Can a Sara Duterte presidency bring Digong back?

Hindi ordinaryong Pilipino o opisyal na gobyerno na nagbibitaw ng mga ganong kataga. Presidente siya nung panahon na iyon, commander in chief. Nasa kanyang kontrol yung Philippine National Police. Hindi ba? Yun talaga nag-implemented nung kanyang ah hang at saka offlend double barrel.

 At saka may binabanggit siya may nangyayari ‘ ba? May pattern. Yes. Kumbaga that signals a form of control. Oo. Kahit pa sino ang pumatay. Sa totoo lang parang ganun ang konsepto. Kahit sino pa ang pumatay ah whether vigilante o ano sa kanya kumukuha ng signal. Oo. Kahit hindi siya mismo ang bumulong pwedeng ma-attribute sa kanya yung kinakaimbold din yung ibang miyembro ng Philippine National Police ‘di ba? Para mas madaling kalabitin ang gatilyo eh. Oo.

At vigilante. Binanggitin yan pala. Tama. Sabi niya, “Walang mananagot ‘ ba? Walang mananagot. Ako mananagot. Ah, kung makasuhan man kayo at ma-convict, ipa-pardon ko kayo. Akong bahala sa inyo.” Kaya alam niyong nararamdaman ko ‘yun sa mga may mga ano to ah police station akong pinupuntahan dati eh. Ah nag-aano ka doon may hinihing documents ganyan- ganyan tapos may mapupunta sa TV na balita na patayan.

 sila parang oo nga tama lang ‘yan ganyan oo nga dapat ganun naku tingnan niyo ma’am oh ah we’re putting our lives on the line. May ganun pang sinasabi sa akin dati isang pulis. Syempre hindi naman ako maka kuda-kuda ng konti pero syempre may konting takot na naku baka mamaya sapakin ako dito eh. Oo. Ito pala no. So definitely papunta na ito sa trial pero most likely kailan kaya magsisimula ang trial ni Rodrigo Duterte? Minimum ah at the earliest parang ganun ang tantya.

 October third quarter of the month of the of the year. >> This year ako this year minimum ah sorry ano ba ‘yun? Maximum best case scenario third quarter this year. Ako nga nakikita ko baka usually yung court merong mga alam mo yung ah closing padulo. So December may bongga silang healing o kaya bonggang desisyon. So ang kanilang ending, ang kanilang bakasyon ay sa December 18.

 So first two weeks baka merong at least sana may hearing tapos sa kaso natin ang reception nila ay 2027. Ang sabi ng iba sa kasaysayan sa sa karanasan nila hindi lumalampas ng 1 year after the confirmation. Kung confirmed ha 1 year after the confirmation nagsa-start ang trial kaya up to February 2027. Naku matagal.

 from earliest October 2026, latest February 2027. Mm. Ito may isa itatanong no. Alam ko ah naiisip to ng iba eh ng mga tagasuporta ng dating pangulo kung sakaling manalo sa pagkapangulo si Vice President Sarah Duterte sa 2028 may pag-asa bang maibalik sa Pilipinas itong kanyang ama? Para po doun sa mga nagtatanong at kumbaga iniisip na dapat manalo si Sarah para makauwi si tatay ah does ano to P is not equal to Q Parang gann.

 Hindi ibig sabihin kasi kailangan kumbaga nandiyan ‘yung standards at lagi nating naririnig ‘yan nung naano humihingi siya ng una interim release tapos kalauna nanghihingi ng parang permanent release or dismissan. Kasi ung una ang hinihingi niyang request sa interim release may standards. Dapat siguradong babalik ka eh.

 Lagi niyang sinasabi, “I do not recognize this court. I am kid I was kidnapped.” May na-kidnap mang babalik doun sa kidnapper niya. Um second, hindi nagagawa ah o hindi tatakas. Wala ba siyang ibang um resources? Eh makakasama pa nga kung manalo si Sarah eh. Kasi isipin niyo kung ang anak mo presidente ng isang bansa, isang tawag lang yan sa presidente ng ibang bansa.

 Baka sabihing after i-interim release ah patakasin na natin. Itago na natin. And then lastly yung propensity to commit new crimes. Kung ang tingin ba ng tao eh ah o ang tingin ba ng court eh gagawa ng dagdag na crimen o ipagpapatuloy yung criminal acts niya. So syempre hindi pala layain. Ganun ‘yung standards.

 Hindi po sila mags-standards ng awa. Kaya kahit kahit gaano niyo pa po sabihin ganito na siya 81 years old ah hindi gagana yan sa korte dahil hindi po yun yung batayan sa Rome Statute. Kung akala niyo po or ang tingin niyo sa Pilipinas ganyan yung kalakaran doon po ay hindi. Kaya ang suggestion ko in all yun pong mga ano yun pong mga supporter or whether kung anoang posisyon niyo.

 Um konting review din po nung Rome statute. Ah bukod sa na tumalino ka na eh tatalino din yung counter arguments mo bag yung the best way to kumbaga to destroy something. Galit na galit ako talaga dito kay Conti eh o kay Christian ganyan. The best way to counter us is to know what we’re talking about and then destroy it. Ba na parang alamin mo munang sinasabihin baka mamaya nag-uusap tayo magka wala tayong hindi tayo nagkakaintindihan.

 Hindi nagmi-meet. Oo. Okay. Oo. Kahit gaanong paliwanag eh hindi magtugma. Okay. Ito bilang pangletter ni Chrisy no. dito sa expected na trial, ano iyung magiging role at expectation ah doon sa mga kaanak na mga biktima? Mhm. So may dalawang role sila ah dito sa kaso ni Dutente. One, bilang participating victims.

 Pwede pong kahit sino at may qualifications at pag-ugnayan na lang po sa Duterte Panagutin Network o ibang mga grupong tumutulong kung paano at ako ba victim ba ako. Pero ipapaot ko na po kung feeling niyo na aggrabyado kayo ng war on drugs. kamag-anak, ah kapatid, asawa, anak, pinsan naasa doon sa padala nung or sa trabaho nung namatay.

 Ano po kayo agrabyado kayo? Pwede pong mag-apply ang participating victims hihingan periodically ng views and concerns. Anong feel niyo kapag ganito? Anong ano niyo? Anong Anong tingin niyo dito sa argumentong to? Ang atin pong common legal representatives ang magpapaabot sa court niyan directly. Ang isang siguro kung example sa Pilipinas sa atin kasi prosecutor versus defense lang ba pao laban sa prosecutor tapos yung biktima dudulog lagi or makikipag-usap sa prosecutor.

 So parang prided complainant. minsan mahirap eh ‘ ba maganit sasabihin ni prosecutor oo kailangan kong gusto nila mag-focus prwebahan yung kaso kaya minsan si biktima parang hindi ko na nga nasabi kay attorney eh hindi ko na nasabi sa court yung victims common legal representative of victims si Paulina si Attorney Gilbert Attorney Joel ang magbaba niyan sa konte at ang pangalawang role doon hindi yun ebidensya essentially ah it’s just views and concerns pero may isa pang role bilang witness para magpatunay ng facts ng kung anong

nangyari ah minsan nagkakaroon din ng witness na para magpatunay anong anong epekto anong paano kayo naagrabyado anong nangyari sa sa komunidad mo matapos nito ganyan so pwede kang crime witness or pattern witness at ang tatawag sayo ay either office of the prosecutor or defense.

 Pwede ding mag-upo ng biktima ang defense and even of course the victims legal legal representatives. Kaya sabi nga oo nga no. Tingnan natin kung paano lulugar nga ang mga tao dito. Pero so far ang kausap naming mga biktima kung gustong tumestigo syempre para sa prosecution. Gusto nilang patunayin kung ano ang nangyari sa mga kaalak. Pag umupose sila as witnesses for the prosecution, syempre may pagkakataon na i-grill sila no in across examination defense. Okay.

 Pero hindi ano ano yung scenario? Hindi ko medyo naiisip no? Kung sakali umupo sila as witnesses for the defense or pwede bang hostile witness yan? Ano anong ano ba yung proseso diyan? Pwede rin ah kumbaga wala namang kumbaga malinaw na rules as to hostal witnesses and so forth. Ang sabi lang nga sa Rome statue, it’s calling a witness and for them the witness is just being put on the stand to tell the truth. Mm. Mabait sila doon.

 Wang halos cross examination na yung parang makapanilang puri ‘di ba? >> Ah okay. >> Anong oras mo pinatay ang akusado? Parang ganun ‘di ba? Ito pero hindi si hindi pwedeng ano I mean yung confrontation ba is that the right term? Pwede ba siyang i-confront let’s say nung opposing council? Pwede at nakikita ko yun dun sa sa defense na baka maging ganon pero very polite sila doon.

 Madam Witness, I’m so sorry. May I ask if parang ganon? Hindi yung ano you feel? Hindi yung badgering. Hindi eh. Sa isang training nag-practice practice nga kami tapos makikita mo yung magkaiba yung parang tradition yung nasa American tradition yung parang sa Pilipinas yan. Ah. So are you sure that you were ano ba’t Mr.

 you ganon pero doun sa kabilang oo sa sa British Madam Wis are you sure about your recollection it’s just Madam Witness earlier told the court that ano are you mistaken ganon sabi namin naku um in one of the few instances may tinatawag na katulad sa ating American tradition mix of civil law and common law traditions hindi tayo yung British tradition na may it please the court. Oo 

kaya abangan. Oo. Lastly, attorney Crazy no. Papaano yung language? Kunwari may uupo diyan na kaanak na mga biktima. So papaano magkakaintindihan? I understand meron siyang translation ba? Tama. Yes. Filipino. Mm. Filipino and Cebuano. Okay. So gumana yung open call ng ICC. Sabi ko nga ba okay ah. Um, naging tanong-tanong sa amin yan kasi paano kaya mo masu-certify or anong proeba mo na marunong kang magpilipino, marunong kang mag-English kasi walang ano yun IELTs, walang Oo.

 Oo. ‘Di ba? Walang JPLT ganon sa Japanese language. So ewan ko mukhang naparaanan nila at tumanggap sila ng mga translator at sabi nila actually mag-request lang tayo. ‘yun ung susunod kong i-side quest kumbaga magkaroon din ng channel na Filipino or Bisaya. Kasi kapag kung ano ang language nung witness, kailangan ipaabot yan sa ICC registry.

 Uy, tagal magtatagalog to ah. O kaya magbibisaya to. Ah kailangan nilang mag-provide ng translation. At saka ito ito pinakahuli na naisip ko lang. I suppose naman ini-screen nila yung mga kukunin nilang translator. Baka makakuha kunwari ng DDS o anti Duterte naman. Baka naman ma-put yung quality ng translation. Hindi ba? Ah well at the same time pwede din silang makakuha ng pro ah pro victim.

Sabihin na natin. Pero yun nga, yun nga. Oo >> ah hindi ko alam kung na-screen yan pero I think meron silang background check doon sa mga ah um ano to mga employees ng court or even volunteers ng court at tinatanong yan if you have a stake or ah ah kumbaga meron ka bang biktima nakaan o kaya if you have a particular interest in the case lang sabi nga namin sinong pilipino ngayon ‘Yun ang walang alam o walang posisyon.

So siguro after you are qualified there are strict rules as how you can you should conduct yourself. So there are ethical standards number one. So hindi mo pwedeng sabihin or hindi mo pwedeng ipagkalat. Uy ano ako ah translator ako. And second may magche-check ng translation mo. So isang malaking team yan na magsasabi at kung sakaling nagkamali ka o nagpakita ng bias posibleng matanggal ka.

 M tsaka madali mo i-check no? Siguro naman inimbestigahan yung kanilang social media posts or social media footprints ‘ ba makikita mo baka puro DDS yung mga post niya ‘ ba o kaya baka naman sobrang anti Duterte hindi ba? Oo. Sabi nga namin lalo na ‘yung Bisaya parang hmm paano? At saka actuallyung unang tanong namin, “Paano mo patutunayan na marunong kang magbisaya?” Kaya tapos actually kung minsan meron akong questions doun sa translation ng court kasi sabi ko second generation ano to Filipino speaker >> talaga.

 Bakit? >> Minsan kasi alam niyo ‘ag nagta-translate kasi tayo parang may minsan hahaba ‘yung salita or iikli. Oo. >> Kaysa sa kapag tinanslate mo word for word. So siguro naninago pa sila ‘di ba? May mga ganng translation na ikaw ay kumain na ‘di ba? Tapos pwede mong i-shorted. Kumain na. O ganun ‘di ba? So ano ah transliteration basically tapos following the English syntax na kabaliktaran nung oo. Oo.

 So mukhang inaaral nila kasi meron yatang nakapagkomento doon sa warrant of par na tinagalog. Sabi nila parang alam mo ‘yun minsan pag nagbabasa ka ng nakatagalog tapos teka parang hindi ba ako marunong magpilipino o nao-awkwardan ako? Oo. Hindi ganun yung tama no? Yung yung ano yung madulas na pagilipino. Oo.

 They are improving ha. Ang imino-monitor ko yung mga announcement ang bilis na nila ngayon. May announcement in Filipino tapos in taga in Cebuano kaya nakakatuwa din sila din ah sabi ko nga regaluhan ko nga kayo ng dictionary.