Sandro Marcos: Ang Pinakamahirap na Trabaho sa Buhay ng Isang Anak at Lingkod-Bayan

Mga kaibigan, sa kasaysayan ng ating bansa, bihira tayong makasaksi ng sitwasyong kasing kontrobersyal at kasing tensyonado tulad nito. Isang anak, si Congressman Sandro Marcos, ang nakatayo ngayon sa gitna ng kasaysayan, hawak ang isang responsibilidad na hindi lamang legal kundi personal—ang pagpapatupad ng mandato laban sa sariling ama, si Pangulong Ferdinand Marcos Jr., sa harap ng unang impeachment complaint na inihain sa Batasang Pambansa.

Tila isang pelikula ng politika at pamilya ang naglalaro ngayon sa mata ng publiko. Sa Malakanyang, pinayuhan si Sandro na gawin lamang ang kanyang tungkulin bilang House Majority Leader at chairperson ng Committee on Rules: ipatupad ang house rules, walang kinikilingan, kahit ama niya ang sangkot. Isang mabigat na hamon para sa batang Marcos—isang sitwasyon kung saan ang puso ng isang anak at ang pananagutan sa bayan ay nagtatalo sa isa’t isa.

Ayon sa House Rules, may tatlong araw si Sandro para mai-refer ang reklamo sa Committee on Justice. Wala siyang dapat ipagpaliban. Kahit na ang ama niya ang nakasuhan, malinaw ang batas: ang proseso ay kailangang ituloy. Sa mata ng marami, ito ang pinakamahirap na gagawin ni Sandro. Sa mata ng publiko, siya ang magiging susing tao na magdidikta ng kapalaran ng Pangulo sa pamamagitan ng kanyang pirma at aksyon.

Nitong nakaraang Lunes, niyanig ang Batasang Pambansa nang kumpirmahin ni House Secretary General Cheloy Carafi ang pagtanggap sa unang impeachment complaint laban kay Pangulong Marcos. Ang reklamo ay may anim na mabibigat na basehan: ang isyu ng Ghost Flood Control Project, allegedly unconstitutional budget insertions, at iba pang akusasyon laban sa gobyerno. Matindi ang mga batong inihain ng petitioner, si Attorney Andre de Jesus.

Kaya naman, lahat ng mata ay nakatuon ngayon kay Sandro Marcos. Bakit siya? Dahil sa posisyon niya bilang head ng Committee on Rules, siya ang may kontrol sa procedural order: ang pag-refer sa Committee on Justice ay nakasalalay sa kanya. Sa kanyang kamay nakasalalay ang bilis at direksyon ng proseso. Kahit pa ang ama niya ang nakasuhan, walang puwang para sa bias. Ang batas ay malinaw, at ang obligasyon ni Sandro ay ipatupad ito nang tapat.

Ngunit ang hamon ay hindi lamang legal; ito ay emosyonal at moral. Paano nga ba haharapin ng isang anak ang posibilidad na ipasa ang kanyang ama sa isang proseso ng impeachment? Paano haharapin ang tensyon sa pamilya, sa mata ng publiko, at sa sariling konsensya? Dito sinusubok ang tunay na integridad ng batang Marcos. Ang kanyang aksyon ay hindi lamang pulitika, kundi moral na pagsubok sa pinakamataas na antas.

Sa kabila ng mabigat na responsibilidad, malinaw ang genius ng sitwasyong ito. Bakit? Sapagkat, sa kabila ng legal obligation, alam ni Sandro na ang majority ng House of Representatives ay pabor sa Pangulo. Ang impeachment ay mangangailangan ng at least 1/3 vote upang mag-proceed. Sa kasalukuyang balanse, imposible ang pagpasa ng kaso, kaya kahit gaano man kabigat ang proseso, alam niyang maayos na mapapalampas ang legal na mekanismo.

Ang sitwasyon ay tila nagtuturo sa atin ng isang malalim na aral: sa pulitika at sa buhay, ang integridad at katotohanan ay dapat laging mangibabaw. Sa Acts 10:34-35, itinuro ni Pedro: “Ang Diyos ay walang kinikilingan, kundi tinatanggap niya ang sinumang may takot sa kanya at gumagawa ng matuwid.” Ang batas at pananampalataya ay nagtataglay ng parehong prinsipyo: ang katarungan ay pantay para sa lahat, at walang puwang ang personal na bias sa pagpapatupad nito.

Sa bawat aksyon ni Sandro, nakikita natin ang pagsubok ng tao sa harap ng kapangyarihan at pamilya. Ang kanyang desisyon ay simbolo ng responsableng pamumuno: ang pagsunod sa batas, paggalang sa konstitusyon, at hindi pagtatangi kahit sa sariling dugo. Sa kanyang mga kamay, ang proseso ay nagiging halimbawa ng tapat at matuwid na pamamahala.

Ngunit hindi lamang ito kwento ng legalidad; ito ay kwento ng politika at emosyonal na tensyon. Maraming Pilipino ang nagtatanong: mapipili ba ni Sandro ang kanyang tungkulin sa bayan laban sa kanyang damdamin bilang anak? Sa kanyang aksyon, natututo ang bawat isa sa atin ng isang mahalagang leksyon: ang tunay na katapangan ay hindi lamang nasa tapang sa publiko, kundi sa pagtayo sa tama, kahit sino pa ang masaktan o mabangga.

Higit pa rito, ang sitwasyong ito ay paalala sa atin na ang pamumuno ay may moral at etikal na dimensyon. Ang bawat lider ay dapat masuri hindi lamang sa karisma o popularidad, kundi sa kakayahang ipatupad ang batas nang walang kinikilingan. Ang integridad ni Sandro sa kabila ng personal na tensyon ay inspirasyon para sa bawat Pilipino.

Sa huli, ang kwento ni Sandro Marcos ay higit pa sa impeachment. Ito ay kwento ng moralidad, responsibilidad, at pananagutan sa bayan. Ang bawat Pilipino ay may tungkuling maging mapanuri, magdasal, at magsikap para sa katarungan. Tulad ng sinabi, “Ang katotohanan ang magpapalaya sa atin.” Ang bawat desisyon, bawat aksyon, at bawat pirma sa kasaysayan ay may epekto sa hinaharap ng bansa.

Sa gitna ng kaguluhan, panalangin ang ating sandata. Panalangin para sa matuwid na pamumuno, para sa tamang desisyon ng bawat lider, at para sa bayan na nakasalalay sa kanilang aksyon. Panalangin para sa pamilya ng Marcos, para kay Sandro, at para sa lahat ng mambabatas: na ang katarungan, integridad, at katotohanan ay mananagot sa lahat.

Ang aral ay malinaw: kahit gaano man kabigat ang sitwasyon, ang batas at moralidad ay dapat mangibabaw. Ang proseso ng impeachment, ang personal na tensyon, at ang responsibilidad ni Sandro ay nagbubukas ng diskurso sa tunay na halaga ng pamumuno at integridad sa ating bansa. Sa huli, ang bawat Pilipino ay dapat magbantay, magdasal, at ipaglaban ang katotohanan, sapagkat ito lamang ang makapagbibigay ng tunay na kalayaan at katarungan sa bayan.