Kontrobersya sa Mga Kumpanya ni Leviste: Genius o Puno ng Problema?

Walang paligoy-ligoy, mga kababayan. Direktang sa punto: Ang pangalan ni Leviste—anak ni Senator Lauren Legarda—ay muling sumiklab sa balita. Maraming kuro-kuro, may mga tiwali, may totoo. Ngunit sa kabila ng lahat, iisa lang ang malinaw: punong-puno ng kontrobersya ang kanyang mga kumpanya.

Mula sa Solar Philippines Holdings hanggang sa Spinec at Solar Para sa Bayan, tila bawat hakbang ni Leviste ay sinusubaybayan ng publiko. Sabi ng mga DDS, genius daw siya—pero sa kasalukuyang sitwasyon, ang “genius” ay tila nauwi sa serye ng mga problema at kontrobersya.

Isa sa mga unang detalyeng lumabas: si Amina Pangandaman, isa sa original incorporators ng Solar Philippines Holdings. Bago maging DBM Secretary, siya pala ay staff ng Senate Committee on Finance noong panahon ni Duterte, nang si Lauren Legarda ay Chair ng parehong komite. Hindi biro ang ugnayang ito. Ang panahon ng pagtatrabaho ni Pangandaman sa Senado ay tumapat sa panahon ng pagtatatag ni Leviste ng kanyang mga kumpanya, kaya hindi maikakaila ang koneksyon.

At heto ang mas nakakagulat: bawat incorporator ay may tig-isang share lamang, ngunit sa isang mata, kontrolado ang buong kumpanya ni Leviste. Lumilitaw ang tanong: Genius ba ito o isang calculated na estratehiya upang panatilihin ang kapangyarihan at kontrol sa negosyo?

Sa kaso ng Spinec, ang kumpanya ng mga solar panels sa Batangas, malinaw ang layunin: mag-supply ng malawakang solar power. Ngunit sa kabila ng magandang layunin, napunta sa kontrobersya ang operasyon. Malalaking lupain ang ginamit, malalaking proyekto ang pinasimulan, ngunit tila may kakulangan sa transparency at accountability.

Hindi rin mawawala ang Solar Para sa Bayan—isang korporasyon na may legislative franchise noong 2019 sa ilalim ni Duterte. Layunin nito ang mag-supply ng kuryente sa malalayong lugar sa Pilipinas. Ngunit ang requirement ng franchise: regular na pag-uulat sa gobyerno at Kongreso. Nagawa ba ito? Ayon sa mga ulat, hindi. May mga violation, may atraso sa reporting, at sa huli, 1% lamang ng 12,000 MW na kontrata ang na-deliver ng Solar Philippines Holdings.

Dahil dito, pumapasok ang malupit na penalidad: 24 billion pesos ang sinisingil sa kumpanya. Sa mata ng publiko, ang mga numero ay nakakaalarma. Ang tanong ay simple pero mabigat: Paano maaaring mapatawan ng ganitong multa ang kumpanya? At sino ang may pananagutan?

Ngunit sa kabila ng penalties at kontrobersya, may paliwanag si Leviste. Ayon sa kanya, ginagamit ang mga isyung ito upang gambalayin ang kanyang mga hakbang laban sa gobyerno o bilang “ganti” sa kanyang mga proyekto. Pero ayon sa Department of Energy, ang notice sa penalties ay ipinadala na noong 2023 o 2024. Kaya’t hindi na ito maaaring gamiting dahilan para ipakita na siya’y biktima ng politika ngayon.

Sa Senate, lalo pang tumindi ang tensyon. Si Lauren Legarda, ina ni Leviste, ay tinangka na harapin ang isyu at ipaliwanag ang sitwasyon sa Senado, ngunit hindi siya pinayagan ni Rep. Marcoleta. Ayon kay Marcoleta, anong karapatan ang meron si Legarda na mag-discuss ng Cabral Files kung hindi naman siya opisyal ng DPWH o hindi gumawa ng records? Ang sagot: wala. At dito nagsisimula ang misteryo at drama.

Ngunit hindi rin nagpaapekto si Leviste. Sa halip, in-upload niya ang Cabral Files sa social media, ibinunyag ang mga detalye sa publiko. Isang matapang na hakbang, puno ng kontrobersya at opinyon mula sa lahat ng panig. Para sa ilan, ito ay simbolo ng transparency; para sa iba, ito ay rebellion laban sa sistema.

Puno rin ng tanong ang bawat hakbang: Anong tunay na motibo ng penalties? Bakit matagal bago ipinalabas? May koneksyon ba ito sa malalapit na politiko? At higit sa lahat, paano maaapektuhan ang supply ng kuryente at presyo nito sa bansa?

At narito ang twist: maraming korporasyon ang ibinenta ni Leviste. Ang Spinec ay napunta kay Pangilinan, at ang Solar Para sa Bayan ay kinunan ng legislative franchise. Sa likod ng bawat transaksyon, may nakatagong pulitika, may impluwensiya ng pamilya, at may posibilidad na malaki ang epekto sa publiko.

Sa bawat hakbang, tila may dalawang bersyon ng istorya: isa sa publiko, at isa sa likod ng mga pinto ng kapangyarihan. Ang mga DDS ay nagtataas ng kilay at tinatawag ang genius ni Leviste, ngunit ang House Committee on Legislative Franchises ay handa nang imbestigahan ang lahat. Ang bawat tanong ay may bigat, bawat sagot ay scrutinized, at bawat kilos ay sinusubaybayan ng mamamayan.

Hindi maikakaila: ang kasaysayan ni Leviste at ang mga kumpanya niya ay puno ng kontrobersya. Mula sa founding, incorporation, legislative franchise, penalties, hanggang sa mga benta sa malalaking negosyo, bawat hakbang ay may taglay na misteryo. Ngunit sa kabila ng lahat, may isa pa ring tanong na nananatiling matindi: Genius ba talaga si Leviste, o puro drama at kontrobersya lamang ang kanyang pamamahala sa negosyo?

Ang mga penalties, ang Cabral Files, ang legislative franchise, ang mga benta at transaksyon—lahat ay bahagi ng isang masalimuot na puzzle. Sa bawat pahina, lumilitaw ang politika, pulitika, at interes ng publiko. Ang bawat kilos ni Leviste ay scrutinized, bawat desisyon ay binabalik-tanaw, at bawat proyekto ay sinusuri ng publiko.

At sa huli, ang pinakamahalagang tanong: sino ang hahawak ng pananagutan? Sino ang magpapaliwanag sa mga kontrobersya? Sino ang magbibigay ng transparency sa mamamayan? Ang bawat Pilipino ay nakatingin, naghihintay, at nakikinig sa bawat balita. Ang bawat hakbang ni Leviste ay may epekto hindi lamang sa kanya at sa kanyang pamilya, kundi sa buong bansa.

Ang drama ay patuloy. Ang kontrobersya ay hindi nawawala. At sa bawat headline, bawat post sa social media, bawat ulat sa House Committee, lumilitaw ang parehong emosyon: pangamba, galit, pag-asa, at curiosity. Ang isyung ito ay hindi lamang tungkol sa negosyo o pamilya. Ito ay tungkol sa accountability, transparency, at ang karapatan ng mamamayan na malaman ang katotohanan.

Sa kasalukuyan, may mga hakbang na isinagawa, ngunit ang tanong ng hustisya ay nananatiling misteryo. Ang mga penalties ay sinusunod, ang mga files ay inilalantad, at ang Senado ay patuloy na nagbabantay. Ngunit sa kabila ng lahat, ang kabuuang epekto sa presyo ng kuryente, sa supply, at sa tiwala ng publiko ay nananatiling malalim.

Ang kasaysayan ni Leviste at ang kanyang mga kumpanya ay parang nobela—puno ng suspense, misteryo, at intense na emosyon. Ang mamamayan ay nananatiling tagamasid, ang House Committee ay nakatutok, at ang publiko ay patuloy na naghahanap ng katotohanan. Sa huli, ang tanong ay nananatiling simple ngunit mabigat: Genius ba si Leviste, o puro kontrobersya at drama lamang ang naiwan sa likod ng kanyang pangalan?

At sa gitna ng lahat, ang matinding sigaw ng mamamayan ay maririnig: Bunyog! Bunyog! Bunyog!
Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw ng bagong Pilipinas. Sa bawat hakbang, sa bawat file, sa bawat hakbang sa korte o Senado, ang katarungan at transparency ay hindi dapat ipagkait. Ang bawat balita ay isang tawag sa pagkilos, isang paalala na ang mamamayan ay gising at handang bantayan ang bawat hakbang ng kapangyarihan.