Direktang Punto: Ang Pagsisikap ng Pamahalaan na Ibalik si Saldico mula Portugal

Wala nang paligoy-ligoy pa. Diretso sa punto, mga kabunyog, mga kababayan: may usapin na ngayon na punô ng tensyon, intriga, at matinding hamon sa kredibilidad ng gobyerno. Ang balita ay tungkol sa pagsisikap ng Department of Interior and Local Government (DILG) sa pangunguna ni Secretary Jun Briulya na personal na pupunta sa Portugal para kunin si dating Congressman Zaldico Saldico, na matagal nang pinaghahanap ng batas dahil sa mga kasong may kinalaman sa malversation of public funds at korapsyon, partikular sa mga flood control projects na nakapaloob sa nakaraang administrasyon.

Ayon kay Secretary Jun Briulya, ang kanyang biyahe ay hindi basta ceremonial o symbolic. Ito ay isang direktang hakbang upang makipag-ugnayan sa pamahalaan ng Portugal at sa Interpol, upang maisapinal ang kahilingan na maglabas ng Red Notice laban kay Saldico. Batay sa intelligence reports, nananatili si Saldico sa Portugal mula pa noong nakaraang taon, at ipinapakita ng kanyang mga kilos na aktibong iniiwasan ang pagkakabalik sa Pilipinas. Ang kanyang mga ari-arian, kabilang ang Missibis Bay, Maydas Casino, at iba pang mga bahay sa Forbes, Valy Verde, at Shangrila, ay nasa ilalim ng surveillance ng gobyerno, subalit hindi pa rin sapat upang maibalik siya sa bansa.

Ayon kay Remulia, ang personal na pakikipaglakad niya sa Portugal ay kinakailangan. Ang nakaraang koordinasyon sa iba’t ibang ahensya ay nagpakita ng kahinaan: may mga salaysay na si Saldico ay lumalabas sa kanyang gated subdivision, nagpa-apostille sa Denmark o Sweden, at nakagawa ng paraan upang ipagpatuloy ang kanyang pamumuhay sa kabila ng mga banta ng batas. Ang kabalintunaan ng sitwasyon ay malinaw: kahit na alam ng mga awtoridad ang kinaroroonan ni Saldico, tila hindi pa rin sapat ang mga legal at diplomatic measures upang mapilit siyang bumalik sa Pilipinas.

Ang pambihirang sitwasyong ito ay naglalantad ng isang malalim na kahinaan sa koordinasyon ng gobyerno. Ayon sa mga ulat, nagkaroon ng pagtuturo-turo sa pagitan ng DILG at Department of Foreign Affairs (DFA)—ang DFA ay nagsasabing hindi na ito kanilang trabaho, samantalang ang DILG ay nagpapakita rin ng kakulangan sa follow-through. Ito ang dahilan kung bakit napagdesisyunan ni Secretary Briulya na siya mismo ang pupunta sa Portugal. Ang direktang pakikilahok ng isang mataas na opisyal ay indikasyon ng urgency at kabigatan ng kaso.

Hindi lamang ito simpleng legal na usapin. Ang kaso ni Saldico ay may malaking implikasyon sa reputasyon ng gobyerno. Ang tagal na ng kanyang pagkakawala sa radar ng batas ay nagdudulot ng kritisismo at pangamba sa publiko: paano makakatiyak ang taumbayan na ang gobyerno ay may kakayahang habulin at panagutin ang mga may sala, lalo na kung sila ay may mataas na impluwensya at malalaking ari-arian? Ang kawalan ng agarang aksyon ay nagiging sanhi ng pang-uusig sa administrasyon, at sa mata ng publiko, nagmumukha itong pagpapabaya o kawalan ng kapasidad.

Sa pinakahuling ulat, sinabi ni Secretary Briulya na gagamitin niya ang lahat ng posibleng paraan upang maibalik si Saldico. Makikipag-ugnayan siya sa mga Portuguese authorities, makikipag-coordinate sa Interpol, at sisiguraduhin na maipapadala ang lahat ng kinakailangang dokumento upang maisapinal ang kahilingan. Ayon sa kanya, “We want stop. No one’s on the take here. Lahat ‘yan, lahat ‘yan, sinisigurado ko. I’m on top of it. Kami ang maghahanap.” Ang kanyang pahayag ay naglalaman ng determinasyon, ngunit kasabay nito, naroroon din ang tensyon at pressure na dulot ng kabigatan ng responsibilidad.

Ang situwasyon ay nagiging mas dramatiko dahil sa likas na karakter ni Saldico. Siya ay matagal nang nagtatago, may visa sa Portugal, at tila kontrolado ang bawat hakbang niya sa labas ng bansa. May mga ulat na siya ay nade-depress sa pananatili sa confinement ng kanyang gated subdivision, subalit nagagawa pa rin niyang magpatuloy ng kanyang mga gawain, tulad ng pag-apostille sa ibang bansa. Ang ganitong senaryo ay parang eksena sa isang political thriller: isang wanted na politiko, isang gobyernong nagmamadali sa pagkilos, at isang mataas na opisyal na kinakailangang magsakripisyo at lumakad mismo sa labas ng bansa para tiyakin ang hustisya.

Marami sa publiko ang nagbubuo ng sariling opinyon: may nag-iisip na sinasadya itong pagpapaliban ng gobyerno upang protektahan ang ilang influential na tao. Ang katotohanan, ayon sa administrasyon, ay walang sinasadya—lahat ay procedural at diplomatic na hakbang. Ngunit sa mata ng mamamayan, ang tagal na ng kaso ay nagdudulot ng damdaming kawalan ng kumpyansa.

Ang kahalagahan ng aksyon ni Secretary Briulya ay nakikita rin sa konteksto ng accountability. Ang mga kaso laban kay Saldico ay may kaugnayan sa malalaking halaga ng pera ng bayan—bilyon-bilyon, marahil trilyon, ayon sa mga estimates. Ang hindi pagbalik niya ay hindi lamang legal issue kundi moral at public trust issue. Ang kabigatan ng responsibilidad ay hindi biro: ito ay pagharap sa mga tanong ng mamamayan, sa transparency, at sa credibility ng pamahalaan.

Ang biyahe ni Secretary Briulya ay may tatlong layer ng kahalagahan: una, personal na aksyon para mapabilis ang proseso; pangalawa, pakikipag-ugnayan sa foreign government at international law enforcement agencies; pangatlo, pagpapakita ng determinasyon ng gobyerno sa harap ng publiko na ang lahat ng may sala, anuman ang status o kapangyarihan, ay hindi ligtas sa batas.

Sa ganitong kwento, ang bawat hakbang ay sensitibo. Ang bawat koordinasyon sa Portugal, ang pakikipag-usap sa Interpol, ang preparasyon ng dokumento at ebidensya, at ang direktang aksyon ni Secretary Briulya ay puno ng pressure at tensyon. Hindi biro ang humarap sa isang wanted na politiko na may malalaking resources, at kasabay nito, ipakita sa taumbayan na ang gobyerno ay may kakayahan at determinasyon.

Ang usaping ito ay may mas malalim na aral: ang kakayahan ng pamahalaan na ipatupad ang batas ay nasusukat hindi lamang sa pahayag at press release, kundi sa aksyon, sa resulta, at sa pagkilos laban sa mga may sala. Ang pagkilos ni Jun Briulya sa Portugal ay simbolo ng proactive na hakbang, isang hakbang na naglalayong ibalik ang tiwala ng publiko at ipakita na walang sinuman ang lampas sa batas, gaano pa kalakas o ka-influential sa lipunan.

Sa huli, ang sitwasyon ay patunay na sa politika at hustisya, may mga pagkakataong kinakailangan ang matinding aksyon, determinasyon, at direktang partisipasyon ng mga opisyal. Ang pagsisikap na maibalik si Saldico mula Portugal ay hindi lamang legal na usapin kundi isang drama ng kapangyarihan, integridad, at accountability.

Wala nang paligoy-ligoy pa, mga kabunyog. Diretso sa punto: ang biyahe ni Secretary Jun Briulya sa Portugal, ang coordination sa Interpol, at ang aksyon ng gobyerno ay kritikal. Ang bawat hakbang ay puno ng tensyon, suspense, at responsibilidad. Ang taumbayan ay nagbabantay, ang mundo ay nakatingin, at ang gobyerno ay may obligasyon na ipakita na ang hustisya ay hindi pinipili ang may kapangyarihan.

Bunyog, halikan na kasama ka. Kapag buklod, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw sa bagong Pilipinas. Ang bunyog ay isisigaw. Bunyog, bunyog, bunyog.