“Jimmy Santos: Ang Luhang Hindi Nakita, at ang Liham na Nagbunyag ng Lihim”

Bumuhos ang luha sa pagpanaw ng isa sa pinakapinapahalagahang komedyante ng Pilipinas. Sa edad na 74, umalis na sa mundong ibabaw si Jimmy Santos, isang tunay na haligi ng Eat Bulaga, ang pinakamatandang noontime show sa bansa. Ang kanyang biglaang paglisan ay hindi lamang pagkawala sa industriya ng telebisyon—ito ay malalim na sugat sa puso ng bawat Pilipino, bawat “the Barcads” na lumaki sa kanyang kakaibang estilo ng pagpapatawa, iconic na “sete,” at walang kapantay na malasakit sa kanyang mga kasamahan sa likod ng camera.

Sa eksklusibong panayam kay Jose Manalo, isa sa pinakamalapit na kaibigan at katrabaho ni Jimmy Santos, hayagan nitong ibinahagi ang matinding pagdadalamhati at mga alaala na hindi na mabubura. “Sobrang sakit. Parang kailan lang, magkasama pa kami sa backstage, nagkukwentuhan, nagtatawanan. Si Jimmy, kahit pagod na sa taping, never siyang nagreklamo. Laging may ngiti, laging may dala na kwento,” ani Jose habang pinipigilan ang luha.

Naalala ni Jose ang mga panahong sila ay magkasama sa segment na Juan for All, All for Juan, kung saan si Jimmy Santos ay isa sa pinakasikat na sugod-bahay gang. Ang kanyang chemistry kasama sina Jose Manalo, Walibayola, at Paolo Balesteros ay nagbigay ng milyon-milyong tawa sa mga Pilipino sa loob ng maraming taon. “May mga araw na pagkatapos ng set, magkakasama kami sa dressing room. Si Jimmy, kahit 60-plus na siya noon, mas malakas pa ang energy kesa sa amin. Laging may baon na chismis, laging may dala na pagkain. Siya yung tipo ng kaibigan na kahit anong problema mo, kaya kang patawanin. Ngayong wala na siya, parang may kulang na sa Eat Bulaga family,” dagdag ni Jose.

Bago pa man maging bahagi ng Eat Bulaga, si Jimmy Santos ay isang professional basketball player. Maraming netizens ang hindi nakakaalam na ang kanyang iconic na “sete” ay nagsimula bilang biro sa kanyang jersey number noong naglalaro pa siya sa F Painters at Crispa Redmanizers sa Philippine Basketball Association. “Akala ng marami komedyante lang si Jimmy, pero athlete siya. At yung sete niya, hindi lang yun gimmick. Yan ay pagpapakita ng kanyang pagmamahal sa basketball at sa numero seven na nagbigay sa kanya ng maraming tagumpay,” paliwanag ng isang malapit na kaibigan ng pamilya Santos.

Ngunit sa likod ng masayang mukha at iconic na catchphrase, umanong may pinagdadaanang personal na laban si Jimmy bago tuluyang magretiro sa telebisyon noong 2015. Ayon sa mga insider, nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan si Jimmy sa ilang bagong executives ng show, dahilan ng biglaang paglayo niya sa Eat Bulaga. May nagsabing hindi siya masaya sa ilang desisyon, ngunit hindi niya ito ipinahayag sa publiko. “Palaging positive si Jimmy, pero kami mga kasamahan niya, alam namin na may pinagdadaanan siya. Mahal na mahal niya ang Eat Bulaga. Parang pamilya na niya yun,” sabi ng isang production staff na kasama si Jimmy sa loob ng 20 taon.

Sa isang emosyonal na revelation, ibinahagi ni Jose Manalo ang kanilang huling pag-uusap bago tuluyang magretiro si Jimmy Santos. “Huling beses na nagkita kami bago siya magpaalam sa Eat Bulaga. Hinawakan ko siya sa gilid at sabi ko, ‘Jimmy, bakit parang mailungkot ka?’ Tumingin siya sa akin, tumawa ng mahina at sabi, ‘Jose, lahat ng bagay may hangganan. Pero ang mga alaala, forever ‘yan.’ Hindi ko maintindihan noon. Ngayon, sobrang sakit na nung sinabi niya,” ani Jose habang hindi napigilan ang pag-iyak.

Ayon sa mga source, nagkaroon ng private dinner sina Jose, Walibayola, at Jimmy bago tuluyang magpaalam si Jimmy sa industriya. Doon umano inamin ni Jimmy na may pinagdadaanan siyang kalusugan na hindi niya inihayag sa publiko. Alam niya na darating ang araw na ito, pero ayaw niyang mag-alala ang mga tao sa kanya. “Gusto niya masaya lang. Ganun si Jimmy, laging inuuna ang kapakanan ng iba bago ang sarili,” dagdag ng isang malapit na kaibigan.

Sa isang opisyal na pahayag mula sa Tape Incorporation, ang production company sa likod ng Eat Bulaga, pinasalamatan nila si Jimmy Santos sa kanyang hindi matatawarang kontribusyon. “Si Jimmy Santos ay higit pa sa isang host. Siya ay isang institusyon. Sa loob ng maraming dekada, dinala niya ang saya sa milyon-milyong tahanan. Ang kanyang sete ay naging bahagi na ng kulturang Pilipino. Ang kanyang pagiging totoo, kabaitan, at dedikasyon sa trabaho ay mananatiling inspirasyon sa amin,” bahagi ng pahayag. Idinagdag pa ng produksyon na gagawin nila ang special tribute episode para kay Jimmy, kung saan inimbitahan ang lahat ng dating kasamahan upang magbahagi ng kanilang alaala.

Ngunit sa gitna ng pagdadalamhati, kumakalat ang balitang may naiwang liham si Jimmy Santos para sa kanyang mga kasamahan at sa mga tagahanga. Ayon sa isang unverified source, isinulat niya ang liham ilang linggo bago siya pumanaw, na naglalaman ng malalaking rebelasyon tungkol sa kanyang paglisan sa show at sa kanyang mga hiling. “May nagsabi sa akin na may sulat daw, pero hindi ko pa nakikita. Kung totoo man, sana mabasa namin. Gusto naming malaman ang huling mensahe niya,” sabi ni Jose Manalo. Gayunpaman, nananatiling tahimik ang pamilya Santos at humihingi ng privacy.

Sa social media, nag-trending agad ang #ThankYouJimmySantos at #SeteForever bilang pagpupugay sa yumaong komedyante. Milyon-milyong netizens ang nagbahagi ng kanilang paboritong “sete moments” at kung paano naging bahagi ng kanilang paglaki si Jimmy Santos. “Bata pa ako, pinapanood ko na siya sa Eat Bulaga. Ngayon may anak na ako, pinapanood ko rin sa kanila ang mga lumang episodes. Hindi mawawala si Jimmy Santos sa alaala ng bawat Pilipino,” sabi ng isang netizen sa Twitter.

Sa huli, si Jose Manalo ay nagpaabot ng kanyang personal na mensahe: “Jimmy, kung nasaan ka man ngayon, alam kong masaya ka na. Alam kong pinapatawa mo na ang mga kasama mo doon. Pero dito sa mundong ito, malungkot kami. Maraming salamat sa lahat ng aral, sa lahat ng tawa, at sa pagiging totoong kaibigan. Hindi kita makakalimutan. Hanggang sa muli.”

Ang burol at libing ni Jimmy Santos ay inaasahang gaganapin sa susunod na linggo sa isang private ceremony kasama ang kanyang pamilya at mga malalapit na kaibigan. Inaasahang dadalo sina Jose Manalo, Walibayola, Paolo Balesteros, at ang buong Eat Bulaga family upang magbigay ng huling pagpupugay sa isang tunay na legend ng Philippine television.

Sa huling hatak ng kanyang hininga, iniwan ni Jimmy Santos hindi lamang tawanan at saya, kundi pati na rin ang alaala ng dedikasyon, kabutihan, at tunay na pagkakaibigan. Ang kanyang sete ay simbolo ng kanyang buhay—punong-puno ng kulay, tawa, at inspirasyon. At sa bawat puso ng Pilipino na kanyang napasaya, mananatiling buhay ang kanyang pangalan.