Direktang Puntong Komento sa Kampanya Kontra Katiwalian at Impeachment ni Sara Duterte

Wala nang maraming paligoy-ligoy pa. Diretso tayo sa punto. Maiksi man ang komentaryo, pero mahalagang matukoy ang katotohanan sa likod ng mga balita, kuro-kuro, at mga ulat ng katiwalian sa gobyerno. Maraming tiwali, maraming totoong nangyayari—at dito sa puntong direktso tayo, mga kabunyog, kailangan nating pag-usapan nang hayagan at walang takot.

Sa kasalukuyan, marami ang nag-aabang sa impeachment case ni Sara Duterte kay Marcoleta. Tama, malaking isyu ito, subalit hindi sapat na ito lang ang ating talakayin. Kailangan ding pagtuunan ng pansin ang kampanya kontra katiwalian sa buong bansa, lalo na sa mga infrastructure projects, tulad ng flood control, kalsada, tulay, at school buildings. Napapansin natin—mayroong parang pagpreno o pagrenda sa kampanyang ito. May mga nagsasabi na “tapos na ang trabaho ng ICI,” ngunit hindi pa. Hindi pwedeng ganito lang, mga kabunyog. Hindi pwedeng matapos na agad at magpaiwan ng tanong ang ating mamamayan.

Ano ang nangyari sa ICI o Independent Commission for Infrastructure? Ayon sa mga opisyal na ulat, ang mandato ng ICI ay tatapusin sa March 31. Ngunit marami ang naniniwalang hindi sapat na ang simpleng pagtatapos na iyon. Ang dapat mangyari ay ituloy ang kampanya laban sa katiwalian, hindi lang sa mga natukoy na kaso, kundi sa lahat ng infrastructure projects sa bansa. May panukalang batas si Congresswoman Leila de Lima para gawing permanenteng ahensya ang ICI, may investigatory powers at sapat na pondo upang mas malakas ang aksyon laban sa katiwalian. Kung tatapusin na ang ICI, kailangan may permanenteng kapalit na mas matibay at may legal na backing.

Ngayon, tingnan natin ang kasalukuyang resulta ng kampanya. Ilan lang ang nakasuhan at nakakulong. Sa Bulacan, may kaso ng ghost projects kung saan si Bong Revilla at ilang opisyal ng lokal na pamahalaan ay nakasuhan. Sa Oriental Mindoro, regional director ng DPWH at mga opisyal ng Sunwest ay nakulong dahil sa katiwalian sa flood control projects. Sa Davao Occidental, si Discaya at ang kanyang construction company kasama ang DPWH officials ay nakulong din. Ngunit ito pa lang, mga kabunyog, hindi sapat.

Ibig sabihin ba nito ay tapos na ang lahat? Hindi. Marami pa rin ang hindi pa nasasaklaw. Sa Bicol, sa Visayas, sa Luzon, at sa Mindanao, marami pa rin ang infrastructure projects na may katiwalian—hindi lang flood control, kundi pati kalsada, tulay, at school buildings. Ang nasimulan ng kampanya ni Pangulong Bongbong Marcos ay dapat ipagpatuloy at palawigin. Hindi pwedeng sabihin na “tapos na” dahil kulang pa ang aksyon.

Sa kabilang banda, may impeachment case din si Sara Duterte. Tama, dapat itong tutukan. Ngunit ang pagtuon sa impeachment ay hindi dapat pumigil sa patuloy na paglaban sa katiwalian. Ang dalawang issue ay magkahiwalay pero parehong mahalaga sa pananaw ng publiko. Ang katiwalian sa mga infrastructure projects ay direktang nakakaapekto sa mamamayan—ang mga kalsada ay bumabagsak, ang flood control ay hindi gumagana, at maraming pamilya ang naapektuhan. Samantala, ang impeachment ni Sara ay usapin ng legal at political accountability.

Tingnan natin ang kalagayan ng kasalukuyang nakasuhan. Tatlo pa lamang ang may kasong naipasa sa korte:

Bulacan – Bong Revilla at officials ng lokal na pamahalaan, ghost projects.
Oriental Mindoro – DPWH regional officials at Sunwest company, nakulong.
Davao Occidental – Discaya at DPWH officials, nakulong.

Ibig sabihin, habang may mga nakukulong, marami pa rin ang nakaligtas sa imbestigasyon. Ang corruption sa iba pang rehiyon ay nananatiling isyu. Kaya’t ang mandato ng ICI, at posibleng permanenteng ahensya, ay kailangan upang masiguro na lahat ng cases sa buong bansa ay mapag-aralan at may accountability.

Ang attitude na parang “push na, tapos na” ay hindi tinatanggap ng publiko. Frustrated ang mga kababayan sa ganitong posisyon. Hindi pwedeng basta sabihin na tapos na, dahil marami pa rin ang hindi nakukulong at maraming proyekto ang hindi nasusuri. Lahat ng infrastructure projects—mula sa flood control, tulay, kalsada, hanggang school buildings—ay dapat maimbestigahan. Hindi lang ito trabaho ng Ombudsman; kailangan ng independent commission na may investigatory powers, sapat na pondo, at mga taong kilala sa paglaban sa katiwalian.

Dito pumapasok ang papel ni Congresswoman Leila de Lima at ni Senator Kiko Pangilinan, na nagsusulong ng permanenteng ICI. Kung ito ay maipapasa at maipapatupad, magkakaroon tayo ng mas matibay na ahensya na patuloy na magbabantay sa integrity ng infrastructure projects sa buong bansa. Ang nasimulan ay hindi pwedeng matapos sa tatlong kaso lamang. Kailangang masaklaw ang buong bansa, lahat ng probinsya, at lahat ng proyekto.

Balikan natin ang impeachment ni Sara Duterte. Ibig sabihin nito, may political accountability na tinitingnan. Ngunit hindi ito dahilan para ipahinto ang kampanya kontra corruption. Ang dalawang bagay ay dapat sabay na pinapatakbo. Hindi pwedeng ang impeachment lang ang priority habang ang katiwalian sa infrastructure ay naiwan. Ang mamamayan ay hindi papayag sa ganitong “push na, tapos na” na mentalidad.

Sa ganitong konteksto, ang mensahe ay malinaw: ituloy ang kampanya laban sa katiwalian, palawigin ang imbestigasyon, at tiyakin ang accountability sa buong bansa. Ang ICI o permanenteng ahensya nito ay hindi lamang simbolo ng aksyon; ito ay proteksyon para sa mamamayan laban sa katiwalian at mismanagement sa gobyerno.

Mga kabunyog, ang panahon ay hindi naghihintay. Ang mga kasong nakasuhan ay simula lamang. Ang korapsyon ay laganap, at ang transparency ay dapat ipatupad sa lahat ng proyekto. Huwag nating hayaang matapos sa tatlong kaso ang paglaban sa katiwalian. Dapat ipagpatuloy, palawigin, at tiyakin na walang matatakas sa batas.

Sa huli, ang direktang puntong komentaryo ay malinaw: ang impeachment ni Sara Duterte at ang kampanya kontra katiwalian sa infrastructure ay dapat sabay na ituloy. Hindi pwedeng hintayin lang ang resulta ng impeachment habang ang katiwalian sa bansa ay nananatili. Ang mamamayan, ang publiko, at ang batas ay dapat magtagumpay laban sa katiwalian, sa bawat probinsya, at sa bawat proyekto.

Bunyog, halik na kasama kaog. Kapag buklod, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw sa bagong Pilipinas. Ang bunyog ay isisigaw sa lahat ng sulok: ituloy ang kampanya kontra katiwalian, ipagpatuloy ang accountability, at ipaglaban ang transparency sa lahat ng infrastructure projects ng bansa.