Wala nang Paligoy-ligoy: Direktang Pagtingin sa ICC at ang Pagdepensa ni Duterte

Sa gitna ng matinding diskusyon at debate sa social media, muli tayong bumabalik sa parehong tanong: Ano na ba ang nangyayari sa International Criminal Court o ICC kaugnay ng kaso ni dating Pangulong Rodrigo Duterte? Wala nang maraming paligoy-ligoy pa. Diretso sa punto: maraming kuro-kuro, may tiwali, may totoo—dito tayo magsisimula.

Sa umpisa pa lang, halatang bumabalot ang kontrobersya sa buong bansa. Ang mga diskusyon sa politika, social media, at sa mga rally ay punong-puno ng tensyon. Minsan, para bang wala nang pag-asa. Para sa mga DDS, sa kanilang pananaw, tila may mas malalim na panlilinlang na nagaganap: sina Kaufman, Panelo, at iba pang tagapagtanggol ay tila nakatutok lamang sa pagpapakita ng husay sa kanilang base, sa halip na sa mga hukom ng ICC.

Imagine natin: Sabihin mo na ang ICC prosecutor ay sinuhulan. Anong magiging reaksyon ng korte? Natural na sasabihin ng ICC: “Huwag niyo kaming akusahan. May sarili kaming pondo, may sariling proseso, hindi ito ginastusan ng Pilipinas.” Ngunit sa pananaw ng ilang DDS supporters, laging may duda—na parang may lihim na transaksyon, na hindi patas ang proseso. Ang katotohanan: hindi ganoon ang sistema ng ICC.

At dito na pumasok ang argumento ni Kaufman. Ayon sa kanya, ang lahat ng kaso laban kay Duterte ay politically motivated. Pero paano ba iyon? Ang ICC ay hindi nakadepende sa lokal na politika ng Pilipinas. Kung totoong may ebidensya, paano mo maipapaliwanag ang mga testimonya, dokumento, at mga report na sinumite sa korte? Sa halip, nakatuon si Kaufman sa pagpapalakas ng loob ng mga DDS—na tila ang layunin niya ay hindi makumbinsi ang hukom kundi makuha ang simpatya ng political base.

Dagdag pa rito, may mga panawagan na bigyan si Duterte ng interim release. Ngunit paano mo pagbibigyan ang isang tao ng release sa isang korte na hindi niya kinikilala? Si Duterte mismo ang nagbigay ng paliwanag: “Hindi ko kinikilala ang ICC.” At sa ganitong punto, nagiging labis na kontradiktoryo ang depensa. Paano mo hihilingin na palayain ang isang tao sa korte na hindi niya pinapahalagahan ang hurisdiksyon?

Ang social media ay punong-puno ng reaksyon. Pinagmumura ang ICC, pinaparatangan ng suhol, binabastos ang proseso. Ngunit sa likod nito, may nakatagong problema: hindi sinagot ni Kaufman ang tambak na ebidensya laban kay Duterte. Wala siyang konkretong counter-argument. Ang sinasabi lang niya: politically motivated, bias prosecution. Ngunit ang ebidensya, testigo, at dokumento ay nanatiling matibay.

Kaya’t sa pagtingin ng publiko, lalo na ng mga kritiko, tila ang depensa ni Duterte ay para lamang sa kanyang supporters—para sa DDS. Ang layunin ni Kaufman ay hindi talaga kumbinsihin ang korte, kundi mapanatili ang morale ng kanyang political base. Kaya’t kahit maliwanag na matindi ang ebidensya, tila hindi iyon nakakaapekto sa kanyang estratehiya.

Sa mga taong sumusubaybay, malinaw: ang depensa ay puno ng pagkalito. Ang sinasabi ni Kaufman ay palaging nakatuon sa political narrative. Babastusin ang ICC, papatulan ng kontrobersiya ang mga prosecutors, at uulitin ang panawagan ng interim release. Samantala, ang tanong ng marami: paano ba talaga haharapin ang mga testigo at dokumento? Paano sasagutin ang mga konkretong alegasyon?

Isang insider na sumusubaybay sa kaso ay nagsabi: “Ang depensa ay parang showmanship lang. Para sa mga DDS ito ay palakpakan, para sa ICC, ito ay walang epekto.” Ang resulta: habang ang mga DDS supporters ay masaya sa ipinapakitang loyalty, ang mga hukom at eksperto ay nakatitig sa ebidensya. Ang disparity na ito ay naglalantad ng pangunahing problema: ang depensa ay hindi naka-address sa substantibong kaso, kundi sa perception sa politika.

Dagdag pa rito, may mga video clips ng mga pahayag ni Duterte laban sa ICC na kumalat sa social media. Makikita rito ang kanyang matinding pagtanggi sa hurisdiksyon, pati na rin ang emosyonal na pag-apila sa kanyang base. Ang mga video ay nag-viral, nagpapakita ng kabalintunaan: ang tao mismo na humahawak sa depensa ay tumatanggi sa legal na proseso.

Sa huli, malinaw na ang hinaharap ng kaso ay tila malinaw sa mga eksperto: tila papunta sa pagkatalo. Ang paghingi ng interim release, ang argumento na politically motivated, at ang pagbasura sa ICC ay hindi sapat upang alisin ang matibay na ebidensya. Ang diskarte ni Kaufman, ayon sa kritiko, ay mas nakatuon sa mga DDS kaysa sa korte.

Ngunit bakit nangyari ito? Bakit tila ganito ang diskarte ng depensa? Maraming teorya. Una, gusto nilang mapanatili ang base ng suporta sa politika. Pangalawa, ang narrative ay nakatuon sa pagpapalakas ng moral sa loob ng partido. Pangatlo, tila may kakulangan sa pag-address ng konkretong ebidensya, kaya’t ang depensa ay nakatuon sa argumento at rhetoric kaysa sa legal substance.

Ang epekto sa bansa: nagiging partisan ang perception sa ICC. Ang mga DDS supporters ay nagagalit sa anumang kritisismo, habang ang mga kritiko ay nagtataas ng tanong sa integridad ng legal system sa Pilipinas. Samantala, sa likod ng lahat, ang ICC ay patuloy sa proseso—mataas ang standard ng ebidensya at hindi naaapektuhan ng political narrative.

At sa huli, ano ang aral? Ang depensa na nakatuon lamang sa political base ay maaaring magbigay ng pansamantalang saya sa supporters, ngunit hindi nito kayang pabagsakin ang ebidensya. Ang ICC ay nakabatay sa global standards, at ang tunay na laban ay hindi sa social media, kundi sa korte, sa harap ng ebidensya, at sa pagsusuri ng mga eksperto.

Habang ang DDS ay nag-aapplaud, habang sina Kaufman at Panelo ay humahanga sa kanilang sariling diskarte, may natutunan ang bansa: ang katotohanan ay hindi nakadepende sa panlilibak o sa palakpakan ng base. Ang legal na proseso ay nakadepende sa facts, testimonies, at due diligence. Ang labanan ay hindi lamang sa pulitika, kundi sa pagharap sa realidad.

Sa kabuuan, ang sitwasyong ito ay simbolo ng kontradiksyon: may mga depensa na nakatuon sa political base, may mga lumalaban sa ebidensya, at may mga institusyon na matatag sa prinsipyo. Ang tanong ngayon: hanggang kailan tatagal ang pagbaluktot sa narrative, at kailan magwawagi ang prinsipyo laban sa propaganda?

Ang kwento ng ICC, Duterte, at ng depensa ni Kaufman ay isang aral sa lahat: hindi sapat ang charisma, loyalty, o applause sa pulitika. Sa huli, ang hustisya ay nakabatay sa ebidensya, sa batas, at sa prinsipyo ng integridad. Ang panlilinlang, panloloko, o political theater ay pansamantala lang. Ang ebidensya at legal system ay nananatiling matatag.