Blockchain Technology: Ang Bagong Sandata Laban sa Ghost Projects at Korupsyon sa Pilipinas

Sa bawat sulok ng ating bansa, may mga kwento ng mga pinalulusot na proyekto—mga tinaguriang ghost projects—at mga substandard na imprastruktura na nagdulot ng matinding pagkalugi sa kaban ng bayan. Tulad ng matagal nang kwento ng katiwalian sa gobyerno, may mga proyekto na parang bula: lumilitaw sa dokumento, ngunit sa realidad, wala. Ngunit ngayon, mga sangkay, may bagong pag-asa—isang rebolusyon sa transparency at accountability na tinatawag na blockchain technology.

Ang balitang ito ay hindi basta balita lamang. Ito ay isang pambihirang pasabog sa mundo ng gobyerno at publiko, dahil sa unang pagkakataon, magkakaroon tayo ng sistemang makakapagsanib ng teknolohiya at batas para matigil ang malawakang kurapsyon. Sa simpleng paliwanag, ang blockchain ay parang digital ledger o record book na hindi pwedeng baguhin o burahin. Lahat ng transaksyon, lahat ng gastusin, at lahat ng proyekto ay makikita, masusubaybayan, at maire-record ng publiko at gobyerno.

Ayon sa mga ulat mula sa DICT, DBM, at COA, ang mga proyektong ilalagay sa blockchain ay makikita kung saan pupunta ang pera ng bayan, sino ang contractor, kailan nagsimula at kailan matatapos ang proyekto, at kung magkano ang ginastos sa bawat materyales at labor. Halimbawa, kung may proyekto ng tulay sa Sorsogon, puwede itong i-click sa blockchain, at makikita mo ang lahat ng detalye—mula sa kontraktor hanggang sa status ng konstruksyon. Ang transparency na ito ay hindi lamang para sa mga opisyal ng gobyerno; pati ang ordinaryong mamamayan, mula sa sampung tricycle driver hanggang sa magsasaka at doktor, ay puwede ring makita at bantayan.

Ang pinakamahalaga, mga sangkay, ay hindi pwedeng mahack o mabura ang data sa blockchain. Kahit sino, kahit gaano kaalaman o kayaman ang may masamang intensyon, hindi pwedeng baguhin ang record. Kahit subukan, makikita pa rin kung saan napunta ang pera o kung sino ang nagmanipula ng impormasyon. Sa madaling sabi, kung may magnanakaw, hindi nila maitatago ang kanilang galaw. Ang bawat hakbang ay may marka, at ang marka na ito ay magiging ebidensya sa paghuli at pananagot sa batas.

Hindi lamang transparency ang hatid ng blockchain, kundi traceability at accountability. Tatlong nodes ang magsisiguro ng integridad ng sistema: ang DICT, COA, at DBM. Parang CCTV na hindi puwede pekein, lahat ng transaksyon ay nakikita at nare-record sa tatlong magkakaibang server. At sa parehong oras, may public blockchain na puwede ring ma-access ng publiko para sa dagdag na transparency. Ang sistema ay katulad ng tatlong mata na palaging nakabantay, na hindi napapagod, at hindi nadidistract.

Isa pang mahalagang aspeto ay ang integridad ng data at cyber security. Ang blockchain technology na ginagamit ay encrypted at secure, katulad ng mga ginagamit ng malalaking international companies. Ang bawat proyekto, bawat transaksyon, ay protektado laban sa hacker o sinumang may maling intensyon. Kahit may magbura ng impormasyon sa local system, makikita pa rin ang historical record sa blockchain, kaya walang pwedeng makalusot sa batas.

Isa pang dahilan kung bakit napakahalaga ng blockchain ay dahil ito ang legacy project ng administrasyong BBM. Sa kasaysayan ng ating bansa, maraming teknolohiya o programa ang hindi naipatupad ng maayos dahil sa kakulangan ng monitoring o kontrol. Ngunit sa blockchain, kahit lumipat ang administrasyon, mananatili ang malinis na sistema. Walang sinuman ang pwedeng manipulahin ang data, at kahit na matapos ang termino ng kasalukuyang presidente, ang mga proyekto at gastusin ay mananatiling transparent.

Bukod sa pagbabantay sa proyekto, puwede ring gamitin ang blockchain sa government services. Isipin natin, mga sangkay, kung bawat ahensya ng gobyerno ay naka-blockchain na: ang mga citizen services tulad ng permits, lisensya, at social programs ay ma-monitor at mai-record sa parehong transparent at secure na paraan. Walang pwedeng manipulahin o magnakaw dahil ang lahat ng hakbang ay nakikita ng publiko at ng tatlong nodes ng gobyerno.

Ngunit paano nagsimula ang proyekto? Sa tulong ng grant mula sa private sector, nakipagtulungan ang gobyerno sa kumpanya na Bayani Chain, na nag-develop at nagpatupad ng blockchain technology para sa public use. Ang grant ay walang gastos sa gobyerno, at ang buong system ay maaaring i-migrate sa government-owned nodes sa hinaharap. Ibig sabihin, unti-unti, ang bansa ay magkakaroon ng sariling blockchain network na pagmamay-ari ng gobyerno, na puwede ring i-access ng publiko.

Isa pa sa kinagandahan ng blockchain ay ang historical tracking at auditing. Halimbawa, kung may nag-invoice ng 300 milyon para sa isang proyekto, puwede agad makita kung sino ang nag-access, sino ang nagpasok ng datos, at kung paano ginastos ang pondo. Kahit may magbura sa local system, ang record sa blockchain ay hindi mawawala. Ito ang pinakamatinding hakbang para sa anti-corruption at anti-fraud measures sa ating bansa.

Sa kabuuan, mga sangkay, ang blockchain technology ay hindi lamang teknolohiya, ito ay simbolo ng bagong panahon sa transparency at integridad ng gobyerno sa Pilipinas. Sa pamamagitan ng sistemang ito, mabubura ang ghost projects, mapapabuti ang pamamahala ng pondo ng bayan, at magkakaroon ng totoong accountability sa bawat pulitiko, opisyal, at contractor. Ito ay isang hakbang patungo sa clean government, kung saan ang mamamayan ay may kakayahan ring bantayan ang bawat hakbang ng pamahalaan.

Marahil hindi agad ito mapaniniwalaan ng ilan. Marami pa ring skeptics na magsasabi, “Bakit ngayon lang?” o “Paano natin malalaman kung totoo?” Ngunit ang katotohanan, ito ay isang simula lamang—isang pilot project na maaaring i-scale sa buong bansa. Ang blockchain ay hindi basta teknolohiya, ito ay pagsasanib ng batas, teknolohiya, at moralidad. At sa hinaharap, kapag naipatupad ito ng buong-buo, wala nang puwang ang katiwalian.

Sa huli, mga sangkay, ang mensahe ay malinaw: ang hinaharap ng gobyerno at ng bawat Pilipino ay mas transparent, mas maayos, at mas accountable. Ang blockchain ay hindi lamang pang-promote ng teknolohiya; ito ay pangunahing sandata laban sa katiwalian, ghost projects, at maling pamamahala. Sa bawat proyekto, sa bawat piso ng bayan, makikita na kung sino ang may hawak, kung paano ginastos, at kung ano ang status. Ang mga Pilipino, sa wakas, ay magkakaroon ng mata at boses sa bawat galaw ng gobyerno.

Ito ang bagong Pilipinas, mga sangkay—a nation empowered by technology, transparency, and accountability. At sa bawat hakbang na isinusulong ng blockchain, bawat ghost project ay unti-unting nagiging nakikita, bawat corrupt act ay natatala, at ang bawat Pilipino ay magkakaroon ng tunay na power to observe, monitor, and demand justice.

Ang susunod na dekada ay magiging testamento sa kakayahan ng teknolohiya at ng pamahalaan na baguhin ang sistema. Kung dati, ang ghost projects at katiwalian ay parang multo—nandoon, pero hindi nakikita—ngayon, sa pamamagitan ng blockchain, ang bawat kilos ay nakikita at nare-record, at ang bawat multo ng katiwalian ay unti-unting nawawala sa harap ng mata ng bayan.