TATLONG VLOGGER, SINAMPULAN SA MALAKING CRACKDOWN VS FAKE NEWS: PCO, DOJ, AT NBI, NAGKAISA—KASO NA ANG SUSUNOD?

Diretso na tayo sa punto—wala nang paligoy-ligoy. Isang matinding hakbang ang isinagawa ng pamahalaan laban sa lumalalang problema ng fake news sa bansa. Tatlong kilalang social media personalities ang ngayon ay nasa sentro ng isang malalim na imbestigasyon matapos iendorso ng Presidential Communications Office (PCO) sa Department of Justice (DOJ) ang isang narrative report laban sa kanila. Ang alegasyon: sistematikong pagpapakalat ng maling impormasyon, kabilang na ang sensitibong usapin tungkol sa kalusugan ng Pangulo.

Sa isang press briefing na umalingawngaw sa buong media landscape, kinumpirma ng DOJ na natanggap na nila ang ulat mula sa PCO. Hindi ito simpleng reklamo—ito ay isang dokumentadong salaysay ng umano’y malisyosong pagkalat ng disinformation. At gaya ng inaasahan, hindi nag-aksaya ng oras ang DOJ. Kaagad itong ipapasa sa National Bureau of Investigation (NBI), na siyang magsasagawa ng masusing imbestigasyon upang alamin kung may sapat na ebidensya para magsampa ng kasong kriminal.

Ang tatlong pangalan na lumutang? Sila umano ang nasa likod ng ilang viral na content na nagdulot ng pangamba, kalituhan, at galit sa publiko. Ngunit sa kabila ng bigat ng paratang, malinaw ang posisyon ng DOJ—kailangang timbangin ang karapatan sa malayang pamamahayag at ang responsibilidad na huwag magkalat ng maling impormasyon. Isang delikadong balanse, ngunit isang laban na tila handang harapin ng gobyerno.

Ang naging mitsa ng agarang aksyon? Isang serye ng mga viral posts at videos na nagsasabing ang Pangulo ay may malubhang karamdaman—hanggang sa umabot pa sa punto na may kumakalat na balitang pumanaw na umano ito. May mga detalye pa raw na ibinibigay—oras, lugar, at kondisyon—na lalong nagpalala sa sitwasyon. Sa mata ng PCO, hindi na ito simpleng opinyon o haka-haka. Isa na itong organisadong kampanya ng disinformation.

Hindi lang dito natapos ang isyu. Bago pa man ito, may mga kumalat na ring balita tungkol sa diumano’y nalalapit na lockdown bunsod ng krisis sa enerhiya. Mga balitang walang kumpirmasyon, ngunit mabilis na kumalat sa social media, na tila apoy na sinabuyan ng gasolina. At sa bawat share, like, at comment, lalong lumalalim ang epekto nito sa publiko.

Dito na pumasok ang bagong mekanismo ng gobyerno—ang interagency coordination sa pagitan ng PCO, DOJ, Department of Information and Communications Technology (DICT), at NBI. Sa ilalim ng isang memorandum of agreement, nabuo ang isang mas sistematikong paraan ng pagtugon sa fake news. Sa gitna nito ay ang Anti-Fake News Desk ng PCO—isang yunit na tututok sa pagtukoy, pagdokumento, at pag-endorso ng mga kaso ng disinformation.

Ayon sa mga opisyal, hindi na nila kayang palampasin ang ganitong klaseng mga gawain. “Malisyoso” ang kanilang tawag dito—isang salitang may bigat, at may implikasyon. Ibig sabihin, hindi ito aksidente o pagkakamali. May intensyon. May layunin. At posibleng may kapalit.

Isang nakakabahalang anggulo ng usaping ito ay ang posibilidad na ang fake news ay ginagamit bilang isang paraan upang kumita. Sa panahon ng digital monetization, kung saan ang views at engagement ay may katumbas na kita, hindi malayong may mga indibidwal na sinasadyang maglabas ng kontrobersyal o negatibong balita upang makakuha ng atensyon. Sa madaling salita—negatibong balita, mas maraming clicks. Mas maraming clicks, mas maraming pera.

Ito ang isa sa mga binibigyang-diin ng DOJ. Ayon sa kanila, may mga indikasyon na ang ganitong uri ng content ay hindi lamang basta opinyon, kundi bahagi ng isang mas malawak na estratehiya upang manipulahin ang damdamin ng publiko. At kung mapapatunayan, maaari itong magbunga ng seryosong kaso.

Ngunit hindi rin basta-basta ang proseso. Ayon sa DOJ, may itinakdang panahon—karaniwang hindi lalampas sa sampung araw—upang suriin ang mga ebidensya. Hindi nila maaaring pangalanan agad ang mga sangkot hangga’t hindi pa kumpleto ang case buildup. Isang hakbang na nagpapakita ng pag-iingat, upang maiwasan ang paglabag sa karapatan ng sinumang inaakusahan.

Sa kabilang banda, may mga sektor na nag-aalala. Paano kung ang crackdown na ito ay mauwi sa pagsikil sa malayang pananalita? Paano kung ang linya sa pagitan ng opinyon at disinformation ay maging malabo? Ito ang mga tanong na patuloy na umiikot sa diskurso.

Ngunit para sa gobyerno, malinaw ang kanilang mensahe: hindi nila target ang opinyon, kundi ang sadyang panlilinlang. Hindi nila hinahabol ang kritisismo, kundi ang kasinungalingan. At sa panahong ang impormasyon ay kumakalat sa bilis ng isang click, ang ganitong paninindigan ay maaaring maging susi sa pagpapanatili ng kaayusan.

Habang isinusulat ang artikulong ito, hinihintay pa ang resulta ng imbestigasyon ng NBI. Ngunit isang bagay ang tiyak—ito ay simula pa lamang. Ayon sa PCO, marami pa silang minomonitor na accounts. Ang tatlong ito ay maaaring unang sampol lamang sa mas malawak na kampanya laban sa fake news.

Sa huli, ang laban na ito ay hindi lamang para sa gobyerno. Ito ay laban ng bawat mamamayan. Sa bawat pagkakataong tayo ay nagbabahagi ng impormasyon, tayo ay nagiging bahagi ng daloy ng katotohanan—o ng kasinungalingan. Kaya ang tanong: saang panig tayo papanig?

Sa isang mundo kung saan ang bawat post ay may kapangyarihang mag-impluwensya, ang responsibilidad ay hindi lamang nasa mga opisyal o ahensya. Nasa ating lahat. At habang umiigting ang laban kontra fake news, isa lang ang malinaw—ang katotohanan ay kailangang ipaglaban, sa bawat salita, sa bawat click, at sa bawat desisyon na ating ginagawa online.