Ang Araw ng Paniningil: Duterte, Sara, at ang Hamon ng Hustisya

Sa gitna ng maiinit na balita at matinding spekulasyon, muling napapansin ang pangalan ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Sa International Criminal Court, ang confirmation of charges hearings laban sa kanya ay unti-unting nagbubunyag ng mga lihim at detalye na matagal nang pinagtatakhan ng publiko. Ngayon, sa Day 2 ng hearing, ang prosecution team ay naglatag ng submission of merits, na nagpapatunay sa ilang ulat ng extrajudicial killings sa panahon ng kanyang pamumuno. Kuntento naman ang pamilya ng mga biktima, ngunit ang tanong: Kanino ba talaga ito?

Sa war on drugs, may dalawang uri ng biktima—ang mga nalugmok sa abuso at ang mga natira upang maningil. Sino ang tunay na biktima? Ang mga nawalan ng buhay at pamilya, o ang makapangyarihang pamilya Duterte na ngayon ay humaharap sa paglilitis sa isang banyagang hukuman? Sa kabila ng lahat, si Vice President Sara Duterte, na anak ni dating pangulo, ay aminadong hindi niya napanood ang unang araw ng hearing. Sa kanyang pananaw, hindi ito panahon ng emosyon kundi ng pagtanggap sa realidad: may limitasyon ang lahat, may hangganan ang kapangyarihan, at may dumarating na araw ng paniningil—ngunit kanino?

Mula sa kanyang mensahe, malinaw ang ipinapahayag ni dating Pangulong Duterte: “Relax lang. May hangganan ang lahat.” Ngunit hindi ito simpleng babala. Ang dating pangulo ay kilala sa pagiging matapang at direkta sa kanyang mga salita. Ginawa na niya ito noon sa sindikato ng droga, mga kriminal, at pati na rin sa mga pulitikong humamak sa kanya. Ngayon, tila may bagong target ang kanyang paniningil—ang mga kalaban ng kanyang pamilya, ang gobyerno, at marahil ang anino ng nakaraan na patuloy na humahabol sa kanyang pamana.

Sa ilalim ng pamahalaan ni Pangulong Bongbong Marcos, nagpatuloy ang imbestigasyon laban kay Duterte. Ngunit paano ito iintindihin? Ang kanyang reoning—o paghihiganti—ay tila hindi tumutukoy sa gobyerno lamang. Ito ba ay para sa mga biktima ng war on drugs, ang mga libo-libong pamilyang nawalan ng mahal sa buhay, o para sa kanyang sariling pamilya na nananatiling nakataya sa kontrobersya?

Ang Septyembre 23 ay isang mahalagang araw. Dito muling haharap si Duterte sa ICC. Ang tanong ay malinaw: Ang kanyang babala ba ay isang pagbabangon, o isang huling sigaw ng isang dating makapangyarihang tao? Sa kasalukuyan, ang mga tagasuporta niya ay nanatiling tapat, ngunit sapat ba ang katapatan upang baliktarin ang kapalaran ng isang dating pangulo?

Sa gitna ng tensyon at intriga, may isang mas malalim na aspeto na hindi dapat kalimutan: ang moral at espirituwal na pananaw sa hustisya. Sa Roma 12:19, malinaw ang paalala ng Panginoon: “Huwag kayong magiganti, kundi bigyan ninyo ng puwang ang galit ng Diyos; sapagkat nasusulat: Akin ang paghihiganti, ako ang gaganti, sabi ng Panginoon.” Ang tunay na hustisya ay hindi nagmumula sa sigaw, galit, o pananakot. Ang hustisya ay nagmumula sa pagpapakumbaba, pagtitiwala, at sa pagpapasa sa kamay ng Diyos.

Maraming umaasa sa kapangyarihan, batas, at sariling paghihiganti upang makamit ang hustisya. Ngunit ang kaso ni Duterte ay nagpapakita na ang galit at pananakot—kahit pa ito ay mula sa mga tagasuporta—ay maaaring magpalakas sa kaso laban sa kanya. Ang sobrang suporta, sa halip na depensa, ay nagiging ebidensya ng panganib sa hustisya. Dito pumapasok ang pinakamalalim na dilema: paano ipapahayag ang katapatan sa isang lider nang hindi lumalabag sa batas at moralidad?

Sa personal na perspektibo ng mga Duterte, may malinaw na utos si dating Pangulo: may hangganan ang lahat, at darating ang araw ng paniningil. Ngunit sa mata ng publiko at ng mga biktima, ito ay isang tanong na hindi madaling sagutin: Kanino ba talaga ang hustisya? Ang mga nawala sa war on drugs, o ang pamilya Duterte na humaharap sa legal na hamon?

Sa gitna ng kontrobersya, ang mensahe ng Espiritu ay malinaw: ang hustisya ay hindi sa galit, hindi sa pananakot, at hindi sa sariling kamay. Kung ang tao lamang ang magpapasya kung sino ang dapat gumanti, tiyak na mauulit ang siklo ng puot, galit, at pagkawasak. Ngunit kung ang Panginoong Hesus ang ating sandigan, siya lamang ang may kakayahan at karapatan na magbigay ng tunay na hustisya sa takdang panahon.

Ito rin ang pagkakataon para sa mga mamamayan. Habang nakatutok sa ICC at sa paniningil ni Duterte, ang bawat Pilipino ay tinatawagan na suriin ang sariling pananaw: lalakad ba tayo sa landas ng paghihiganti, o sa daan ng kapayapaan ng ating Panginoong Hesus? Ipapilit ba natin ang sariling katarungan, o ipagkakatiwala natin ito sa Diyos na may ganap na kaalaman at kapangyarihan?

Sa panalangin, hinihiling natin ang gabay at proteksyon ng Diyos. Ama naming Makapangyarihan, tulungan Mo kaming hindi madala ng galit at takot. Ipaalala Mo sa amin na ang tunay na hustisya ay nagmumula sa Iyo, hindi sa tao. Bigyan Mo kami ng pusong handang magpatawad, magmahal, at magtiwala sa Iyong kalooban.

Ngayong panahon ng pagsubok, ipasa natin ang lahat sa Diyos: ang pamilyang Duterte, ang pamahalaan, ang mga biktima ng war on drugs, at ang bawat Pilipino na nananabik sa hustisya. Ang tunay na kapayapaan, kagalakan, at katiwasayan ay matatagpuan lamang sa pamamagitan ng pagtitiwala sa Panginoong Hesus.

Sa huli, ang araw ng paniningil ay darating—ngunit ang katarungan at hustisya ay para sa Diyos. Ang bawat galaw, salita, at opinyon ay may epekto, ngunit ang pinakamahalaga ay manatiling matapat sa moralidad at pananampalataya. Sa harap ng kontrobersya, kasaysayan, at intriga, ang tanging sigurado: Si Hesus ang hukom ng lahat, at sa Kanya lamang matatagpuan ang ganap na hustisya at kapayapaan.