BAKIT TUMATAGO SI BATO? 5 BUWAN NG WALANG PASOK SA SENADO, SWELDO BUO, OPEX MILYON-MILYON PA RIN – ICC, DRUG WAR, AT ANG SIGAW NG BAYAN: “ITIGIL NA ANG KALOKOHAN!”

Sa gitna ng matinding hirap ng buhay ng milyun-milyong Pilipino na nagbabayad ng buwis araw-araw, isang senador ang tahimik na naglaho mula sa Senado – si Senator Ronald “Bato” dela Rosa. Mula Nobyembre 2025 hanggang ngayon, halos limang buwan na siyang hindi nagpapakita sa plenary hall. 31 absences sa 58 session days mula Hulyo 2025 hanggang Marso 18! Top absentee sa buong 28th Congress. Pero ang pinakakapangyarihan? Buong sweldo pa rin, buong budget pa rin ng opisina, buong staff pa rin ang tumatanggap. Habang ikaw, ordinaryong manggagawa, kapag absent nang dalawang araw – sermon, warning, o tanggal sa trabaho!

Ano ba talaga ang nangyayari? Ito ba ay simpleng kawalan ng disiplina o may mas malalim na misteryo? Ayon sa mga ulat, simula nang lumutang ang posibilidad ng pag-aresto ng International Criminal Court (ICC) dahil sa kanyang papel bilang dating PNP Chief sa madugong drug war ng Duterte Administration, biglang nawala si Bato sa radar ng Senado. Walang opisyal na pahayag. Walang medical certificate. Walang coordination sa Senate leadership. Parang biglang nawala sa mundo – pero patuloy ang pagtanggap ng pera mula sa kaban ng bayan.

Ang tanong ng bawat nagbabayad ng buwis ay sigaw na: Bakit pinapayagan ito?

Sa ordinaryong buhay, kapag hindi ka pumasok sa trabaho nang matagal, ikaw ay tinatawag na AWOL – Absent Without Official Leave. Sa Senado? Parang walang problema. Walang “no work, no pay.” Walang parusa. Kahit ang Senate Ethics Committee Chairperson na si Senator JV Ejercito ay umamin: “Wala sa rules namin ang tungkol sa absences.” Isang nakakagulat na pag-amin na nagdulot ng galit sa social media. “Kung walang batas, bakit hindi gawan ng batas?” ang sigaw ng marami. “O baka may mga senador na takot ding ma-ICC kaya pinoprotektahan si Bato?”

Ang kaso ni Bato ay hindi na simpleng absenteeism. Ito ay naging simbolo ng malalim na problema sa ating sistema – double standard sa pulitika. Habang ang ordinaryong empleyado ay sinisermunan kapag late nang isang oras, isang senador na halos kalahating taon nang absent ay patuloy na sumasahod nang buo. Milyun-milyong piso ang OPEX ng kanyang opisina na patuloy na na-release. Staff, utilities, sasakyan, lahat ay buhay na buhay – habang ang senador mismo ay wala sa puwesto.

“Delikado na ‘to,” sabi ng maraming netizens at political observers. Dumarami ang nananawagan sa Senate Ethics Committee na aksyunan agad si Bato. “Disiplinahin na! Itigil ang sweldo! I-freeze ang budget ng opisina!” Paulit-ulit na inihahambing: Bakit sa private company, kapag absent ka nang matagal, automatic na termination? Bakit sa gobyerno, lalo na sa mataas na posisyon, parang may immunity sa pananagutan?

Kasunod ni Bato sa listahan ng mga madalas absent ay si Senate Minority Leader Alan Peter Cayetano na may 14 absences at 24 late arrivals. Si Senator Nancy Binay naman daw ay nanguna rin noon sa ibang Kongreso. Pero walang sinuman ang kasing-dramatikong pagkawala ni Bato. Samantala, may mga senador na walang mintis: Senate President Tito Sotto, Senate Majority Leader Mig Zubiri, Jinggoy Estrada, Robin Padilla, at marami pang iba na dumalo sa lahat ng 58 session days. Sina Senators Kiko Pangilinan, Erwin Tulfo, at Chiz Escudero ay halos perfect din. Ang kanilang dedikasyon ay malinaw na kontraste sa kawalan ng presensya ni Bato.

Ang emosyonal na galit ng bayan ay umuugong. “Nagbabayad kami ng buwis para mapangalagaan ang bansa, tapos may senador na tumatanggap ng suweldo pero hindi nagtatrabaho!” Isa itong malalim na pagkabigo sa sistema. Sa panahon ng inflation, mataas na presyo ng bigas, at hirap sa pang-araw-araw, ang ganitong balita ay parang asim sa sugat. “Kung takot siya sa ICC, mag-resign na siya! Huwag nang magpanggap na senador habang nagtatago,” ang mariing panawagan ng ilan.

Sa aming masusing pagsisiyasat sa attendance records at background, lumalabas na ang kawalan ni Bato ay nagsimula nang magkaroon ng seryosong usapin tungkol sa possible ICC warrant. Bilang dating Chief ng Philippine National Police sa panahon ng kontrobersyal na drug war, si Bato ay isa sa mga prominenteng figure na nabanggit sa mga imbestigasyon. Ngunit hanggang ngayon, walang opisyal na warrant na nailabas – kaya bakit parang takot na takot siyang pumasok sa Senado? Ito ba ay precautionary measure o may impormasyon siyang alam na hindi pa alam ng publiko?

Ang misteryo ay lalong lumalalim dahil sa katahimikan ng kanyang kampo. Walang pahayag. Walang update. Parang isang ghost senator na patuloy na sumasahod. Ang tanong ng marami: Hanggang kailan pa ito papayagan? Hanggang kailan magiging “immune” ang mga nasa poder mula sa pananagutan?

Ang kaso ni Senator Bato dela Rosa ay hindi na lamang tungkol sa attendance. Ito ay tungkol sa etika, pananagutan, at respeto sa taumbayan. Ito ay tungkol sa tanong kung sino talaga ang naglilingkod sa bayan at sino ang naglilingkod sa sarili. Sa gitna ng matinding krisis ekonomiko, ang pagpayag sa ganitong uri ng absenteeism ay parang pag-insulto sa bawat manggagawa na puyat para mabuhay.

Kailangan na ng malinaw na aksyon mula sa Senate Ethics Committee. Kung walang batas tungkol sa absences, oras na para gumawa ng isa. Hindi puwedeng “wala sa rules” ang sagot kapag ang buwis ng taumbayan ang ginagamit. Dapat may pananagutan. Dapat may disiplina. Dapat may hustisya – hindi lamang para kay Bato, kundi para sa lahat ng nasa pwesto.

Hanggang ngayon, ang tanong ay nananatiling nakabitin: Kailan babalik si Bato? O pipiliin na niyang manatiling nawawala habang patuloy ang sweldo? Ang bayan ay naghihintay ng sagot. At ang galit ay patuloy na kumukulo. Ito ay hindi na simpleng absenteeism. Ito ay isang pagsubok sa integridad ng buong Senado.

Ang kwento ni Senator Bato ay patuloy na isinusulat – ngunit sa pagkakataong ito, ang bayan mismo ang may hawak ng panulat. At ang panulat na iyon ay puno na ng galit, pagkadismaya, at matinding panawagan para sa pagbabago.