Magsimula na kaya ang ICC trial ni Duterte ngayong 2026?

Okay, pag-usapan muna natin ‘tong dalawang developments ‘no? Una, itong uh pag-affirm ng ICC don sa kanilang jurisdiction. What does this mean? Ang audience natin dito ‘yung mga ordinaryong Pilipino. At pangalawa, ‘yung confirmation of charges against a former president. Mm. So mag dalawang magkasunod pero magkaibang chamber o yung isa sa trial court, yung isa sa Supreme Court.

 Yung patungkol po sa jurisdiction ay sa kapangyarihan ng ICC na pagpasyahan ang kahit ano dito. Kaya napaka-crucial nito. Kaya lang ang punto non ang stage na kasi niya appeal meaning may nauna ng desisyon umapal na lang yung kumbaga kampo ni Dute. Kaya medyo kumbaga pumasok sila doon na medyo dehado yung desisyon sa confirmation of charges ang bago kumbaga first time nagkaroon ng desisyon patungkol dito kung meron bang ebidensya patungkol doun sa mga ah naganap at yun yung sinubukan ng prosecutor na i-establish nung February. Ito po yung pinanood natin

yung minonitor natin. Sinusubukang kumbinsihin ng prosecutor. May ano ba? May kaso ba? At mukhang nung nakita nila, narinig nila from the appeals chamber yung yung Supreme Court may kapangyarihan pala eh. Sige ilabas na natin yung desisyon. Ah parang ang bottom line non dahil may kapangyarihan at merong batayan para mag-proceed with with the case eh magbubukas ang trial ni Dute.

Okay. So definitely pwedeng sabihin na papunta na tayo sa exciting part. Ito ‘yung trial mismo. >> Oo. Pero hindi ito tipong pasabog o kaya ‘yung hinahanap natin sa pelikula na magsasampalan ng mga bida at kontrabida. Ano po ‘to mahabaan na kaganapan. Kaya po nabanggit ko na rin maghanda na ng maximum 10 years.

 10 years. Isipin niyo na kung nasaan kayo, ilang taon kayo in 10 years. Maximum naman yon. Alam mo naman the secret to happiness is to lower your expectations. So kung 5 years lang tinagal masaya ka na kasi ang inaasahan 10 years. Expect the worst in short. Pero isipin mo attorney Crazy kung 10 years yan ilang taon na ba si former president Rodrigo Duterte? 80 na no? Tama ba? 81.

So basically 91 siya. Ah of course there’s always that possibility baka makamatayan niya to where in detention. And ano bang ano diyan sentimento ng inyong mga kliyente ah yung mga kaanak na mga biktima ng kanyang brutal na drug kung sakaling makamatayan niya yan at hindi ah mapunta roon sa logical conclusion o at least kung ano man yung desisyon dito ng ICC ‘di ba kung hindi tayo umabot doun sa puntong yon.

Well, this would be something beyond our control at mahirap isipin na paano ko ba magagawan ng paraan yan. Kaya ‘yung isang biktima rin na nagsabi, “Well, attorney eh ang tanging magagawa natin, ipagdasal natin na mabuhay siya ng mahaba.” Kaya bawat ah birthday eh sakto din kasi birthday ng isang ah nanay ang nangyayari eh nagpapapansit long life daw ganun ang style.

 So we wish him many more birthdays to come. Pero ang importante dito kasi buhay ang trial kung buhay siya. Oo. Kasi nga importante rito malaman talaga no ah magkaroon ng desisyon ‘ ba. Of course ang push dito ng mga kaanak ng mga biktima convictsyon eh. Kasi hindi tayo hindi aabot doun eh. Kung sakaling makamatayan ‘ ba walang magiging onrecord na desisyon na oo nga talagang merong systematiko na nangyaring pagpatay.

 state sponsored sa pamunguna nitong si Rodrigo Duterte. ‘Yun ang hindi maaabot. Hindi kung sakali makamatayan yan. Oo. Although of course may ibang paraan pero mm kung ganun sana ma ma kung may clear record that he is responsible for crimes against humanity. kahit nga kasi ang dulo no’n ‘di ba parang reparations kulong ‘yung mga biktima nga hindi na nga sila hindi na nila tinitingnan ‘yung ganun eh na eh mapupuntang belivid mapupuntang ano basta attorney sa ngayon nakakulong naman ganun na ‘yung tingin nila kaya kung ah iniisip natin ah hindi na namin

hinahabol pa na makulong siya ng matagal ang kailangan po namin malaman ang katotohanan at may finding na guilty siya patungkol dun sa danos medyo hindi nila sa totoo wala silang inaasahan sa danos hindi nila naiisip pa yung ganun kalayo at saka yung ganun ka Hindi kasi katulad to ng simpleng patayan sabihin na natin ha na pinatay ng isang tao ‘yung isa pang tao kailangang magbayad nung taong yon ang ini-imagine nila libo-libo kami attorney babayaran ba niya kami baka tigpipiso na lang kam nung pinapaliwanag namin na may

posibilidad naman under the reparation regime of the ICC. May mga ah pondo diyan, may mga institusyon diyan. Medyo nagkaka idea pero ang mas iniisip nila alam niyo attorney ung mas okay sana kunyari sariling plot sa sementeryo para sa AJK victims educational fund para sa mga bata ang ano nila danos in the sense of at hindi nga danos sorry reparations in the sense of repairing >> the damage lives um that Duterente and the war on drugs o tsaka Naka magiging ano to no kabahagyin doon sa tinatawag nating transitional justice na hindi

naman necessary na aabot sa mga ganitong ah brutal episodes in a country’s history. Usually hindi umabot doun sa stage na yun eh dahil nga wala namang finding eh. Hindi rin nakakapaglabas ang kanilang saloobin ‘yung mga biktima o ‘yung mga kaanak. Hindi ba? Oo. Kaya actually ‘yan ‘yung isang buti na lang ha.

 This is the record or this is the error that we are um correcting from the bloody Marcos Senr. Regime. Nung panahon niya ‘ ba nung marshal ang daming namatay. Pero kung tatanungin mo asan yung kumbaga court records. Ang court record lang natin ng pagkakaso kay Paniningil kay Ferdinand Marcos eh yung Hawaii Court at saka yung isa pang kaso. Mas mas kumbaga civil cases, um affidavics pero yung as in final decision saying that this person is responsible.

 Ah konti lang ang makikita natin diyan. Correct. Kaya nga pag walang ganon, mas mas madaling i-twist o i-distort yung katotohanan. ‘ Ba sabihin nila kinapatunayan eh. Oo. Kasi nga yung sa Hawaii class action suit pati yun nati-twist eh ‘ ba 2022. Anyway, balikan natin itong ano yung charges against the the former president.

 I understand three counts, no? Isa-isahin natin ito. Yung murder sa Davao City nung siya yung mayor, murder ng high value targets. Tapos yung murder and attempted murder. in Barangay Clearance Operations Locations in the Philippines when he was a president. Tama. Yes. M yun nga d sa mga hindi familiar sa proseso bakit specific incidents lang yung covered? Kasi ang ginagamit ng narrative dito ng mga defenders ng dating pangulo.

 Sabi niyo libo-libo yung patay eh. Bakit ah kakaunti lang ‘yung mga biktimang binabanggit niyo dito? Ah oo. Yung again ‘yung itsura kasi nito ay ‘yung kaso huwag nating kakalimutan yung overall kumbaga eh ah yung pinakaugat ang kaso ay crimes against humanity. Mm. At ang definition niyan ay nagkaroon ng patayan at ito ay ah sa ito ay akto or attacks on a civilian population. No.

 Klaro naman na hindi commatants ong mga ‘to na widespread. Ito ‘yung laging importante. Widespread pangmalawakan o systematiko. Ganun ‘yung pamamaraan. At yung isang elemento ‘yung knowledge dapat alam nung pumatay or nagpapatay. Kumbaga, overall ma ang kaso talaga ay inutos o pinasimulan ‘yung patayan.

 Alam niyo ‘yun? At ‘yung patayan ay widespread and systematic and so forth. So ‘yun po ‘yung elemento. >> Mm. >> Ang characterization lang yan general napakalawak. Syempre ‘yung modus operante ng pagpapapatay iba-iba. Kaya siguro maraming nagtatanong din bakit ganyan ung approach ng prosecutor dito? Kasi sa ibang kaso six counts, 10 counts, ang dami ah. Mm.

 ‘Yung sa kanila ang approach ay logical. Paano ba ang kategorya? Paano mo makakategorya yung mga patayan? At nakita nila yon. You have to categorize them according to chronology, ah location and kumbaga general ah ano ba to? General kumbaga concept high value targets or barangay. At yun yung ginawa nila. I think this is logical.

 This is reasonable even kasi wala naman din akong ibang maisip na proposal para doun sa killings natin kasi although pwede din yung under the talkang memorandum pero yun yung counts two and three pwede ding vigilante killings pwedeng ganon pero dito whether police or vigilante killings kasama yan dun sa count two 1 2 and 3 bakit may bakit may insidente as examples.

So dahil kailangan lang ng kanilang patunayan na may namatay kahit nga hindi lahat eh yung bilang mapupunta doun sa widespread doon na lang nila kailangan yung number of people total number of people killed to prove that it is widespread. Doun na lang. Pero o doun na lang. Pero sabi nung nung court din dati, is it a matter of quantity? Pag sinabi bang 1,000 or percentage? Pag sinabi bang 10% of the population, widespread na ba yon? Sabi nila it is qualitative more than quantitative.

Tapos it depends. So it would really depend on the judges if the number they receive or the prosecution proves during the killings would be enough to say it’s widespread. Pero yung incidents they are examples of the modus operandi. Kaya po yung ah count one ito yung example ng count one. Papatunayan nila or papakita nila na ito ‘yung pangyayari.

 Sa count two, ito yung example. Sa count 3, ito yung example. Ang mapapatunayan naman do systematicity. Oo. Kumbaga halos pare-pareho yung mga insidenteng nangyari. So parang may pattern. Oo, may pattern. O itong lahat kunyari count two. Yun yung medyo ah may connection talaga eh. August 2016 inannounce ni Duterte ito ang mga narcopoliticians ‘di ba? Nagladlad ng listahan, naglabas ng matrix at itong lahat ng nakalista doon yung papatunayan nila nandun sa listahan tapos namatay or tinarget.

 Kaya ah it’s a matter of appreciating what the crime is. Para sa karamihan po kasi nila murder ito. Papatunayan mo lang na may namatay at ah may qualifying circumstance or treacherously walang laban mong pinatay, walang awa mong pinatay. Kaya dapat 30,000 counts of murder. Hindi po ‘yan ang kriminal.

 Tsaka isa rito yung sinasabi ng iba medyo philosopo. Bakit niyo ba binibintang kay dating Pangulong Rodrigo Duterte yan? Eh wala naman siya doon sa pinangyarihan ng krimen. Hindi naman siya kumalabit ng gatilyo. O tsaka yung pangalawang tanong ko attorney Crazy no sinabi mo yung yung pattern kapag sinabi niya meron siyang ganitong drug list yung marami rin sa mga nasa listahan namamatay isa-isa eh.

 Papaano man yan dinidiinan niya pagkatapos kunwari ‘ ba yung bloody ano ba yun is a bloody incident sa Bulacan yung single most 32 in one night ‘ ba after non diniinan pa niya eh ‘ ba parang sabi niya nakalimutan isa coach niya no parang kung pumatay pa kayo ng ganito karami I’ll be happy something like that ‘ ba so ayun ah how how would the pronouncements like that affect his case in terms of the pattern and systematicity that you’re talking about atakaung una yung tinata Tanong ko nga.

Oo. So ‘yung unautan ko na ‘yung una. Wala naman siya doun eh. Kaya po indirect. So nakalagay din ‘yun sa document indirect coperpetrator. So okay na po ba ‘yun? Kasi kung pumatay direct. Oo. So yun yung simpleng paliwanag kaya indirect. Ibig sabihin naging bahagi pero wala siya talaga doon sa mismong pagpatay.

At yung statements niya o dito naman yung yung tanong. ‘yung statements niya come to the level of incitment. Ito ay isang kumbaga konsepto na kapag uh sinusuhayan mo, kapag in-encourage mo, kapag sinusulan mo ah ‘yung isang tao na gumawa ng masama at kadikit niyan nagke-create ka ng environment para gawin niya yung masama.

 Kunyari ah nag-uutos kang pumatay. Patayin mo, patayin mo. Sige go go. Tapos o ito may baril. Nag-iwan pa ng baril doun sa gitna ng nagagalit na tao. Oh okay ba? Okay ba? Go go go. Yan ay pwedeng masama sa konsepto din ng mukhang ikaw ang nag-utos ikaw ang nagbigay daan ng kaganapan. Kaya two ways three ways actually yung approach ng ICC diyan.

 Una ah siya ‘yung nag-utos directly na itong mga ‘to patayin at ‘yun ‘yung um sino ba ito? Ah paruhinog ah Cwin Espinoza, kumbaga may direct orders. Mukhang ganun may magsasabi at palagay ko mas lulutang ito doun sa DDS killings. Kasi nga daw sa DDS killings ang itsurahan nila kailangan in-approve ni Superman. Who was Duterte? Ni Duterte ni mayor kailangan may go signal bago sila pumatay.

 Sino man yan noon? Oo. Ah pero dito sa sa Tokhang Killings mukhang iba na yung naging proseso. Either announcement, either drug list o kaya may magbubulungan na uy ito daw pinapasabi. Ito daw yung titirahin natin. So one um direktang utos. Pangalawa ‘yung pagbuo ng atmosphere at ‘yun nga pag-encourage. And lastly, aiding and abding.

Yung aiding and abting ah parang ano ba yung accessory to the crime? Parang pinatakas mo pa o kaya ah may may pumatay tapos ah dumating yung pulis sabihin mo ay wala ditong pinatay doun doun tumakbo. So Oo. naging kasapak ka in a way at tumulong ka kahit hindi ikaw yung pumatay. So yung aiding and abding na isang paraan din kung paano niya ginawa yung krimen.

 So ito yung proposals ng ah prosecutor at ito yung susubukan nilang iharap. Pero sa ngayon mukhang nagfo-focus ang korte doon sa indirect criminal responsibility niya sa mga pag-uutos