BUHAY PA SANA?!  Ang Sikretong Hindi Alam ng Marami Tungkol kay Francis Magalona!

Every color, every you tayo’y mga Pinoy tayo’y hindi mga kababayan ko dapat ng malaman niyo. Ang pagkilala kay Francis Magalon ay hindi lamang pag-alala sa isang tanyag na mga awit kundi pag-unawa sa isang mahalagang haligi ng kulturang Pilipino na nagbukas ng pinto para sa nasyonalismo sa modernong scening. Sinilang siya noong ikaapat ng Oktubre PH,000 si at 6 sa Mandaluyong na bahagi noon ng lalawigan ng Rizal.

 Ang kanyang buong pangalan ay Francis Durango Magalona at siya ikalawa sa siyam na magkakapatid. Ang kanyang mga magulang ay hindi basta-bastang mga indibidwal. Sila mga batikang artista sa pelikulang Pilipino na sina Pancho Magalona at Tita Duran. Dahil dito, ang dugo ng sining at pagganap ay nananalaytay na sa kanyang mga ugat mula pa sa kanyang pagkabata.

Bago siya naging tanyag sa larangan ng musika, ang unang naging trabaho ni Francis Magalonay ang pagiging isang break dancer sa mga kalsada at club. Gayon din ang pagiging isang aktor sa pelikula. Noong dekada 80 partikular na noong 1984, nagsimula siyang lumabas sa mga teetoriented movies tulad ng Baguetts 2 kung saan ginampanan niya ang character na si Ponce.

 Sa panahong iyon, hindi pa siya nakilala bilang isang rapper. Ang kanyang trabaho ay nakaton pa sa pag-arte at pagsasayaw na siyang uso sa kabataang Pilipino noong panahong iyon. Gay pa man, ang kanyang interes sa hip hop culture na nagmula sa Estados Unidos ay labis na nakaimpluwensya sa kanya. Nakita niya ang potensyal ng rap hindi lamang bilang isang uri ng musika kundi bilang isang mabisang paraan upang maipahayag ang mga hinaing at pagmamalaki ng mga Pilipino sa kanilang sariling wika at bansa.

 Ang pagsikat ni Francis Magalon ay nagsimula ng ilabas niya ang kanyang album na Y noong 1990 sa ilalim ng Octo Arts International. Dito napabilang ang makasaysayang kanta ng mga kababayan na itinuturing na unang matagumpay na Pinoy rap song na nagtatampok sa nasyonalismo. Bago ang kantang ito, ang rap sa Pilipinas ay madalas na itinutulit na katuwaan lamang o kaya ay paggagaya sa mga banyagang stilo na walang malalim na mensahe.

Ngunit binago ni France isang naratibong ito sa pamamagitan ng paggamit ng tagalog at paghihimok sa mga Pilipino na ipipagmalaki ang kanang kayong manging balat at pinagmulan. Nagustuhan siya ng mga Pinoy dahil sa kanyang kakayahang pag-isahin ang modernong tunog ng West at ang tradisyonal na pagpapahalaga ng mga Pilipino.

 Siya ang nagbigay ng boses sa kabataan na nagnanais ng pagbabago ngunit may malalim na pagmamahal sa inang bayan. Bukod sa mga kababayan, ang ilan pa sa kanyang mga pinakasikat na kanta ayang ito ang gusto ko. Kalidoscope world at three stars and sun na hanggang ngayon ay maririnig pa rin na pinatutugtog at nagsisilbing inspirasyon sa maraming bagong artista.

Sa aspeto ng kanyang personal na buhay, si Francis ay ikinasal kay Pia Aryo Magalona. Ang kanilang pagsasama ay nagbuha ng walong anak na halos lahat ay pumasok din sa mundo ng sining at entertainment. Ang pamilyang Magalon ay itinutuling na isa sa mga royal families ng Philippine Show Business dahil sa kanilang kolektibong talento at kontribusyon sa industriya.

 Gayun pa man, sa kabila ng maayos na imahe sa publiko, may mga kontrobersiyang yumanik sa kanyang pangalan lalo na matapos siyang pumanaw. Isa sa pinakapinag-usapang issue ang paglabas ng isang babaeng nagngangalang Abigail Rid noong Oktubre ng taong 2023. Sa isang video sa YouTube channel na Pinoy Pond Stars, isiniwalat ni Abigail na siya’y nagkaroon ng lihim na relasyon kay Francis Magalona noong nabubuhay pa ito.

 Kasama niya ang kanyang anak na si Francesca Gale Magalona. Ang kanyang anak na si Francesca Gil Magalona na ayon sa kanya ay anak ni Francis. Ang paglutang na ito’y nagdulot ng malaking ingay sa social media dahil kilala si Francis bilang isang tapat na asawa kay Pia. Maraming netizens ang nagulat at nahati ang opinyon lalo na’talona ay nananatiling tahimik tungkol sa issyung ito.

 Ang pangalawang kontroversiya ay ang mga issyue ng hidwaan sa loob ng kanyang pamilya na paminsang-minsang lumalabas sa mga panayam ng kanyang mga anak. Bagaman hindi direkta sa kanya, ang presyo ng pagiging anak ng isang icon ay nagdulot ng iba’t ibang mga hamon sa kanyang mga supling tulad nila Maxin at Sab. Sa ilang pagkakataon na ibabahagi nila ang tungkol sa mental health struggles at mga hirap ng pagpapanatili ng perpektong imahe na inaasahan ng mga tao mula sa kanilang pamilya.

 Nung siya’y nabubuhay pa, marami ang bumabatiko sa kanya dahil sa pagiging masyadong direkta at kritikal sa gobyerno. Ang kanyang kanta na mga prani ay tumalakay sa problema ng droga. Habang ang iba pang mga kanta ay tumira sa korupsyon, may mga sektor non na hindi natuwa sa kanyang impluwensya sa kabataan dahil tinitingnan siya bilang isang rebeldeng boses na maaaring magudunyok ng pagsuway.

 Ngunit para sa kanyang mga taga, ito ang dahilan kung bakit siya tunay na bayani ng musika sapagkat hindi siya natakot na sabihin ang totoo kahit na ito’y makasira sa kanyang komersyal na imahe. May mga bali-balita noon tungkol sa kanyang pagiging woraholic at ang matinding stress na dinaranas niya sa pagbabalanse ng kanyang karera sa Bulaga, ang kanyang mga concerts at ang kanyang mga negosyo tulad ng Francis M clothing Corporation.

Ang sobrang pagkapagod at puyat ay madalas na itinuturo ng ilang malalapit sa kanya bilang isa sa mga dahilan kung bakit humina ang kanyang resistensya. Ang dahilan ng kanyang maagang pagkawalaang sakit na acute, myenus, leukemia o AML. Ito yy isang uri ng cancer sa dugo at bone marrow na mabilis na kumakalat sa katawan.

 Nong Agosto 2008, nadiagnose si Francis sa sakit na ito matapos siyang makaranas ng mga stomas tulad ng pasa sa katawan at labis na panghihina. Sa loob ng pitong buwan, dumaan siya sa matinding chemotherapy at ilang serye ng blood transfusion sa medical city sa Pasig. Ang balitang ito a kinagulat ng buong bansa dahil kilala si Francis bilang isang masigla at aktibong tao.

 Sa kabila ng kanyang kalagayan, nanatili siyang positibo at patuloy na nag-u-update sa kanyang mga vlog na The Mouth upang bigyan ng inspirasyon ang kanyang mga tagahanga. Ang leukimya ay isang sakit kung saan ang bone marrow ay gumagawa ng napakaraming abnormal na white blood cells na hindi kayang protektahan ang katawan laban sa impeksyon.

 Sa kaso ni Francis M. Ang AML ay napaka-agresibo. Sinubukan ng mga doktor na labanan ang sakit sa pamamagitan ng agresibong gamutan. Ngunit noong ikaan ng Marso 2009. Sa ganap na 12 ng tanghali, pumanaw si Francis Magalona sa edad na 4 lamang. Ang sanhi ng kanyang pagkamatay ay multiple organ failure dulot ng komplikasyon mula sa kanyang leukemya.

Ang kanyang pagkamatay ay nag-iwan ng malaking puwang sa industriya ng musika at telebisyon at ang buong bansa ay nagluksa para sa pagkawala ng tinagoreang master wpper. Para sa isang pasyenteng may acute biologenous leukemia o AML, ang layo ng medisina ay hindi lamang gamutin ang mga sintomas kundi ang tuluyang puksain ang mga abnormal na selyo ng sa bone marrow.

 Sa kaso ni Francis Magalona noong 2008 hanggang 2009, maaaring nagkaroon dapat ng bone marrow o stem cell transplant. Ito ang itinuturing na pinakamabisang paraan upang tuluyang malunasan ng AML matapos patayin ng chemotherapy ang mga cancer cells. Papalitan ng mga bone marrow ng pasyente ng malusog na stem cells mula sa ibang compatible donor.

 Sa kasamaang palad, ang proseso ng paghahanap ng perfect match na donor ay mahirap at matagal. Kung nakahanap sana ng maagang match at naging sapat ang lakas ng kanyang katawan para sa operasyon, maaaring mabigyan siya ng mas mahabang pagkakataon. Noong panahon din ni Francis Magalona, ang standard na gamutan ay ang tradisyonal na chemotherapy, ang tinatawag na 7 plus3 regimen.

 Sa kasalukuyang medisina, mayroon ang mga targeted drugs na tinitira lamang ang mga espesipikong protina o gin mutations tulad ng FLT3 o IDH sa mga cancer cells ng hindi masyadong napipinsalang malusog na selyo. Kung ang mga makabagong gamot na ito’y available na noon ng mas malawak, maaring hindi naging ganoon kabilis ang paghina ng kanyang resistensya.

Ang Hemil ay kilala bilang acute dahil napakabilis nitong kumalat madalas ay sa loob lamang ng ilang linggo o buwan. Nung napansin ni Francis sa mga pasa sa kanyang katawan, ang sakit ay nasa advance stage na. Ang regular na complete blood count o CBC at mabilis na pagpapasuri sa mga sintomas tulad ng madaling pagkapasa, lagnat at labis na pagkapagod ay crucial.

 Kung na-detect ang abnormalidad sa kanyang dugo ilang buwan bago ang Augusto 2008, mas maaga sanang nasimulan ng agresibong gamutan. Ang pinakasanhi ng pagpanaw ng mga pasyenteng may leukemya ay ang madalas hindi ang cancer mismo kundi ang komplikasyon o impeksyon dahil pinapatay ng chemotherapy ang white blood cells. Nagiging biktima ang pasyente ng sepsis o pneumonia.

 Ang pagpapanatili sa isang ultraseril na kapaligiran at ang pag-iwas sa anumang exposure sa microby ay napakahalaga upang maiwasan ng multiple organ failure na siyang naging sanhi ng kanyang pagpanaw. Ang immunotherapy ay isang makabagong paraan kung saan tinuturuan ang sariling immune system ng pasyente na kilalanin at atakihin ang mga cancer cells pagaman nasa experimental stage pa ito noon.

Angimel ay isa sa mga pinakamahirap na labanan dahil sa bilis nito. Ang kombinasyon ng maagang transplant at makabagang targeted drugs ang mga pangunahing salik na maaaring nagpabago sana sa takbo ng buhay ni Francis Magalona. Ang pagpanaw niya ay hindi naging hadlang upang makalimutan ang kanyang mga ambag.

 Sa katunayan, mas lalong tumingkad ang kanyang legasiya matapos siyang mamatay. Ang kanyang mga kanta ay naging bahagi na ng mga curriculum sa ilang paaralan na nagtuturo ng nasyonalismo at ang kanyang stilo sa rap ay nananatiling pamantayan para sa mga bagong sumisibol sa hip hop sa bansa. Siya’y binigyan ng parangal na presidential medal of merit noong 2009 ni dating pangulong Gloria Makapagalar Aruyo dahil sa kanyang kontribusyon sa pagtataguyod ng pagmamahal sa bayan sa pamamagitan ng kanyang musika.

 Isang mahalagang aspeto ng kanyang karera na dapat ding banggitin ay ang kanyang pagiging bahagi ng EAT Bulaga ang pinakamatagal na noontime show sa Pilipinas. Noong 1998, naging regular na ho si Francis sa programang ito. Ditoy lalong napalapit ang kanyang puso sa masa. Hindi lamang siya nakikita bilang isang sikat na rapper kundi bilang isang kaibigan at kuya sa mga manonood.

 Ang kanyang tandem sa mga host na sina Joey de Leon, Vic Soto at Tito Soto a nagpakita ng kanyang versatility bilang isang entertainer. Ang kanyang sakit na lokemya ay nagsilbi ring paalala sa marami tungkol sa kahalagahan ng health awareness. Sa panahon ng kanyang gamutan, maraming mga fundracing concert at blood drives ang isinagawa para sa kanya na nagpakita ng pagkakaisa ng mga artista sa industriya.

Ang Francis M Foundation ay tinuyayo rin upang maipagpatuloy ang kanyang mga adhikain. Partikular na ang pagtulong sa mga kabataang may talent ngunit walang kakayahan na napaunlarin ito. Ang kasaysayan ng Philippine hip hop ay hindi magiging kumpleto kung wala ang kanyang pangalan. Siya ang nagsilbing tulay sa pagitan ng lumang henerasyon at ang mga bagong usbong na kaisipan.

 ang kanyang kakayahang makisalamu sa lahat ng antas ng lipunan mula sa mga makapangyarihan hanggang sa mga nasa kalsada ang nagtangi sa kanya bilang isang tunay na leader sa sining. Ang kanyang pagkawala noong 2009 ay maaaring itinuturing ng isang trahedya ngunit ito rin ang nagsidwing mitsa upang mas lalong pahalagahan ng mga Pilipino ang kanilang sariling kultura.

 Ang kanyang buhay isang paalala na ang oras ay maikli. Kaya naman dapat nating gamitin ang bawat sandali upang makagawa ng positibong epekto sa mundo tulad ng ginawa ng man from Manila. Sa bawat taon na lumipas, ang mga aral mula sa kanyang buhay mas lalong nagiging makabuluhan. Sa gitna ng mga pagsubok na kinakaharap ng bansa, ang kanyang musik ay nagsisilbing pampalakas ng loob.

 Ang kanyang sakit na akyute milogenus leukemia ay nagturo sa atin ng kahalagahan ng pagdami sa kapwa sa panahon ng pangangailangan. Ang suporta na nakuha niya mula sa buong bansa nng siya’y nagkasakit ay patunay na ang kabutihan ay palaging sinusuklian ng kabutihan. Si Francis Magalaonay namatay na may karangalan at ang kanyang ala-ala ay mananatiling sariwa sa isipan ng bawat Pilipino na naniniwala sa kapangyarihan ng pangarap at pag-ibig sa bayan.

ฮ