UMUUGONG NA BAGYO NG KATOTOHANAN: ENZORECTO, LUMALABAN SA KATIWALIAN—MGA PANGALANG NADADAWIT, LALONG LUMALALIM ANG MISTERYO NG CONFIDENTIAL FUNDS!

Sa gitna ng umiinit na klima ng pulitika sa bansa, isang matinding sigaw ang muling umalingawngaw—isang panawagan laban sa katiwalian, laban sa kasinungalingan, at isang paninindigan para sa katotohanan at kabutihan. Ang pangalang “Enzorecto” ay tila naging simbolo ng walang takot na paglaban, isang tinig na hindi natitinag sa harap ng makapangyarihang puwersa. Ngunit kasabay ng kanyang matapang na paninindigan, unti-unting nahuhubad ang mga lihim na matagal nang ibinabaon sa dilim—mga pangalan, koneksyon, at transaksyon na ngayon ay nasa ilalim ng matinding pagsisiyasat.

Hindi na bago sa pandinig ng publiko ang isyu ng korapsyon. Ngunit ayon sa mga lumulutang na pahayag, tila mas lumala ito noong nakaraang administrasyon at nagpapatuloy umano hanggang sa kasalukuyan. Ang mga alegasyon ay hindi lamang basta paratang—ito’y sinusuportahan ng mga affidavit, testimonya, at mga dokumentong patuloy na sinusuri ng mga awtoridad. Sa gitna ng lahat ng ito, ang tanong ng bayan: Sino ang tunay na may sala? At bakit tila may mga institusyong inaasahang magtatanggol sa batas ang siyang nasasangkot sa pagtatakip ng katotohanan?

Isa sa mga pinaka-mainit na usapin ngayon ay ang umano’y pagkakasangkot ng ilang matataas na opisyal at abogado sa kontrobersiya ng confidential funds. Ang pangalan ni Attorney Reynold Monsayak ay isa sa mga lumutang—isang personalidad na may malalim na koneksyon sa matataas na opisyal ng gobyerno. Dating chairman ng Presidential Commission on Good Government (PCGG), siya ay itinalaga noong 2016 at nanatili sa posisyon hanggang 2022. Ngunit ang kanyang impluwensya ay hindi natapos doon—agad siyang hinirang bilang tagapagsalita ng Office of the Vice President.

Ngunit sino nga ba si Monsayak sa likod ng kanyang mga titulo? Ayon sa mga lumabas na impormasyon, siya umano ay dating kaklase ng isang mataas na opisyal sa San Sebastian College of Law—isang koneksyon na sinasabing maaaring naging daan upang siya’y mapunta sa mga sensitibong posisyon sa gobyerno. Kung totoo man ito, ang tanong: hanggang saan umaabot ang impluwensyang ito?

Mas lalong naging kontrobersyal ang kanyang pangalan nang mabanggit ito sa isang sinumpaang salaysay ni Madriga—isang testigong nagsiwalat ng umano’y anomalya sa pamamahagi ng confidential funds. Ayon sa affidavit, isa umano si Monsayak sa mga taong nakita sa isang lugar kung saan dinala ang mga bag na naglalaman ng pera. Hindi lamang basta presensya—kundi tila may direktang kaugnayan sa operasyon.

Hindi rin maikakaila ang pagkakadawit ni Attorney Ryan Kilala, isang assistant special prosecutor na ngayon ay pinadalhan na ng show cause order ng Ombudsman. Siya rin ay nabanggit sa parehong affidavit, at ayon sa mga ulat, may koneksyon din sa organisasyong “ISIP,” kung saan si Madriga ang founder. Ang mas nakakagulat—ang ilang dokumento mula sa organisasyong ito ay pirmado mismo ni Madriga, bagay na sumasalungat sa mga pahayag na hindi umano siya kilala ng ilang personalidad.

Habang patuloy na lumalalim ang imbestigasyon, mas dumarami ang tanong kaysa sa sagot. Bakit tila magkakaugnay ang mga pangalan? Mayroon bang mas malaking network sa likod ng lahat ng ito? At bakit tila may mga tangkang pigilan o pahinain ang mga imbestigasyon?

Ang Ombudsman, na inaasahang magsisilbing bantay ng integridad ng pamahalaan, ay ngayon ay nasa gitna rin ng kontrobersiya. May mga nagsasabing tila hindi nito ginagampanan ang tungkulin nito—o mas malala, pinoprotektahan pa umano ang mga sangkot sa katiwalian. Ang ganitong alegasyon ay mabigat, at kung mapapatunayan, ay isang matinding dagok sa tiwala ng publiko.

Samantala, sa Kongreso, patuloy ang pagdinig ng justice committee. Dalawang pangalan ang partikular na tinututukan—sina Attorney Michael Poa at Attorney Reynold Monsayak. Ayon sa mga mambabatas, hindi maaaring magsilbing abogado ang mga taong posibleng sangkot mismo sa mga kasong iniimbestigahan. Isang malinaw na indikasyon na ang mga institusyon ng gobyerno ay nagsisimula nang kumilos—ngunit sapat na ba ito?

Sa kabila ng lahat ng ito, ang boses ng taumbayan ay lalong lumalakas. Ang panawagan: hustisya, transparency, at pananagutan. Hindi na sapat ang mga paliwanag na puno ng butas. Hindi na katanggap-tanggap ang mga depensang tila paulit-ulit at walang laman. Ang hinahanap ng bayan ay katotohanan—buo, malinaw, at walang bahid ng panlilinlang.

Ang kilusang pinangungunahan ng mga tulad ni Enzorecto ay nagsisilbing paalala na hindi pa huli ang lahat. Na may mga handang lumaban, handang magsalita, at handang ilantad ang katotohanan kahit pa ito’y delikado. Sa bawat dokumentong lumalabas, sa bawat testigong nagsasalita, at sa bawat opisyal na pinapatawag—unti-unting nabubuo ang larawan ng isang sistemang kailangang linisin.

Ngunit ang laban ay hindi madali. Maraming hadlang, maraming puwersang nais manatiling tahimik ang lahat. Ngunit tulad ng isang bagyong hindi mapipigilan, ang katotohanan ay patuloy na lalabas—kahit pa ito’y pilit itinatago.

Sa huli, ang tanong ay hindi na kung may katiwalian ba—kundi kung hanggang kailan ito pahihintulutan. Ang laban para sa katotohanan ay laban ng bawat mamamayan. At sa panahong ito ng pagsubok, ang bawat tinig, bawat kilos, at bawat paninindigan ay mahalaga.

Ang sigaw ng bayan: “Bunyog! Bunyog! Bunyog!”—isang panawagan ng pagkakaisa, ng pag-asa, at ng matinding hangaring baguhin ang sistema. Sa Luzon, Visayas, at Mindanao—iisa ang mithiin: isang bagong Pilipinas na malaya sa katiwalian, at tunay na kakampi ng katotohanan at kabutihan.