Bunyog sa Edukasyon: Ang Laban sa Baklag ng Classrooms at ang Tunay na Mahalagang Aral

Wala nang paligoy-ligoy, mga kabunyog at kababayan. Diretso tayo sa punto. Sa bawat sulok ng ating bansa, mula Luzon, Visayas, hanggang Mindanao, may isang tanong na paulit-ulit na bumabagabag sa ating isipan: Ano ba talaga ang nangyayari sa edukasyon sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon? Bakit tila may agwat sa pagitan ng pondo, programa, at ang aktwal na natatanggap ng mga bata sa mga paaralan?

Maraming kuro-kuro, may tiwali, may totoo. Ngunit sa puntong ito, diretsahan na: Ang isyu ay nakasentro sa presyo ng mga bilihin at sa classroom. Grabe. Talaga namang grabe. At dito papasok ang kontrobersiya: si Sarah Duterte, dating DepEd Secretary, ay muling binigyan ng spotlight upang magkomento sa mga programa sa edukasyon.

Ayon sa kanya, at basahin natin para may ebidensya tayo: “Ang mahalaga sa edukasyon ay yung natututo yung bata, hindi kung saan siya nakaupo araw-araw.” Diretso, walang paligoy-ligoy. Wala daw masyadong kwenta ang bakal at semento—kahit gaano kaganda ang classroom—kung ang bata ay hindi natututo. At dito nagsisimula ang tensyon sa pagitan ng nakaraang administrasyon at ng kasalukuyang pamunuan ng edukasyon.

Alam niyo ba, mga kabunyog, ang programa ngayon ng gobyerno ay tinatawag na classroom construction acceleration. Pinangunahan ni Senador Bam Aquino, ang advocacy na ito ay naglalayong punan ang matinding kakulangan sa classrooms na matagal nang nararanasan. Sa katunayan, mula pa noong panahon ni Marcos, kinikilala ng administrasyon na grabe ang backlog sa classrooms. Kaya naman may batas na ipinasa na nagbibigay-daan upang mapabilis ang paggawa ng mga pasilidad para sa edukasyon.

Ngunit paano ito ipinatupad? Hindi na DPWH ang pangunahing ahensya. Hindi na rin local government units lamang ang may responsibilidad. Sa ilalim ng bagong batas, binigyan ang mga mayor at governors ng kapangyarihan na magsimula ng construction projects sa kanilang nasasakupan, na may malaking pondong naka-allocate para dito. Ayon kay Bam Aquino, ito ang pinakamalaking pondo na ibinigay sa edukasyon para sa paggawa ng classrooms. Direktang aksyon, mabilis na solusyon—para habulin ang matagal nang backlog.

Dito papasok si Sarah Duterte sa kanyang komentaryo. Sa isang interview ng mga vlogger mula sa DDS, sinabi niya: “Hindi naman importante ‘yan, mga classroom-classroom na ‘yan.” Mga kabunyog, na-stun ang publiko. Paano maaaring sabihing hindi importante ang classrooms, samantalang ito ang pundasyon ng pagkatuto ng bata? Ngunit agad niyang nilinaw: ang mahalaga ay matuto ang bata, hindi kung saang bakal at semento siya nakaupo.

At dito nagsisimula ang kaguluhan. Bakit ganito ang pananaw ni Sarah? Dahil sa kanyang panahon bilang DepEd Secretary, maraming proyekto ang hindi natapos o hindi naipatupad nang maayos. Tandaan ang toothbrush drill, agad-agad niyang programa sa pag-upo bilang DepEd Secretary. Pangalawa, ang mga librong isinulat niya at ipinamigay sa mga estudyante—maraming milyon ang nagastos—ay naging simbolo ng kanyang istilo: malaki ang aksyon, mababa ang sistematikong pagpapatupad sa mga pangunahing pangangailangan tulad ng classrooms.

Ngunit ang problema, mga kabunyog, ay hindi lamang sa physical structures. Kahit maganda ang mga pasilidad, kung ang kalidad ng pagtuturo at curriculum ay hindi maayos, walang sapat na resulta sa pagkatuto ng mga bata. Dito nagtatagpo ang dalawang mundo: ang infrastructure at kalidad ng edukasyon. Pareho silang mahalaga, at pareho silang dapat pagtuunan ng pansin.

Kaya naman, sa ilalim ng administrasyon ni PBBM at ng suporta nina Senador Bam Aquino at Sonny Angara, muling binuksan at pinaigting ang classroom construction acceleration. Hindi lang para punan ang backlog, kundi para matiyak na ang bawat estudyante ay may disenteng lugar na mapag-aaralan. Ang goal: bawat bata, may classroom; bawat bata, may pagkakataong matuto.

Ngunit may tanong pa rin na bumabalot sa ating isipan: Bakit ganito ang pananaw ni Sarah? Ang sagot ay simple: nakatuon siya sa ideya na matututo ang bata kahit sa simpleng paraan, kahit walang makintab na pasilidad. Hindi siya nagkukulang sa vision ng pagkatuto, ngunit kulang sa pagpapahalaga sa physical na aspeto na sumusuporta sa edukasyon. Sa katunayan, ang kanyang pahayag ay nagbukas ng debate: ano ang mas importante—ang physical na classroom o ang aktwal na pagkatuto ng bata?

Ang tunay na aral, mga kabunyog, ay parehong mahalaga. Ang classroom ay hindi lamang bakal at semento; ito ay tahanan ng pagkatuto. Ngunit ang guro, curriculum, at dedikasyon ng bata—iyan ang puso ng edukasyon. Kung walang guro na may kakayahan at kurikulum na maayos, walang silid-aralan ang makakapagdala ng tunay na karunungan. At kung walang maayos na pasilidad, ang guro at curriculum ay mawawala rin sa bisa.

Sa huli, ang tinig ni Sarah Duterte ay paalala: huwag puro materyal ang sukatan ng edukasyon. Ngunit ang aksyon nina Bam Aquino at Sonny Angara ay paalala: huwag balewalain ang pisikal na aspeto, dahil ito ay pundasyon ng bawat klase at bawat bata. Dito nagtatagpo ang dalawang mundo, sa gitna ng kontrobersiya at kaguluhan.

Mga kabunyog, sa tatlong taon ng kanyang serbisyo bilang DepEd Secretary, nakita natin ang kakulangan sa strategic na pamamahala. Ngayon, may acceleration, may pondo, at may mga bagong mekanismo. Ngunit ang tanong ay nananatili: matututo kaya ang mga bata sa tamang paraan? Makakabawi ba ang sistema sa mga pagkukulang ng nakaraan?

Sa bawat silid-aralan na bubuksan, sa bawat estudyanteng matututo, may kasaysayan ng pagkukulang at may pag-asa ng pagbabago. Sa bawat baklag na napupunan, may bakas ng mga pangakong dapat tuparin. At sa bawat pahayag, maging kontrobersyal man o hindi, may aral na dapat pagnilayan: ang edukasyon ay hindi basta proyekto; ito ay buhay ng bawat bata, at pundasyon ng ating bansa.

Kaya mga kabunyog at kababayan, habang nagbubunyog ang diskurso, habang nagkakagulo sa social media, tandaan natin: ang tunay na laban ay hindi sa bakal o semento, kundi sa puso at isip ng bawat bata. Ang classrooms ay mahalaga, oo. Ngunit higit pa rito, ang pagtuturo at pagkatuto ay siyang pinakamahalaga. Kung pag-isahin natin ang dalawa, doon natin matatanaw ang liwanag ng edukasyon sa bagong Pilipinas.