Anibersaryo at Alingawngaw ng Kapangyarihan: Ang Pagdala kay Duterte at Ang Patuloy na Banggaan ng Paninindigan

Magandang umaga, mga kababayan! Ngayong araw, March 11, 2026, ginugunita natin ang isang kaganapan na nag-iwan ng tatak sa kasaysayan ng ating bansa: ang unang anibersaryo ng pagdala kay dating Pangulong Rodrigo Duterte sa The Haig sa Netherlands—isang kaganapan na puno ng kontrobersiya, tensyon, at pambihirang drama. Isang taon na ang nakalipas mula noong binitbit siya ng eroplano, sa pangunguna ni General Tore, upang humarap sa International Criminal Court. At sa paglipas ng isang taon, tila hindi lamang nakatigil ang mga epekto nito sa politika ng bansa, kundi patuloy na nagbubunga ng alingawngaw, pagtatalo, at debate na nakakaantig sa damdamin ng bawat Pilipino.

Sa unang bahagi ng paggunita, lumitaw ang mga kuwentong nakakatuwa, nakakabahala, at minsan ay kababalaghan. Pumukaw ang publiko nang ibunyag na ang mga standee o karton ni Duterte, simbolo ng kanyang presensya at pagkilala, ay pinag-aagawan at itinatago ng ilan sa hindi inaasahang lugar—sa loob ng portalet sa CR. Isang karton na dapat sana’y simbolo ng respeto, ngayo’y nahaluan ng amoy at bakterya ng CR, ngunit patuloy pa rin na hinahalikan, niyayakap, at pinagpapakita ng labis na pagkamakakilig sa nakaraan.

Nakakabigla man o nakakatuwa, ito’y naglalarawan ng isang kabalintunaan: pagmamahal sa simbolo ng liderato ngunit may kasamang kabastusan sa paraan ng pagtrato rito. Ang karton, na dapat ay tanda ng pagkilala sa dating pangulo, ay naging sentro ng isang eksena na puno ng tensyon, emosyon, at dramatikong kilos. Ang mga tagahanga nito ay tila nahuhumaling sa ritual ng pagdikit, paghalik, at pagtutunggali kung sino ang mas karapat-dapat na hawakan ang representasyon ng kanilang idolo.

Ngunit sa kabila ng kabalintunaan, lumilitaw ang mas malalim na isyu: ang pagtalakay sa soberanya at karapatan ng bansa. Sa anibersaryong ito, hindi na lamang basta paggunita sa nakaraan ang nangyayari, kundi isang paalala sa lahat: ang batas ay hindi dapat gamitin bilang sandata sa pulitika. Ang pagyurak sa karapatan ng isang indibidwal sa pamamagitan ng irregular na proseso—ang extraordinary rendition—ay hamon sa ating pambansang soberanya. Isang kaganapan na nagpapakita na ang tunay na malayang bansa ay dapat patakbuhin ng sariling institusyon, malaya sa anumang panlabas na panghihimasok o dikta.

Kasabay nito, lumilitaw ang mga pahayag ni Vice President Sarah Duterte. Sa kanyang mensahe, binigyang-diin niya ang kahalagahan ng karapatan, katarungan, at soberanya. “Ang pagyurak sa karapatan ng isang indibidwal ay hindi lamang pag-atake sa katarungan; ito ay hamon sa ating pambansang soberanya,” kanyang paalala. Ang kanyang panawagan ay malinaw: manatiling mapagmatyag, malaya, tapat, at matatag sa pagtatanggol ng ating institusyon laban sa anumang pagsubok na baluktutin ang hustisya.

Sa pagtalakay ng mga isyung pandaigdig, hindi rin nawawala ang banggaan sa pagitan ng mga senador at opisyal. Napansin ng marami ang debate nina Senator Rodante Marcoleta at Senator Ping Laxon tungkol sa West Philippine Sea. Ang paulit-ulit na pagbanggit ni Marcoleta sa karapatan ng China sa ilang bahagi ng teritoryo, na tinawag ng ilan na “tsinador,” ay nagdulot ng iritasyon at pagtutol. Paulit-ulit niyang ipinapahayag ang kanyang paninindigan, ngunit para kay Laxon at sa marami pang Pilipino, ito ay tila laban sa pambansang interes at soberanya.

“Hindi po ako interesado sa sinasabi mo,” ayon kay Laxon. At dito lumilitaw ang tensyon: ang pangungulit, ang paulit-ulit na pahayag, at ang tila walang hangganang pagtatalo sa pagitan ng mga kinatawan ng bansa. Ang bawat salita ay may bigat, bawat pahayag ay may epekto sa pananaw ng publiko, at bawat pagkilos ay sinusukat sa lente ng patriotismo at pambansang dangal.

Ngunit sa kabila ng lahat, may mga sandali rin ng pagbibigay-pugay at pasasalamat. Isang halimbawa ay ang pagbati kay General Tore sa kanyang kaarawan. Sa kabila ng kanyang tungkulin sa pagdala kay Duterte sa ICC, inuna niya ang trabaho kaysa sa personal na selebrasyon. Ipinakita nito ang dedikasyon at integridad ng isang lider na tapat sa tungkulin, na handang isantabi ang sariling kasiyahan para sa kabutihan ng bansa.

Sa kabuuan, ang anibersaryong ito ay hindi lamang tungkol sa isang taon na nakalipas mula sa pagdala kay Duterte sa The Haig. Ito ay tungkol sa patuloy na pagbangon at pagtutol ng mga Pilipino sa mga hamon sa katarungan, soberanya, at karapatan. Ang bawat eksena—mula sa standee sa portalet, hanggang sa debate sa West Philippine Sea—ay nagpapakita ng masalimuot na interplay ng politika, emosyon, at pambansang interes.

Ang mga kaganapan ay nagsisilbing paalala na ang demokrasya ay patuloy na nasusubok. Ang bawat aksyon, bawat pahayag, at bawat simbolo ng kapangyarihan ay sinusuri, tinutuligsa, o pinapansin ng publiko. Sa ganitong paraan, ang mamamayan ay nagiging tagamasid at tagapagtanggol ng pambansang interes, handang bumalangkas ng opinyon, at ipaglaban ang prinsipyo ng hustisya at soberanya.

Samakatuwid, ang unang anibersaryo ng pagdala kay dating Pangulong Rodrigo Duterte sa ICC ay higit pa sa isang simpleng paggunita. Ito ay simbolo ng patuloy na laban para sa katarungan, para sa karapatan ng bawat Pilipino, at para sa pambansang dignidad. Ang pag-alala sa nakaraan, ang pagsusuri sa kasalukuyan, at ang pagbibigay-pugay sa mga taong nagpakita ng integridad—lahat ng ito ay bahagi ng mas malawak na kwento ng ating bansa.

Sa huli, ang mensahe ay malinaw: manatiling mapagmatyag, ipaglaban ang karapatan, at itaguyod ang soberanya ng Pilipinas. Ang anibersaryo ay hindi lamang okasyon ng paggunita, kundi pagkakataon na suriin ang ating mga institusyon, ang ating liderato, at ang ating kolektibong kakayahan na ipaglaban ang tama. Sa bawat sandali, sa bawat kilos, at sa bawat salita, nariyan ang hamon sa bawat Pilipino: paano natin pinapahalagahan ang hustisya, karapatan, at dignidad sa harap ng kontrobersiya at tensyon?

At sa ganitong perspektibo, patuloy tayong tumututok, nagbabantay, at nagmumuni-muni. Sa Batang Maynila man o sa iba pang sulok ng bansa, ang mensahe ay iisa: ipaglaban ang ating karapatan, ipaglaban ang ating soberanya, at mahalin ang Pilipinas—para sa Diyos, sa bayan, at sa bawat pamilyang Pilipino.