Bunyog sa Senado: Ang Tuloy-tuloy na Kwestyon ni Marcoleta

Enzorecto! Kalaban ang katiwalian at kasinungalingan. Kakampe sa katotohanan at kabutihan. Ngunit sa Senado, isang pangalan ang patuloy na nangingibabaw sa usap-usapan—si Mike Marcoleta. Sunod-sunod ang kontrobersiya, sunod-sunod ang “bloopers,” sunod-sunod ang mga eksenang nag-iiwan ng tanong sa publiko.

Supalpal ni Lauren Legarda si Marcoleta—napahiya, napahiya na naman. Ano ba ito? Sunod-sunod ang mga pambibira, mga pambabato, at mga kuwestyon na lumalabas sa kanyang mga pahayag. Mga kabunyog, mga kababayan, ang kwento ay parang teleserye na walang katapusan.

Una, ang West Philippine Sea. Ipinahayag ni Marcoleta na imbento lang daw ito, walang coordinates, wala raw sa mapa. At hindi nagtagal, binawi niya ang sarili, ngunit may bagong twist: si Kalayaan Island Group daw ay puwede na nating i-give up dahil nasa labas ng ating exclusive economic zone. Napakahirap paniwalaan, lalo na sa mga Pilipino na alam ang kahalagahan ng teritoryo.

Ngunit hindi natapos doon. Kinuwestyon niya si Cloma, ang nakadiskubre ng Kalayaan Island Group, sinasabi niyang mali ang pagkilala dito. Ang pahayag na ito ay laban sa opisyal na paniniwala at dokumentadong historya ng Pilipinas, at laban pa kay Ping Lacson, na nagtatanggol sa historical facts.

Pati si Comodor J. Tariel at si Professor Jay Batong Bakat ay napabilang sa listahan ng kanyang kinakalaban. Hindi rin nakaligtas si Retired Senior Associate Justice Scarpio—binanggit ng hindi diretso ngunit malinaw ang pagtutukoy. Lahat ng may kaugnayan sa maritime claims at national security ay tila binabantayan ni Marcoleta, kinukwestyon, at pinapahina.

Pinuna ni Lauren Legarda ang kanyang ugali. “Dapat mag-aral muna si Marcoleta,” sabi niya, “mag-take ng General Staff Course, kahit abogado siya.” Ipinapakita nito na may kakulangan si Marcoleta sa pang-unawa ng national security at geopolitical nuances, bagay na kritikal sa isyu ng West Philippine Sea.

Ngunit sa kabila ng kritisismo, hindi niya inaalis ang sarili sa pananaw. Patuloy siyang kumukwestyon, patuloy na naglalabas ng kontrobersyal na pahayag. Lahat ng may kaugnayan sa teritoryo at historical claims ay hinahamon: si Cloma, ang Kalayaan Island Group, pati ang mga legal at military experts na nagbigay ng pahayag sa Senado.

Ang resulta? Kalituhan, pagdududa, at pagtatanong ng publiko. Sa halip na palakasin ang ating posisyon sa West Philippine Sea at sa Kalayaan Island Group, ang mga pahayag ni Marcoleta ay nagdudulot ng kaguluhan. Ang kanyang intensyon ay sinasabi niyang wala namang masama, ngunit ang epekto ay malinaw: panghihina sa paniniwala ng bansa sa kanyang teritoryo at pambansang seguridad.

Sa likod ng bawat pahayag ni Marcoleta ay isang serye ng tanong: Bakit paulit-ulit niyang kinukwestyon ang mga historical facts? Bakit patuloy ang pagtutol sa consensus ng Senado at ng gobyerno? Bakit tila pinapahina ang sariling claims ng Pilipinas?

Tanggap na natin ang West Philippine Sea. Tanggap na natin ang Kalayaan Island Group. Tanggap na natin ang kontribusyon ni Cloma sa pagdiskubre nito at ang legal na proseso sa pamamagitan ng Presidential Decree 1596. At sa kabila ng lahat ng ito, patuloy pa rin ang debate at kontrobersiya.

Ang kwento ni Marcoleta ay hindi lamang kwento ng isang senador. Ito ay kwento ng politika, ng national security, ng kasaysayan, at ng prinsipyo. Sa bawat tanong at kuwestyon, may implikasyon sa moralidad, sa katotohanan, at sa posisyon ng bansa sa mata ng international community.

Mga kabunyog, mga kababayan, ang leksyon ay malinaw: sa kabila ng kontrobersiya, sa kabila ng pagtutol, sa kabila ng mga pahayag ni Marcoleta, mayroong pangmatagalang prinsipyo na hindi matitinag. Ang West Philippine Sea ay bahagi ng ating soberanya. Ang Kalayaan Island Group ay bahagi ng ating kasaysayan. Ang mga dokumento, batas, at historical facts ay gabay sa atin.

Hindi mahalaga ang personal na opinyon o intensyon. Ang resulta ng gawa at pahayag ay nasusukat sa epekto sa bansa. At sa pagkakataong ito, malinaw na ang patuloy na pagtutol at pagkuwestyon ni Marcoleta ay nagdudulot ng kalituhan, hindi kalinawan; nagdudulot ng panghihina, hindi lakas; nagdudulot ng duda, hindi kumpiyansa.

Sa huli, ang hamon ay para sa lahat: maging responsable sa salita at gawa, lalo na kung may epekto sa pambansang interes. Ang politika, opinyon, at debate ay bahagi ng demokrasya, ngunit ang katotohanan at kasaysayan ay dapat igalang. Ang bawat hakbang at pahayag ay may implikasyon sa pambansang soberanya at seguridad.

Bunyog! Halik na kasama ka, at kapag buklod, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw. Sa bagong Pilipinas, ang bunyog ay sigaw ng pagkakaisa, paninindigan, at katotohanan. Sa gitna ng kontrobersiya, may liwanag ng katotohanan, may direksyon ng hustisya, at may lakas ng pagkakaisa.

Bunyog bunyog, bunyog bunyog! Ang kwento ni Marcoleta ay paalala sa atin: sa bawat salita, sa bawat pahayag, sa bawat opinyon, may responsibilidad at epekto. Ang demokrasya ay buhay, ngunit ang kasaysayan at katotohanan ay gabay. Sa bagong Pilipinas, sa bawat debate, sa bawat kontrobersiya, may pag-asa pa rin—basta ang bunyog ay buhay, at ang pagkakaisa ay hindi matitinag.