“Cyncha Laster: Ang Babaeng Martial Artist na Pinalibot ang Mundo at Pinasikat ang Pilipinas”

Maraming social media pages ang nagpapaalala sa atin ng isang bituin na minsang nagningning sa pinilakang tabing ng Pilipinas—isang babae na nagpasiklab sa larangan ng martial arts. Natatandaan niyo pa ba siya? Sa panahon bago pa sumikat ang modernong teknolohiya, bago pa umusbong ang gadgets at social media, ang libangan ng masa ay pagbabasa, pakikinig sa radyo, panonood ng telebisyon, at pagtangkilik sa pelikulang Pilipino.

Sa dekada 80 at 90, nangingibabaw ang mga action films, lalo na ang mga galing sa Asya. Dumagundong ang mga pangalan nina Bruce Lee, Jackie Chan, Jet Li, at syempre, si Cyncha Laster. Una siyang sumikat sa Hong Kong at kalaunan ay nakilala rin sa Pilipinas, ngunit sa pangalang Chalaster. Siya ang female counterpart ni Jackie Chan sa larangan ng martial arts—isang babaeng artista na may tapang, lakas, at husay sa stunts na kamangha-mangha.

Kapag pumapasok si Cyncha sa eksena, may kakaibang enerhiya. Ang bawat galaw niya ay puno ng tensyon at aksyon; tila ba bawat suntok at sipa ay may sariling kuwento. Hindi tulad ng ibang artista, ang kanyang stunts ay tunay na mapanganib, at ito ang dahilan kung bakit kinikilala siya bilang isang standout sa martial arts films. Sa panahon noon, asahan mo, dudumugin ng tao ang sinehan kapag ang pelikula niya ay palabas—ang kanyang pangalan ay sapat na upang makahikayat ng maraming manonood.

Ngunit hindi lamang lalaki ang nagbigay ng kasikatan sa martial arts. Maraming kababaihan rin ang naging inspirasyon sa industriya, at si Cyncha Laster ang isa sa mga halimbawa. Ang kanyang husay, tapang, at dedikasyon sa martial arts ay nagbigay daan sa kababaihan upang maging pantay sa eksena ng aksyon.

Kilalanin natin: sa totoong buhay, si Yukari Shima, mas kilala bilang Cyncha Laster, ay ipinanganak noong Disyembre 31, 1963 sa Nishi Kuda, Japan. Isa siyang Chinese-Japanese dahil ang kanyang ama ay isang matagumpay na Japanese businessman, at ang kanyang ina ay isang Chinese fashion designer. Sa murang edad, nagsimula na siyang mag-aral ng martial arts—ang junior high school niya ay pinasok niya ang Gojo Ryu Sokan karate sa Enui Dojo. Sanay siya sa galaw, disiplina, at precision, kaya natural ang kanyang kahusayan sa pelikula.

Bago maging kilala bilang brightest female martial artist sa Japan, nakilala muna siya sa Hong Kong cinema. Isa sa mga pelikula niya noon ay Babes and Bullets, kung saan napatunayan niya ang kanyang kakayahan sa karate at martial arts choreography. Dito rin niya ginampanan ang karakter ni Fara Cat sa Bioman, isang palabas na hindi lamang tinangkilik sa Japan kundi pati sa iba pang panig ng mundo.

Noong dekada 90, napadpad si Cyncha sa Pilipinas at agad siyang sumikat. Nakatrabaho niya ang mga kilalang lokal na aktor tulad nina Bossing Vick Soto, Monsur Del Rosario, Lito Lapid, at Jeston Alarcon. Sa bawat pelikula, siya ay nagbibigay ng kakaibang flavor—isang babaeng bida na may lakas at disiplina, handang harapin ang pinakamalalaking stunts. Ang mga pelikula niya rito, tulad ng Once Upon a Time in Manila, ay nagtagumpay sa takilya at nag-iwan ng marka sa industriya ng lokal na sinehan.

Ngunit gaya ng maraming artista, dumating din ang panahon ng pagbaba. Unti-unting humina ang karera ni Cyncha sa Hong Kong, at sa Pilipinas, mas lumaki ang impluwensiya ng makabagong teknolohiya at bagong henerasyon ng mga artista. Nagpasya siyang bumalik sa Japan upang muling magsimula, ngunit hindi nawalan ng layunin ang kanyang talento. Sa halip, inialay niya ang kanyang oras sa pagtuturo sa kabataan.

Sa kasalukuyan, si Yukari Shima o Cyncha Laster ay co-founder at teaching staff ng Yukarioshima Action School, isang paaralan para sa kabataang nais pasukin ang martial arts at action films. Dito, ibinabahagi niya ang kanyang kaalaman sa choreography, stunts, at disiplina, nagbibigay inspirasyon sa bagong henerasyon ng martial artists. Kahit hindi na siya regular sa mainstream cinema, ang kanyang legacy ay buhay na buhay sa mga estudyante at tagahanga.

Mula sa Japan patungong Pilipinas at ngayon patungong London, patuloy na aktibo si Cyncha sa fan conventions at special appearances. Ang pinakahuling balita ay ang kanyang pagdala sa isang special fun event sa London noong Abril 2026, isang meet and greet para sa mga tagahanga ng classic martial arts cinema. Ang presensya niya sa ganitong mga event ay nagpapatunay na siya ay isang mahalagang bahagi ng international martial arts community.

Hindi man siya regular na gumagawa ng pelikula, ang kanyang kontribusyon ay mas nakatuon sa pagiging cultural figure at simbolo ng legacy. Sa ganitong paraan, nakikita ang halaga ng kanyang presensya hindi lamang sa pelikula kundi sa kasaysayan ng martial arts sa Asya at sa Pilipinas.

Sa personal na buhay, tahimik si Cyncha. Nakabase sa Japan, nakikipag-ugnayan sa kanyang pamilya, at pinananatili ang kanyang privacy. Hindi man aktibo sa pelikula, nananatili siyang respetado at hinahangaan bilang isa sa pinaka-mahusay na female action stars ng kanyang panahon. Ang kanyang buhay ngayon ay isang transisyon mula sa pagiging aktibong performer tungo sa pagiging mentor, cultural icon, at tagapasa ng legacy.

Hindi rin natin makakalimutan ang kanyang impluwensya sa Pilipinas. Isa siyang halimbawa ng banyagang aktor na minahal ang bansa. Mula sa pag-aaral ng wika, pagkain ng lokal na pagkain, at pakikipag-ugnayan sa mga Pilipino, pinilit niyang maging bahagi ng kultura, at sa paggawa nito, siya ay naging inspirasyon hindi lamang sa kabataan kundi sa buong industriya.

Ang kanyang kuwento ay paalala: ang talento, dedikasyon, at puso sa sining ay hindi nawawala sa paglipas ng panahon. Kahit humina ang karera sa mainstream, ang impluwensya at legacy ay patuloy na nananatili, nagbibigay inspirasyon sa mga kabataan, at nagpapaalala sa atin ng makulay na kasaysayan ng martial arts at Philippine cinema.

Cyncha Laster, ang babaeng martial artist na pumalakpak sa Pilipinas, nagbigay saya sa masa, at ngayo’y patuloy na nagliliwanag bilang guro at cultural icon, ay isang bituin na hindi malilimutan—isang simbolo ng tapang, husay, at dedikasyon. Sa bawat estudyante na kanyang tinuturuan at bawat tagahanga na kanyang pinapasaya sa fan events, nananatili siyang buhay sa alaala at puso ng lahat.