Direktang Puntos: ICC, Duterte, at ang Politikal na Panliligalig ni Kofman

Wala nang paligoy-ligoy. Diretso sa punto. Sa gitna ng umuusbong na kontrobersya, tila walang tigil ang mga kuro-kuro sa social media at sa pulitika ng Pilipinas. Maraming spekulasyon, may mga paratang, may mga haka-haka—may mga nagsasabing may tiwali, may totoo. Pero sa puntong ito, kailangan nating maging malinaw at sistematiko.

Ang pinakabagong eksena sa drama ng pulitika ay umikot sa sinasabing “politically motivated” na paglabas ng listahan ng mga co-perpetrators ni Rodrigo Duterte sa International Criminal Court (ICC). Ayon kay Nicholas Kofman, abogado ni Duterte, ang paglabas ng naturang listahan ay hindi base sa ebidensya kundi sa motibo upang pahinain ang Senado sa Pilipinas at sirain ang demokratikong proseso. Ang kanyang pahayag, “The sensational reporting of this list however is clearly politically motivated and designed to dissimate the Senate in the hope of perverting the democratic will of the Filipino people,” ay umani ng libu-libong reaksyon—may pumuri, may kumontra, at may nagtanong kung sino ba talaga ang may pakialam sa pulitika ng bansa.

Ngunit bago tayo mawalan ng direksyon sa spekulasyon, linawin natin: sino ang naglabas ng listahan? Sino ang may awtoridad dito? At sino ang dapat sisihin kung may pagkukulang? Ang sagot: ang listahan ng mga co-perpetrators ay ginawa at inilabas ng ICC prosecutor, at hindi ng gobyerno ng Pilipinas o ng Senado. Hindi nakikialam ang ICC sa pulitika sa Pilipinas. Ang kanilang mandato ay linawin ang katotohanan at tiyakin na ang mga akusado sa crimes against humanity ay papanagutin batay sa ebidensya, testimonya, at legal na proseso.

Dito na pumasok ang kontrobersya: si Kofman, abogado ni Duterte, ay nagkomento na ang listahan ay “politically motivated.” Ngunit sa realidad, ang ICC ay hindi nakikialam sa pulitika ng ibang bansa. Ang prosecutor, ang pre-trial chamber, at ang buong proseso ay nakatuon sa ebidensya—hindi sa kung sino ang kakampi o kalaban sa Senado ng Pilipinas. Ang mga motions ni Kofman sa ICC ay kadalasan nade-deny dahil sa mga lehitimong dahilan at hindi dahil sa pulitika.

Ang totoong tanong: Bakit naglabas si Kofman ng pahayag na ganito? Maraming obserbador ang nagsasabing ito ay pagtatangka ng abogado na baguhin ang perception ng publiko, upang ipakita na ang ICC ay bias laban sa kanyang kliyente. Ngunit ang katotohanan ay malinaw: ang ICC ay may proseso, may ebidensya, at may legal na mandato. Walang sabwatan o politikal na agenda ang nagdidikta kung sino ang nasa listahan.

Isa pang mahalagang punto: sino ang responsable sa legal na proseso ng kliyente ni Kofman? Si Duterte. Kofman ay abogado lamang—ang tungkulin niya ay protektahan ang kanyang kliyente sa legal na paraan. Ang paglabas ng listahan at ang pagsusuri sa mga co-perpetrators ay hindi saklaw ng kanyang trabaho. Kaya ang pakikialam sa pulitika ng Pilipinas ay sobra-sobra, at tila labis na humahadlang sa pokus sa tunay na legal na isyu: ang confirmation of charges hearing na nakatakda mula February 23 hanggang 27.

Ang usapin ay lalong kumplikado dahil sa maraming haka-haka sa social media. Maraming kababayan ang nagtanong: “May sabwatan ba sa likod ng ICC at gobyerno ng Pilipinas?” o, “Layunin ba nitong pahinain ang Senado at siraan ang kampo ni Duterte?” Ang sagot: walang ganoong plano. Ang ICC ay independent, at ang layunin nito ay i-hold accountable ang sinumang may kinalaman sa crimes against humanity, kahit na sino ang pangalan—Duterte man o iba pa.

Isa sa pinakamalakas na punto ng argumento ni Kofman ay ang tinawag niyang “politically motivated.” Pero kung titingnan ang proseso, makikita natin: lahat ng motions at requests ni Kofman sa ICC ay kadalasan nade-deny. Hindi dahil sa politika, kundi dahil sa lehitimong basehan ng batas. Laging tinutukoy ng ICC ang ebidensya at testimonya. Ang sinasabing political motivation ni Kofman ay tila pagtatangka lamang na i-frame ang narrative sa publiko, upang ilipat ang atensyon mula sa mga aktwal na kaso at ebidensya.

Sa katotohanan, ang mga co-perpetrators ay nasa listahan batay sa ebidensya ng ICC. Hindi ito gawa-gawa lamang. Ang bawat pangalan ay pinag-aralan, bawat testimonya ay sinuri, at ang lahat ng legal na hakbang ay isinunod. Walang pulitika ang ICC; ang layunin nila ay hustisya. Ang sinasabi ni Kofman ay simpleng opinyon na walang legal na batayan, at sa isang mundo ng global law, hindi ito makakaapekto sa proseso.

Sa ganitong konteksto, mahalagang linawin: hindi nakikialam ang ICC sa Senado ng Pilipinas, at hindi nila tinutulak ang pag-alis o pagpapahina ng anumang pulitiko. Ang ICC ay nakatuon sa crimes against humanity—pagpatay, torture, at iba pang paglabag sa karapatang pantao. Walang “political motivation” sa kanilang paggalaw. Ang tanging layunin ay accountability.

Samantala, sa mga kababayan natin, may lumalabas na mga conspiracy theory: na ang listahan ay layunin siraan ang kampo ni Duterte, na ang ICC ay may lihim na agenda, at iba pang haka-haka. Subalit ang mga teoryang ito ay madaling mapasinungalingan. Ang ICC ay transparent sa kanilang proseso, may opisyal na dokumento, at ang lahat ng motions ay may legal na batayan. Ang pagkalat ng haka-haka ay maaaring magdulot lamang ng kalituhan at maling impormasyon sa publiko.

Ang mahalaga ngayon ay maunawaan ng lahat: ang confirmation of charges hearing para kay Duterte ay nakatakda sa February 23-27. Lahat ng motions ni Kofman ay tatalakayin sa harap ng pre-trial chamber. Lahat ng desisyon ay base sa ebidensya, hindi sa politika. Ang totoong focus ay ang hustisya—hindi ang propaganda, hindi ang tweets, at hindi ang social media hysteria.

Sa kabilang banda, ang pahayag ni Kofman ay nagsilbing reminder sa publiko kung gaano kadaling maglabas ng opinyon at label sa isang proseso na komplikado at legal. Madalas, kapag may kaso sa international law, maraming interpretations at misinterpretations ang lumalabas. Ngunit sa kabila ng lahat, ang tanging pamantayan ay ang ebidensya at batas, hindi ang politika o personal na opinyon.

Tila isang eksena sa pelikula: may ICC prosecutor, may abogado, may dating presidente, at may libu-libong netizens na naghihintay sa balita. Ngunit ang katotohanan ay simple: ang ICC ay gumagalaw ayon sa batas, ang abogado ni Duterte ay may tungkulin na ipagtanggol ang kliyente, at ang listahan ng co-perpetrators ay base sa ebidensya. Walang masalimuot na political conspiracy na umiikot sa likod nito.

Kung titingnan ang mga pahayag sa social media, makikita ang init ng diskurso. Maraming kababayan ang nag-aalala, nagtataka, at nagtatanong. Ngunit ang legal na proseso ay hindi pulitika. Hindi ito tungkol sa “pagpapahina sa Senado” o sa kampo ni Duterte. Ang ICC ay nakatuon sa katotohanan at hustisya.

Sa huli, isa lamang ang malinaw: ang paglalabas ng listahan ng co-perpetrators ay lehitimo, batay sa ebidensya, at walang pakialam sa pulitika ng Pilipinas. Ang sinasabi ni Kofman na “politically motivated” ay opinyon lamang, at hindi makakaapekto sa ICC process. Ang tanging dapat asikasuhin ni Kofman ay ang kaso ng kanyang kliyente, ang confirmation of charges hearing, at lahat ng legal na hakbang na nakatakda.

Para sa publiko, ito ay paalala: sa gitna ng samutsaring opinyon, haka-haka, at spekulasyon, ang katotohanan ay nakasalalay sa ebidensya at batas, hindi sa politika o personal na pahayag. Ang ICC ay hindi nakikialam sa Senado; ang ICC ay hindi nakikialam sa politika ng Pilipinas. Ang kanilang layunin ay i-hold accountable ang sinumang lumabag sa karapatang pantao.

Ang usaping ito ay patuloy na sinusubaybayan ng buong bansa. Mula Luzon, Visayas, hanggang Mindanao, may mga netizens, eksperto, at ordinaryong mamamayan na nag-uusap, nagkakuwento, at nagdedebate. Ngunit sa kabila ng lahat, ang pundasyon ay dapat malinaw: hustisya, ebidensya, at batas.

Bunyog, bunyog, bunyog—isang panawagan sa kababayan: maging mapanuri, huwag basta maniwala sa opinyon, at unawain ang proseso bago gumawa ng hatol. Sa bagong Pilipinas, ang bunyog ay simbolo ng pagkakaisa, ng pag-unawa, at ng pag-asa. Sa gitna ng kontrobersya, may liwanag pa rin: ang hustisya ay patuloy na gumagalaw, at ang mga legal na proseso ay may tamang landas.

Ang sitwasyon ay kumplikado, emosyonal, at puno ng intriga. Ngunit sa kabila ng lahat, may aral: sa mundo ng batas, ang ebidensya at legal na proseso ang maghahari—hindi ang politika, hindi ang opinyon, at hindi ang haka-haka. Sa pagtatapos ng araw, ang ICC ay nagpapatunay na sa kabila ng init ng debate, may tamang proseso, may hustisya, at may transparency.