Confirmation of Charges Hearing ni Duterte: Matutuloy na, Walang Makakapigil

Wala ng paligoy-ligoy, wala nang depensa, wala nang palusot. Direktang sa punto: handa na ang free trial ni Duterte sa February 23. Matagal na itong inaantay, matagal na itong pinag-uusapan, at matagal na ring pinipilit ipagpaliban ng kanyang legal team. Ngunit sa wakas, tila hindi na mapipigilan.

Sa kabila ng mga maniobra, apela, at delay motions na ginawa ni Attorney Koffman, abogado ng dating Pangulo, lumalabas na wala nang magagawa ang kampo niya. Ang mga palusot noong September 23 na hindi daw kaya ni Duterte—unfit to stand trial—ay na-resolve na. At sa kabila ng bagong appeal na ipinasa, malinaw: tuloy na tuloy ang confirmation of charges hearing sa ICC.

Ayon kay dating senador Antonio Trillanes, malaking tagumpay ito para sa mga biktima. Ang matuloy na hearing ay nangangahulugan na sa wakas ay mabibigyan ng boses ang mga biktima ng war on drugs. Malinaw na ang confirmation of charges hearing ay isang kritikal na hakbang sa pre-trial phase ng ICC. Bago magsimula ang aktwal na trial, kailangan munang i-confirm ang mga charges. Kung ma-confirm, tuloy ang trial chamber sa pamamagitan ng mga judges na humahawak sa kaso, iba sa pre-trial judges, iba rin sa appeals chamber. Ito ay isang tamang proseso ng due process.

Ang confirmation of charges ay tatagal ng apat na araw: February 23, 24, break sa 25, at February 26 at 27. Sa apat na araw na iyon, magpe-present ang prosecution, magpe-present ang defense, at maririnig ang bawat testigo. Live streaming ito sa social media, sa Facebook at YouTube, para ang publiko ay makasubaybay. Ang bawat detalye ay mahalaga: bawat pahayag, bawat argument, bawat reaksiyon.

Ang kampo ni Duterte, ayon kay Trillanes, ay talagang sinusubukang mag-delay sa pamamagitan ng maraming maneuvers. Sinasabi ni Koffman na hindi daw fit si Duterte, ngunit kitang-kita ang aktwal na kondisyon ng dating Pangulo. Malakas pa siya, kaya ang argumento ng defense ay puro palusot lamang. May mga financial implications pa rin: ulat na Php150 million ang binabayad sa team ni Koffman, hindi lang siya, kundi limang abogado, kasama ang logistical expenses sa pagbisita nila sa The Hague kasama si Kitty, si Pulong, si Basti, si Sara, at mga apo. Halos bilyon ang nagagastos—kaya may karapatan ang publiko na magtanong, saan ba galing ang pera?

Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, ang ICC ay nagpapatuloy. Ang mga ebidensya ay matibay, ang mga testigo ay solid: nandun sina Garma, Matubato, Lasas, at iba pang biktima ng war on drugs. Hindi na puwede pang ipagpaliban pa. Ang maneuvers ng defense ay talo sa harap ng matibay na ebidensya. Kahit anong gagawin ni Koffman, hindi maiiwasan ang proseso.

Nakakatawa rin ang dynamics sa loob ng legal team ni Duterte. Mayroong attempt na i-disqualify ang biktimang abogado na si Joel Butuyan, na nagrerepresenta sa biktima, dahil tinawag niya si Duterte na mass murderer. Ngunit malinaw: hindi siya abogado ng akusado kundi ng biktima. Ang papel niya ay protektahan ang interes ng biktima, at ipahayag ang katotohanan.

Habang ang kampo ni Duterte ay nagmamanobra, habang ang abogado niya ay nagsusubok ng bawat loophole, ang ICC ay nagpapatuloy. February 23, 24, 26, at 27—lahat ng mata ay nakatutok. Sa apat na araw, titimbangin ang bawat argumento, at maririnig ang bawat testigo. Ang desisyon sa confirmation ay magsisilbing guide kung paano titiyakin ang trial chamber.

Ang kahalagahan ng confirmation of charges hearing ay hindi basta-basta. Ito ay paunang labanan bago ang aktwal na trial. Kung ma-confirm ang mga charges, magbubukas ang pinto para sa trial chamber upang ilahad ang merito ng kaso. Kung hindi, puwede pang mag-apela, ngunit sa kasalukuyan, malinaw: tuloy na tuloy.

Ang drama ay hindi lamang sa legal aspect. Sa social media, viral ang bawat update: bawat delay, bawat statement, bawat apela ni Koffman ay sinusubaybayan ng publiko. Ang reaction? Galit, aliw, at kilabot. Lahat ay nagnanais ng hustisya para sa mga biktima. Sa bawat livestream, may commentary at analysis na naglalantad ng mga detalye ng proseso, mga tactics ng defense, at kung paano pinapakita ng ICC ang due process.

Ang proseso ay detalyado: iba-ibang judges sa pre-trial, trial, at appeals chambers. Ang bawat hakbang ay may checks and balances. Hindi puwede magkaroon ng bias dahil iba-iba ang humahawak ng kaso sa bawat phase. Kung sa tingin ng isang judge ay biased, may iba pang judges na magsusuri sa trial at appeals stages. Ito ay proteksyon hindi lamang para kay Duterte, kundi para sa integridad ng ICC at sa karapatan ng biktima.

Kaya kahit na may drama sa legal maneuvers ni Koffman, may transparency at accountability. Ang matibay na ebidensya, matibay na testigo, at ang due process ay nakatitiyak na hindi pwedeng basta-basta maipagpaliban ang hustisya. Ang bawat Pilipino ay may karapatang subaybayan ito, at sa social media, wala nang puwang para sa maling impormasyon.

Ang huling tagpo bago ang hearing ay nagpapakita ng political at social drama. Ang gastos, ang maneuvers, ang speculation, at ang panonood ng publiko ay naglalarawan kung paano ang accountability at hustisya ay nagsasama sa isang eksenang puno ng tensyon. Ang confirmation of charges hearing ay simbolo ng pagharap sa katotohanan, hindi sa palusot.

Sa huli, ito ay laban hindi lamang ng isang dating Pangulo, kundi laban sa mga ebidensya, laban sa mga biktima, at laban sa prinsipyo ng due process. Ang Abril ay paparating, at ang trial chamber ay naghihintay. Ang February 23 at mga sumunod na araw ay magiging simula ng mas seryosong labanan sa ICC.

Para sa publiko, ang mensahe ay malinaw: walang makakapigil sa proseso. Ang transparency, due process, at pagkilala sa biktima ay higit sa anumang maniobra. Ang bawat Pilipino ay may karapatang subaybayan, at bawat livestream ay magiging saksi sa kasaysayan ng accountability.

At tulad ng paulit-ulit na panawagan sa bawat Pilipino: Bunyog! Halikan na kasama ka! Kapag buklod ay may pag-asa! Luzon, Visayas, Mindanao, isa ang pananaw! Sa bagong Pilipinas, ang bunyog ay isigaw: Bunyog, bunyog, bunyog!