MILLION-MILLION REVELATION: ANG PEKENG MARINES AT ANG SABOTAGE SA ICC

Mga sangkay, naku! Mainit na mainit ngayon ang usapan dahil sa rebelasyon tungkol sa ilang indibidwal na nagpakilalang dating miyembro ng Philippine Marines. Akala ng marami, ito na ang katapusan ng katahimikan—dahil sa bigat ng kanilang mga akusasyon laban sa administrasyon at ilang kilalang personalidad. Ngunit, ang tanong na nagpapaikot sa isip ng lahat: totoo nga ba silang sundalo o script lang ang lahat ng kanilang sinasabi?

Sa unang tingin, sino ba naman ang hindi maniniwala? Maayos ang tindig, seryoso ang mukha, at matapang ang bawat salitang binitiwan nila sa harap ng camera. Nang unang lumabas ang balitang ito, aminado ako na marami sa atin ang napa-wow at napaisip: “Ito na nga ba ang katotohanan na matagal nating hinihintay?” Ngunit, alam niyo naman dito sa channel natin, hindi tayo basta kumakagat sa balita nang hindi sinusuri ang ilalim.

Ang akala nating matinding pasabog ay unti-unti nang nagiging supot dahil sa mga butas sa kanilang kwento. Dito na pumasok ang tinatawag nating aftershock. Matapos ang ilang araw na pag-iingay, lumabas ang ulat mula sa mismong hanay ng militar na ang ilan sa kanila ay hindi pala totoong miyembro ng kasundaluhan. Isipin niyo, nagamit ang prestihiyosong pangalan ng Philippine Marines para lamang magkaroon ng kredibilidad ang kanilang mga banat. Nakakalungkot, may mga taong kayang magpanggap at gamitin ang unipormeng simbolo ng dangal para lang sa isang pulitikal na agenda.

Nakakagulat, hindi ba? Akala mo totoo, pero pagdating sa dulo, mapapakamot ka na lang ng ulo. Ang pekeng whistleblowers ay nagpakita ng tapang sa camera, ngunit unti-unti silang nabubuking. Sinasabing may kinalaman ang plate numbers ng sasakyan na ginamit sa press conference sa asawa ni Mike Defensor. Kung ang taong ito ay konektado sa isyu, something is fishy, mga kaalam.

Ngayon, kilalanin natin ang abogado sa likod ng rebelasyong ito: si Attorney Levito Baligod. Alam niyo ba, hindi ito ang unang beses na nasangkot ang pangalan niya sa mga ganitong listahan o akusasyon? Kung babalikan natin ang kasaysayan, kahit ang yumaong Senadora Miriam Defensor Santiago ay muntik na niyang madawit sa pork barrel scam. Galit na galit si Senadora Miriam dahil sa kawalan ng basehan ng mga paratang. Parang may pattern na tayong nakikita—mahilig gumawa ng ingay, magdawit ng malalaking pangalan, ngunit kapag hiningian ng matibay na ebidensya, naglalaho ang tapang.

Ang pinakamatindi rito ay ang naging pahayag nila tungkol kay dating Senador Antonio Trillanes. Sa kanilang press conference, pinalabas nila na may kinalaman ang senador sa umano’y panunuhol sa mga testigo ng ICC. Ngunit heto ang nakakatawa: nang balitaan nilang balak silang habulin sa korte ni Trillanes, biglang nagbago ang ihip ng hangin. Mula sa pagiging matapang na whistleblower, biglang naging “hindi po namin sinabi yan” ang linya nila. Biglang bumaliktad ang dila nila.

Nakapagtataka kung bakit kailangang bawiin ang mga salita kung kampante silang nagsasabi ng katotohanan. Kitang-kita natin na ang layunin ay hindi hustisya kundi manabutahe at lituhin ang publiko sa pamamagitan ng pekeng impormasyon. Ang mga lingong marine na ito ay mukhang tao-tauhan lamang sa isang mas malaking palabas. Dito ay malinaw na ang mga rebelasyong ito ay hindi para sa bayan, kundi para sa personal o politikal na interes.

Papunta tayo sa mas malalim na bahagi ng kwento. Alam niyo naman, sa kahit anong seryosong akusasyon, ang pinakaimportante ay ang pagiging consistent. Kapag ang kwento mo ay paiba-iba, dito magsisimulang gumuho ang lahat ng nilatag mong plano. Parang pelikula, nauwi sa comedy ang kanilang palabas dahil sa dami ng sablay sa script.

Napansin niyo ba? Noong una, matapang nilang ituro si Trillanes bilang tulay ng pera para sa ICC. Ngunit, nang malaman nilang seryoso ang senador at handang humarap sa korte, biglang nag-iba ang tunog ng kanilang pahayag. Ayon kay Trillanes, hindi niya ito palalagpasin at talagang hahabulin ang mga gumagawa ng pekeng rebelasyon ng kasong cyber libel. Sino ba naman ang hindi magagalit kung idadamay ang pangalan mo sa kwentong walang matibay na pundasyon?

Ngunit hindi rito nagtatapos ang facepalm moment. Ayon sa kanilang kwento, dinala raw ang pondo sa Paway, Ilocos, dahil nandoon daw ang bahay ni Pangulong Bongbong Marcos. Naku, kahit baligtarin ang mapa ng Pilipinas, walang makikitang mansyon o kahit maliit na bahay ang pangulo doon. Dito pa lang bagsak na agad ang kredibilidad nila. Parang gumagawa ka ng kwento na pupunta sa dagat, pero wala kang nakitang tubig.

Sa tulong ng teknolohiya, napakadali na gumawa ng ingay. Isang post o live stream lang, libo-libo na agad ang maniniwala. Ngunit teknolohiya rin ang magbubulgar sa kanila. Sa mabilis na pag-verify ng impormasyon, ang ganitong uri ng panloloko ay mabilis ding nahuhuli. Kaya palagi kong paalala: maging mapanuri at mapagmatyag. Huwag padala sa emosyonal na panawagan o sa mga taong gumagamit ng uniporme para kunin ang tiwala ng publiko.

Nakakalungkot, pero ito ang paalala: ang mga totoong sundalo ay nagsasakripisyo ng buhay, ngunit may mga taong gumagamit ng kanilang pangalan para sa pansariling kapakinabangan. Ang reputasyon ng institusyon ay nadadamay sa mga ganitong pekeng rebelasyon. Ang mga tunay na marines ay galit na galit dahil nadadamay ang dangal ng buong organisasyon sa kasinungalingang ito.

Ngayong alam na natin ang buong kwento, tanong ko sa inyo: sapat na ba ang humingi sila ng paumanhin, o dapat ba silang managot sa batas para magtanda? Ano ang pinaka-red flag na napansin niyo sa video nila? Dapat nating bantayan ito sa susunod.

Ang kabuuang leksyon: hindi lahat ng ipinapakita sa camera ay totoo. Hindi lahat ng naglalakad sa uniporme ay bayani. At higit sa lahat, ang tunay na hustisya ay nakabase sa ebidensya, hindi sa tapang sa camera o sa dramatikong pahayag.

Mga sangkay, manatiling mapanuri. Suriin ang bawat anggulo, wag padala sa emosyon, at huwag hayaang malito ng pekeng impormasyon ang katotohanan. Sa panahon ngayon, pati ang katotohanan ay pinapanday para sa pansariling interes. Kaya maging matalino, maging maalam, at alamin kung sino ang tunay na naglilingkod sa bayan, at sino ang nagmamagaling lamang sa harap ng camera.

At yan, mga kaalam, ang kabuuang rebelasyon: milyon-milyong pera, pekeng marine, baliktad na abogado, at ang hindi totoong koneksyon kay PBBM. Lahat ng ito ay paalala na sa mundo ng politika at media, ang kritikal na pag-iisip ay sandata.