WARNING! FOOD SHORTAGE Susunod Naman Dahil sa Gyera sa Middle East! 

Nitong mga nakaraang araw, puro usapin tungkol sa tumataas na presyo ng crudo at ang banta ng malaking gyera sa Middle East ang laman ng ating mga balita. Maraming tao ang nakatutok sa mga missile na lumilipad at sa mga bansa gaya ng Iran at Israel na kasalukuyang nagbabanggaan. Pero habang ang lahat ay nakatingin sa taas ng presyo ng gasolina at sa gulo ng pulitika, may isang mas malaking krisis na tahimik na namumuo at direktang tatama sa ating mga kusina.

Ang gulo sa West Asia ay hindi lang tungkol sa teritoryo o sa langis dahil ang totoo ay unti-unti na nitong pinuputol ang daloy ng pagkain sa buong mundo. Isipin mo na lang na ang isang pagsabog sa malayong bansa ay pwedeng maging dahilan kung bakit biglang uunti ang laman ng iyong plato sa mga susunod na buwan.

 Ngunit paano nga ba ang isang labanan sa desyerto ay magreresulta sa gutom dito sa ating bansa? Pero bago po ang lahat, baka pwedeng pa-like ang video na ito dahil napakalaking bagay na ito sa aming content creators at mangyaring mag-comment sa baba kung taga saang lugar ka para malaman namin saan umaabot ang ating mga video.

 Maraming salamat po. Ang sentro ng panganib na ito ay matatagpuan sa isang makipot na daanan ng tubig na tinatawag na straight of hormoes. Ito ang nagsisilbing highway ng mga dambuhalang barko na nagdadala ng mahahalagang supply sa iba’t ibang panig ng mundo. Ang akala ng marami ay puro langis lang ang dumadaan dito pero ang totoo ay dito rin dumadaan ang mga barkong may dalang pataba o fertilizer.

Ang mga bansa sa Middle East tulad ng Saudi Arabia, Qatar at UAE ang pangunahing pinagkukunan ng halos kalahati ng urea sa buong mundo. Kung hindi mo pamilyar sa yura, ito ang pinakaimportanteng uri ng abono na ginagamit ng mga magsasaka para mapalago ang mga pananim na gaya ng trigo, mais at palay. Kamakailan lamang ay binomba ang Rose Lafan sa Qatar na itinuturing na puso ng produksyon ng abono at natural gas sa buong mundo.

 Dahil sa takot sa mas malaking pinsala, itinigil muna ng Qatar Energy ang lahat ng kanilang operasyon. Ibig sabihin nito ay milyon-milyyong tonelada ng nutrisyon para sa lupa ang hindi na makakalabas ng kanilang bansa. Ito na ang pangatlong beses sa loob ng anim na taon na nakaranas ang mundo ng ganitong matinding shock sa ating food security.

Una ay noong panahon ng pandemya. Pangalawa ay noong sinakop ng Rusya ang Ukraine at ngayon ay itong gyera naman sa Iran. Malaki ang magiging epekto nito lalo na sa agrikultura dito sa Pilipinas. Ang ating mga magsasaka ay sobrang nakadepende sa mga imported na abono na galing sa Middle East para mapanatiling masagana ang kanilang ani.

 Kapag nagkaroon ng gulo sa pinagkukunan natin ng fertilizer, asahan natin na mabilis na tataas ang presyo ng bawat sako nito sa ating mga palengke. Kapag sobrang mahal na ng abono, mapipilitan ang mga magsasaka na bawasan ng kanilang nilalagay sa lupa o kaya naman ay itaas din ang presyo ng kanilang benta sa palay at gulay.

 Ang ending nito ay tayong mga mamimili ang papasan sa bigat ng presyo sa tuwing tayo ay mamamalengke. Hindi lang ito usapin ang presyo dahil baka dumating rin ang araw na kahit may pera ka ay wala ka ng mabili dahil kulang ang inaanin ng ating mga bukid. Ang seguridad sa pagkain ng Pilipinas ay nakatali sa kapayapaan sa Middle East kaya bawat galaw doon ay may katumbas na epekto sa tiyan ng bawat Pilipino.

Kung magpapatuloy ang tensyon at tuluyang magsara ang mga daanan ng barko, paano na kaya ang ating kabuhayan at ang supply ng ating pangunahing pagkain? Maaaring isipin ninyo na malayo pa naman ito sa pinakamataas na presyo noong gyera sa Ukraine. Pero ang direksyon ng presyo ngayon ay malinaw na pataas ng pataas.

 Habang mas matagal na sarado ang Straight of Hormo lumalala ang sitwasyon para sa lahat. Dito natin makikita ang ugnayan ng enerhiya, abono at ng pagkain na binibili natin sa araw-araw. Akala ng marami ay magkakahiwalay ang mga bagay na ito pero ang totoo ay magkadugtong silang lahat. Ang bawat yugto ng paggawa ng pagkain ay umaasa sa enerhiya gaya ng crudo na ginagamit sa mga traktora sa bukid at sa mga truck na nagbibiyahe ng mga ani patungo sa mga siyudad.

Kahit ang mga factory na gumagawa ng mga delata at ang mga malalaking freezer na nagpapanatili sa pagkaing sariwa ay gumagamit ng kuryente at enerhiya. Sa madaling salita, halos kalahati ng presyo ng pagkaing binibili natin ay nanggagaling sa gastos sa enerhiya. Kapag mataas ang presyo ng langis at nagkaroon pa ng problema sa abono, lalong bibigat ang pasanin ng ating mga magsasaka.

Dahil dito, napipilitan ang mga magsasaka na mamili sa dalawang mahirap na opsyon. Pwedeng lumipat sila sa pagtatanim ng mga produktong hindi gaanong nangangailangan ng abono o kaya naman ay bawasan ang dami ng abonong nilalagay nila sa kanilang mga pananim. Ang resulta ng dalawang opsyong ito ay iisa lamang at iyon ay ang mas kakaunting ani para sa lahat ng tao.

Hindi lang ang Pilipinas ang nahaharap sa ganitong matinding hamon dahil pati ang mga malalaking bansa gaya ng India ay apektado rin. Ang India ay umaasa sa Middle East para sa higit sa kalahati ng kanilang kailangang abono para sa kanilang malalawak na sakahan. Ngayong malapit na ang panahon ng kanilang pagtatanim.

 Ang kakulangan sa abono ay maglalagay sa kanilang ani sa malaking panganib. Kahit na sinusubukan ng kanilang gobyerno na kontrolin ang presyo ng gasolina, mas mahirap itong gawin sa abono dahil dumadaan ito sa mga pandaigdigang ruta na kasalukuyang naiipit sa gitna ng gyera. Maging ang bansang Brazil na isa sa pinakamalaking exporter ng pagkain sa mundo ay kumukuha rin ng 40 por ng kanilang kailangang nitrogen sa Middle East.

 kaya siguradong maaapektuhan ang supply nila ng soya at mais. Ang pinsalang ito ay hindi hihinto sa mga hangganan ng malalaking bansa dahil mas matindi ang panganib na dala nito sa mga mahihirap na rehiyon gaya ng Africa. Maraming magsasakaroon ang sadyang kakaunti na ang ginagamit na abono dahil sa sobrang mahal nito.

 Kapag tumaas pa ang presyo kahit kaunti lang, baka hindi na talaga sila makabili ng abono para sa kanilang mga pananim. Ang ibig sabihin nito ay mas maliit na harvest at mas malubhang kakulangan sa pagkain para sa kanilang mga mamamayan. Ang ganitong krisis ay parang isang malaking kadena na kapag naputol ang isang bahagi ay siguradong damay ang lahat.

Sa mga bansang gaya ng Africa kung saan ang gutom ay dati ng problema, ang anumang dagdag na hirap sa pagkuha ng pagkain ay pwedeng magdulot ng trahedya. Pero ang nakakagulat dito ay kahit ang mayayamang bansa sa Middle East gaya ng UAE, Qatar at Kuwait ay hindi ligtas sa bantana ito.

 Isipin ninyo na kahit gaano karami ang kanilang pera at langis ay halos wala silang sariling lupang tinatamnan ng pagkain. Halos lahat ng kanilang kinakain ay kailangan pang iangkat mula sa ibang bansa. Kapag nanatiling sarado ang Straight of Hormones sa loob ng mahabang panahon, mabilis na mauubos ang kanilang mga imbak na pagkain at kahit ang pinakamayamang tao sa kanila ay mauubusan ng pagpipilian.

Sa loob ng maraming dekada, ang tingin ng mundo sa Straight of Hormones ay isa lamang daanan ng langis o tinatawag nating oil choke point. Pero sa gitna ng mga nangyayaring ito, napatunayan natin na ito rin ay isang food choke point. Kapag ang isang makipot na daanan ay naharangan, hindi lang ang mga sasakyan ang titigil kundi pati ang daloy ng buhay ng bawat tao sa mundo.

 Ang pagkain na nakahain sa harapan mo ngayon ay dumaan sa isang mahabang proseso at maraming pagsubok bago ito nakarating sa’yo. mula sa abono na galing sa desyerto hanggang sa krudo na nagpatakbo sa mga barko. Ang lahat ng ito ay magkakaugnay sa isang malaking sistema na kapag nasira ang isang parte ay damay-damay na ang lahat.

Ang mundo ay hindi nakakulong sa iisang kahon at ang mga balitang naririnig natin ay may mas malalim na kwento sa likod nito. Mula sa mga labanan sa gitna ng desyerto hanggang sa mga usapan sa malalaking opisina, bawat desisyon ng mga pinuno ay may epekto sa kung magkano ang itataas ng presyo ng iyong tanghalian o hapunan.

Napakahalaga na maging mulat tayo at hindi lang basta nanonood ng mga nagbabanggaang bansa dahil ang bawat misile na lumilipad ay may kapalit na gutom sa ibang panig ng mundo. Bilang pagtatapos, gusto kong mag-isip tayo ng malalim. Kung sakaling magpatuloy ang ganitong krisis at mas lalo pang tumaas ang presyo ng mga bilihin sa ating mga palengke, anong mga pagtitipid o paghahanda ang kaya mong gawin sa iyong sariling bahay? Handa ka na bang baguhin ang iyong mga kinasanayan para makasabay sa nagbabagong presyo ng pagkain sa

mundo? I-comment mo ang iyong opinyon sa ibaba dahil mahalaga ang boses ng bawat isa sa atin sa usaping ito. At huwag ring kalimutang mag-like at subscribe para sa mas marami pang updates gaya nito.