Naku! Presyo ng Oil, Pataas na Pataas! Ang Krisis na Hindi Basta-Basta Mawawala

Naku o mga sangkay! Hindi ko po alam kung handa na ba kayo sa balitang ito, pero hay naku, kailangan natin pag-usapan. Para sa lahat ng kababayan natin, sa mga solid sangkay na nakikinig, ito po ang pinaka-mabigat na balita ngayon: ang presyo ng langis sa Pilipinas ay patuloy na sumisirit pataas, parang wala nang katapusan! Diesel, gasolina, kerosene—lahat ay tumaas, at hindi na ito biro.

Tingnan natin, sa Baguio City, ang presyo ng diesel ay umabot na sa ₱142 kada litro! Hindi lang iyon, mga sangkay. Sa Metro Manila, sa Cebu, sa Davao—lahat ay halos pare-pareho. Parang isang sumpa ang bumabalot sa ating bansa, hindi ba? Ang mga tsuper, jeepney driver, taxi, at transport operator—lahat sila umaaray. Marami ang nagbabalak huminto sa pamamasada, dahil kung umabot na sa ₱150 kada litro, aba, talagang lugi na.

Ngunit ano nga ba ang dahilan, mga sangkay? Bakit tila tuloy-tuloy ang pagtaas ng presyo, parang walang humpay, parang hindi mapipigilan? Ayon sa mga eksperto, ito ay dahil sa deregulation law noong 1998, panahon ni Pangulong Ramos. Isang batas na nagbigay ng ganap na kontrol sa mga private oil companies, at sa gobyerno? Wala na! Hindi na nila kayang pigilan ang mga negosyanteng ito sa pagtatakda ng kanilang presyo.

Nakakalungkot, hindi ba? Habang ang ibang bansa ay may regulasyon, tayo po, sa puso ng Asia, tayo ang nangunguna sa pinakamataas na presyo ng langis. Isipin niyo, mga sangkay, sa buong mundo, tayo ang numero unong magbayad sa litro ng gasolina at diesel. Nakakapanlumo, pero totoo.

Noong panahon ni Ferdinand Marcos, iba ang takbo. Hawak ng gobyerno ang Petron, at kontrolado ang presyo. Hindi basta-basta naggugulangan ang mga oil company. Kung tumaas man, may limitasyon, may katwiran, may proteksyon para sa mamamayan. Ngunit pagkatapos ni Marcos, unti-unting naibenta ang Petron at iba pang oil companies sa private sector. Kasabay nito, naipasa ang deregulation law. At dito nagsimula ang krisis na ito.

Ngayon, mga sangkay, mag-isip tayo. Isang ordinaryong jeepney driver, kumikita lang ng ₱500 hanggang ₱800 kada araw. Ngayon, kailangan pa niyang gumastos ng ₱500 para sa diesel. Ang tubo? Halos wala! At sa taxi driver, sa delivery rider, sa truck driver—lahat ay apektado. Ang buhay, nagiging mahirap.

Ang sitwasyon, hindi lamang simpleng problema. Ito ay isang krisis na may kasaysayan, may misteryo, at may intensiyong damdamin. Bakit ba ganito ang nangyayari sa Pilipinas? Bakit ang batas at polisiya ay tila ginawa para sa mayayaman, at hindi para sa mamamayang Pilipino? Naku, mga sangkay, damhin niyo ang bigat. Ang bawat litro ng gasolina ay parang luha ng ating bansa.

Hindi po natin maikakaila: may mga solusyon sana, mga proyekto na pwedeng magpababa ng presyo, pero maraming napigilan. Halimbawa, ang Bataan Nuclear Power Plant. Kung napagana sana ito, malaking tulong sa energy supply ng bansa, mas mababang gastusin sa kuryente, at posibleng makaapekto sa presyo ng transportasyon. Pero dahil sa politika, dahil sa korapsyon at trips ng iilan, hindi ito natuloy.

Ngayon, mga sangkay, isipin natin: bawat biyahe, kahit malapit lang, ay nagiging pasanin. Isang simpleng lakad sa palengke, ₱50 na pamasahe, ₱142 na diesel—mala-sumpa. Ang ating ekonomiya, apektado. Ang presyo ng bilihin, tataas din. Ang bawat Pilipino, napipilitang magtipid, magbawas ng galaw, at minsan, magtiis sa gutom o kakulangan ng serbisyo.

At paano na lang ang ating gobyerno? Minsan maiisip mo, napakahirap maging presidente sa ganitong sitwasyon. Noong panahon ni PRRD, may pandemic. Bagsak ang ekonomiya. Ngayon, panahon ni PBBM, may gyera at oil crisis. Kahit saan ka tumingin, problema ang bumabalot sa bansa.

Sa kabilang banda, nakakalungkot isipin, mga sangkay, na ang mga batas at proyektong ginawa noon ay para sa masa, ngunit napunta sa laylayan o hindi naipagpatuloy. Ang Petron, dati kontrolado ng gobyerno, ngayon nasa kamay ng iilang private companies. Ang presyo, depende na sa trip at gana ng mga negosyante. Ang mamamayan? Lagi lang lugi.

Hindi ba nakakalungkot, mga sangkay? Sa kabila ng ating likas na yaman, sa kabila ng sipag at tiyaga ng Pilipino, tayo pa rin ang napipilitang magbayad ng pinakamataas na presyo sa langis. Ang bawat litro ng diesel, gasolina, kerosene—parang biktima ng sistema, biktima ng politika, at biktima ng korapsyon.

At habang nakikita natin ang mga numerong ito—₱142, ₱145, ₱150—dumarating ang tanong: kailan ba titigil ito? Kailan ba makakakita ng hustisya ang ordinaryong Pilipino? Ang problema, hindi lamang pang-ekonomiya. Ito ay moral na hamon. Ito ay tawag sa bawat Pilipino na magising, na maging mapanuri, at magtanong: sino ba talaga ang may kontrol sa ating buhay, sa ating langis, sa ating ekonomiya?

Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, mga sangkay, may pag-asa. May boses ang bawat Pilipino. Sa bawat comment, sa bawat social media post, sa bawat panawagan sa gobyerno, may puwang tayo para magtanong at humingi ng pagbabago. Hindi man agad, pero sa huli, ang tinig ng masa ay hindi mawawala.

Kaya ngayon, mga sangkay, maging alerto tayo. Tingnan ang presyo. Planuhin ang biyahe. Magtipid kung kinakailangan. At higit sa lahat, huwag mawalan ng pag-asa. Ang krisis na ito ay mabigat, ngunit hindi ito permanente. Ang gobyerno, kahit may limitasyon, ay pwedeng gumawa ng aksyon. At tayo, bilang mamamayan, ay may karapatang humingi ng hustisya at tamang regulasyon sa langis.

Sa wakas, mga sangkay, nawa’y naiintindihan natin ang bigat ng sitwasyon. Hindi ito simpleng balita. Ito ay reality check, wake-up call, at panawagan sa bawat Pilipino. Kung hindi natin sisimulan sa sarili natin ang pagbabago, sino pa? Kung hindi natin i-follow, i-share, at i-discuss ang balitang ito, paano natin mapipilit ang sistema na magbago?

Kaya naman, naku o mga sangkay, maging matalino sa bawat galaw. Magplano, magtanong, at huwag matakot magpahayag ng opinyon. Dahil ang bawat litro ng diesel na binabayaran natin, bawat hakbang na ginagawa natin sa kalsada, ay may kasamang kuwento—kuwento ng mamamayan na hindi sumusuko sa krisis.

Sa huli, mga sangkay, ang presyo ng langis ay simbolo ng ating laban. Simbolo ng ating karapatan at determinasyon bilang Pilipino. At kahit mahirap, kahit napakataas, kahit tila walang katapusan—huwag mawalan ng pag-asa. Dahil sa bawat pagtaas ng presyo, may pagkakataon tayong magising, magkaisa, at ipaglaban ang tama para sa masa.

God bless sa ating lahat, mga sangkay. Mag-ingat sa biyahe, magtipid, at patuloy na maging matalino. Ang krisis ay narito, ngunit ang puso ng Pilipino, matibay at hindi matitinag.