Bunyog sa Korte Suprema: Ang Rally, Pirma, at Panaginip ng DDS

Wala nang paligoy-ligoy pa. Diretso sa punto: isang makasaysayang eksena ang naganap sa harap ng Supreme Court—isang rally na puno ng pangarap, galit, at pangako. Mga DDS, ang kilalang grupong tagasuporta ni Rodrigo Duterte, ay nagtipon upang ipahayag ang kanilang paninindigan at upang isabay ang kanilang adbokasiya sa international arena—sa parehong araw ng ICC hearing ni Duterte sa Hague.

Ang eksena ay simple ngunit puno ng tensyon: mga tagasuporta ng dating presidente, may dala-dalang van, may tatak ng “Tay Kami Naman,” nag-iikot sa mga palengke, bus terminals, malls, at kahit sa barko. Pinapirma nila ang kanilang mga kababayan, pinapakita ang suporta sa pamamagitan ng signature campaign. Ngunit sa kabila ng kanilang matinding pagsusumikap, ang natipon lamang—mga 162,000 pirma sa buong Pilipinas—ay malinaw na kulang kung ihahambing sa inaasahan nilang milyon.

Araw-araw, bawat pirma ay simbolo ng paniniwala at pag-asa. Bawat pirma ay ipinadala sa Supreme Court upang hilingin ang desisyon sa Havas Corpus petition na isinampa para sa dating presidente. Gusto ng DDS na resolbahin na ang ilang nakabinbing kaso laban kay Duterte, upang magkaroon siya ng pagkakataong umuwi sa Pilipinas nang ligtas, at marahil, palakasin ang posisyon niya sa mga legal na laban sa ICC.

Ngunit ang eksenang ito ay hindi simpleng rally lamang. May halo ng misteryo, tensyon, at kabiguan. Ang kanilang inaasahan—isang napakalaking mobilisasyon—ay nauwi sa kakaunti lang na tao. Sa social media, pinapalaki ng ilang vloggers ang bilang ng dumalo, ngunit ang katotohanan ay kakaunti lamang. Ang porma ng lakas, na dapat ay masusukat sa dami ng tao, ay tila panaginip lamang.

Araw ng Pebrero 23, 24, 26, at 27—apat na araw ng ICC hearings ni Duterte—ang grupo ay nagsumikap na isabay ang kanilang campaign sa international attention. Ngunit sa kabila ng kanilang pagsisikap, ang epekto ay limitado. Sa harap ng Supreme Court, ang hiling nila na desisyunan ang Havas Corpus petition ay mas simboliko kaysa epektibo. Ang international criminal court, na hiwalay sa hurisdiksyon ng Pilipinas, ay hindi naaapektuhan ng anumang desisyon ng korte dito.

Ang rally, puno ng drama at emosyon, ay nagpakita rin ng kahinaan: kahit pa may matibay na paniniwala, kahit pa may pangarap na proteksyon para kay Duterte, ang mobilisasyon ay kulang. Ilang buwan ng signature campaign, pag-ikot sa bawat sulok ng bansa, halos tatlong hanggang anim na buwan ng pangunguna, nagbunga lamang ng 162,000 pirma. Isang maliit na numero kumpara sa inaasahan.

Sa bawat pirma, bawat hakbang sa harap ng korte, at bawat sigaw ng DDS, naroon ang panaginip: ang muling pag-uwi ni Duterte, ang desisyon ng korte suprema na magbigay linaw sa mga kaso, at ang presensya niya sa pulitika ng bansa. Ngunit kasabay nito ay nakatago rin ang kabiguan: ang ICC ay nakatanaw sa mas mataas na hustisya, hindi sumusunod sa anumang lokal na desisyon, at ang mga batas ng international criminal court ay hiwalay sa kahit gaano kalakas ang suporta sa lokal na politika.

Ang rally ay simbolo rin ng pagkakabuklod at pag-asa. Sa gitna ng kakulangan sa tao, sa kakulangan ng pirma, naroon pa rin ang paninindigan: ang DDS ay hindi sumusuko. Bawat hakbang, bawat sigaw, bawat banner na may pangalan ni Duterte at slogan na “Tay Kami Naman,” ay simbolo ng pagkakaisa at paninindigan, kahit na ang epekto sa legal na proseso ay limitado.

Ngunit may aral sa eksenang ito: ang paniniwala, kahit gaano kalakas, ay hindi palaging umaakma sa realitad ng batas at proseso. Ang Supreme Court, isang institusyon ng hustisya, ay hindi basta napapressure ng rally. Ang ICC, isang international tribunal, ay mas mataas ang pananagutan at hindi nasusunod sa lokal na paniniwala. At sa bawat desisyon, bawat legal na hakbang, may epekto sa moralidad, simbolismo, at pampublikong pananaw.

Ang rally ng DDS sa Supreme Court ay hindi lamang kwento ng politika; ito ay kwento ng emosyon, ng misteryo, at ng panaginip na humihinga sa ilalim ng batas. Ang bawat pirma, bawat hakbang, bawat sigaw ay paalala: sa demokrasya at hustisya, ang simbolo ay may kapangyarihan, ngunit ang batas ay may mas mataas na timbang.

Sa huli, ang aral ay malinaw: bunyog, mga kababayan, bunyog! Kapag buklod, may pag-asa. Ngunit sa bawat rally, sa bawat signature campaign, at sa bawat panawagan, dapat nating tandaan na ang batas at hustisya ay higit pa sa dami ng tao at lakas ng sigaw. Ang Supreme Court at ICC ay hindi napapaniwala sa panig ng masa; sila ay nakabatay sa proseso, sa ebidensya, at sa prinsipyo ng hustisya.

Sa bagong Pilipinas, ang boses ng masa, ang paniniwala sa lider, at ang pagkakaisa ay mahalaga. Ngunit higit sa lahat, ang pag-unawa sa batas at proseso ay susi sa tunay na hustisya. Ang rally sa Supreme Court at ang pagsabay nito sa ICC hearing ay simbolo ng hangarin at panaginip, ngunit hindi ito nakakasalubong sa realitad ng international law.

Bunyog bunyog! Halik na kasama ka, at kapag buklod, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw sa bagong Pilipinas. Ang panaginip, sigaw, at kampanya ng DDS ay paalala: sa kabila ng limitasyon, sa kabila ng kabiguan, ang pagkakaisa at paninindigan ay hindi mawawala. Ngunit ang hustisya, lokal man o international, ay may sariling landas.

Bunyog bunyog, bunyog bunyog! Ang rally ay simbolo ng pag-asa, ngunit ang batas ay gabay. Ang paniniwala ay malakas, ngunit ang hustisya ay mas mataas. Ang DDS, sa kanilang signature campaign at rally, ay nagpakita ng dedikasyon, ngunit sa huli, ang ICC at Supreme Court ay hindi basta napapaniwala sa lakas ng dami, kundi sa tama, legalidad, at prinsipyo ng hustisya.

Ang eksenang ito, puno ng tensyon, drama, at misteryo, ay isang makasaysayang paalala: ang politika, paniniwala, at mobilisasyon ay bahagi ng demokrasya, ngunit ang hustisya at batas ay patuloy na namamayani, at ang bawat kilos ay sinusukat sa prinsipyo, hindi sa dami ng tao o sigaw ng masa.

Bunyog, mga kababayan! Sa bawat rally, sa bawat pirma, at sa bawat panawagan, may leksyon. Ang pag-asa ay buhay, ngunit ang hustisya ay gabay. Sa bagong Pilipinas, sa kabila ng kabiguan, sa kabila ng limitasyon, may pag-asa pa rin sa pagkakaisa at paninindigan. Bunyog bunyog, bunyog bunyog!