Halimaw ng Davao? Ang ICC, Oplan Tokhang, at ang Hinaharap ng Bansa

Grabe, kaibigan! Isang nakakagulat na rebelasyon ang lumabas mula sa nagpakilalang dating miyembro ng Davao Death Squad, si Arturo Lascas. Ang dating Pangulong Rodrigo Duterte at si Vice President Sara Duterte ay inakusahan niya bilang pasimuno ng Oplan Tokhang sa Davao City. Nakakabigla, nakakatindig-balahibo, at tiyak na nagpapaikot ng isip sa lahat ng nakakarinig.

Ayon kay Lascas, nagsimula ang operasyon noong mayor pa si Duterte. Katuwang niya noon si Vice Mayor Sara Duterte, kasama ang dating Davao City Police Chief at ngayo’y senador na si Ronald “Bato” dela Rosa. Isang operasyon na nagdala ng madugong marka sa lungsod—ang trademark ng extrajudicial killings na sa pangalang “Tokhang” ay kumalat sa Davao.

Ngunit nakakaalarma, mga kaibigan. Ayon kay Lascas, ang dami ng namatay at na-missing ay hindi biro. Napakarami! At ang tanong ngayon: nag-imbestiga ba si VP Sara sa nangyari? Wala. Wala ring aksyon. At dito nagsimula ang isang bagong kabanata ng takot at pangamba—bakit sinabi ni VP Sara, “Ako na ang susunod sa ICC”?

Isang gabi sa Villamore Airways, sa harap ng mga mamamahayag, bigla niyang inihayag ang babala. “Mag-ingat ako kasi baka ako na ang isunod ng ICC.” Maraming napalingon, maraming natahimik. Nakakagulat, nakakaalarma, at nagpapa-isip: bakit ngayon, at bakit sa lahat ng pagkakataon, ngayon lang niya ito sinabi?

Kung titignan ang timeline, marami ang dapat mag-isip. Si Sara Duterte ay mayor ng Davao City mula 2010 hanggang 2013, at mula 2016 hanggang 2022. Sa parehong panahon, tumakbo at namuno si Bato dela Rosa bilang chief of police. Ang Davao Death Squad, ayon sa affidavit ni Lascas, ay naging criminal enterprise, kung saan mayor, chief of police, at iba pang kasapi ay naging kabahagi.

At kung iisipin, hindi rin nakakagulat na sina dating Pangulong Rodrigo Duterte ay kinakasuhan na sa ICC dahil sa umanoy crimes against humanity sa drug war. Ang eksena sa Davao ay tila perfect match para sa imbestigasyon ng ICC—Sara bilang mayor, Duterte bilang lider ng lungsod, at Bato bilang tagapagpatupad.

Ngunit teka, mga kaibigan. May tanong pa: totoo ba si VP Sara ang susunod? O baka isa lang itong smoke screen, pagtatangkang ilihis ang atensyon sa mas malalim na isyu? Hindi natin alam. Pero ang mga susunod na kabanata ay tiyak na magpapakita ng katotohanan. Ang ICC ay patuloy sa pagsusuri, at bawat testimonya, bawat affidavit, bawat salaysay ay bumubuo sa masalimuot na kwento ng Davao.

Totoo, nakakagulat. Nakakabahala. Ngunit hindi lang ito balita—ito ay paalala sa sambayanang Pilipino na sa likod ng mga headline, may mga kaganapang unti-unting bumubuo ng kinabukasan ng bansa. Ito ay usapin ng katarungan, accountability, at pananagutan.

Ayon sa Bibliya, Joshua 1:9, “Huwag kang matakot at huwag manghina ang loob; sapagkat ang Panginoon na iyong Diyos ay sasayo saan ka man magpunta.” Kaibigan, sa gitna ng kaguluhan at banta ng hustisya, may paalala ang Diyos: huwag matakot. Ang katarungan ng tao ay maaaring maantala, ngunit ang katarungan ng Diyos ay tiyak, makatarungan, at hindi matitinag.

Ang kwento ng Davao Death Squad, Oplan Tokhang, at ICC ay hindi lamang usapin ng politika. Ito ay kwento ng moralidad, pagpili, at pananagutan. Ang bawat aksyon, bawat utos, at bawat desisyon sa pamumuno ay may dalang epekto hindi lamang sa lungsod, kundi sa buong bansa.

Hindi rin dapat palampasin ang mensahe ng paalala: ang katarungan ng tao ay maaaring mabagal, ngunit ang katarungan ng Diyos ay tiyak. Walang sinuman ang makakatakas sa pananagutan. At sa kabila ng banta, may bukas na pagkakataon para sa pagbabago at kapatawaran.

Ang mga tagamasid at mamamayan, maging alerto. Ang ICC ay hindi lamang mga dokumento at pahayag—ito ay proseso ng paghahanap ng katotohanan. At habang umiikot ang mga testigo, affidavit, at ebidensya, unti-unti nating makikita ang larawan ng nakaraan at ang mga posibleng hakbang sa hinaharap.

Sa huli, ang babala at paalala ay malinaw: huwag matakot sa tao; matakot at maging mapagpakumbaba sa Diyos. Ang bawat lider, mula kay Duterte, Sara, hanggang sa iba pang kasangkot, ay haharap sa tanong ng pananagutan. Ngunit ang tunay na seguridad, kapayapaan, at kaliwanagan ay nagmumula sa pananampalataya at pag-asa sa Diyos.

Ang kwento ng Davao ay paalala rin sa sambayanang Pilipino na ang bawat aksyon ng pamahalaan ay may epekto. Sa bawat extrajudicial killing, sa bawat operasyon, at sa bawat testigo na nagsalita, bumubuo tayo ng historical record. Hindi lang ito para sa ngayon—para rin ito sa susunod na henerasyon na dapat matutunan at maunawaan ang kahalagahan ng katarungan at accountability.

Kaya, kaibigan, maging mapagbantay. Mag-aral ng mga dokumento, makinig sa mga pahayag, at alamin ang katotohanan. Huwag basta maniwala sa chismis, ngunit maging alerto sa mga signal at ebidensya. Sapagkat sa bawat hakbang ng ICC, bawat affidavit, at bawat testigo, unti-unti nating makikita ang kabuuang larawan ng nakaraan at hinaharap.

At higit sa lahat, huwag mawalan ng pag-asa. Ang Diyos ay gabay sa bawat hakbang, tagapagligtas sa gitna ng takot, at tagapamagitan sa gitna ng kaguluhan. Sa araw ng paghatol, hindi pangalan, posisyon, o karangalan ang mahalaga, kundi kung tayo’y naging tapat sa katotohanan at sa Diyos.

Sa huling pahina, ang mensahe ay malinaw: lumapit sa Diyos, humingi ng gabay, at magpakatatag sa gitna ng kaguluhan at banta ng katarungan. Ang ICC ay proseso ng tao, ngunit ang tunay na hatol at katarungan ay sa Diyos. Huwag matakot—magtiwala. Huwag manghina—manalangin. At huwag mawalan ng pag-asa—sapagkat sa Diyos, may kapatawaran, may bagong simula, at may liwanag sa dulo ng dilim.

Purihin ang ating Panginoong Diyos. Magpakatatag, at maging mapagbantay, kaibigan.