Kayitano at Tariela: Ang Kontrobersiya sa West Philippine Sea na Nakakahiya sa Bansa

O mga sangkay! Sobrang nakakahiya itong ginawa ngayon ni Senador Alan Peter Cayetano. Mga kabunyog, sa gitna ng matinding panghaharak at panggigipit ng China sa ating mga kababayan sa West Philippine Sea, ang ating senador, sa halip na manindigan para sa Pilipinas, ay masyadong naging masyadong protective sa image ng ibang bansa kaysa sa sariling bansa.

Magandang oras po sa lahat ng nanonood ngayon. Ito ang balitang kailangang pag-usapan ng bawat Pilipino—hindi lamang bilang opinyon sa politika, kundi bilang pagsusuri sa katotohanan, prinsipyo, at dignidad ng ating bansa.

Bago tayo magpatuloy, paalala sa mga hindi pa nakaka-subscribe sa YouTube channel: tayo po ay road to 2 million subscribers! Ayan po, 1.6 million na tayo, kaya i-click niyo na ang subscribe button, bell, at all para updated sa mga ganitong balita.

Balikan natin ang isyu. Napag-usapan natin ang nakakahiyang ginawa ni Cayetano. Imagine niyo, humihiling siya ng sorry mula kay Commodore J Tariela, isang Pilipinong opisyal ng Philippine Coast Guard, na ang ginawa lang ay ipagtanggol ang ating sariling teritoryo. Samantalang si China, na araw-araw ay humaharas sa ating mga mangingisda at Coast Guard personnel sa West Philippine Sea, hindi kailanman pinaglalahad o pinipilit na humingi ng sorry ni Cayetano.

Nakakahiya, mga sangkay. Tingnan natin ang paliwanag ni Tariela. Ayon sa kanya, hindi siya magsosorry sa China, lalo na matapos niyang gamitin ang karikatura ni Chinese President Xi Jinping sa isang educational setting sa Pilipinas. Nilinaw niya na ang sitwasyon ay ginawa lamang sa loob ng bansa, sa harap ng mga Pilipinong estudyante, bilang pagtuturo ng realidad at kritikal na pag-iisip.

Ngunit, dito nagsimula ang kakaibang reaksiyon ni Cayetano. Pinuna niya ang karikatura at iginiit na dapat humingi ng sorry si Tariela. Natanong din si Tariela, bakit tila pinagtatanggol pa ng senador ang China, habang ang tunay na nangyayari sa West Philippine Sea—panghaharas sa ating mga kababayan at Coast Guard—ay nananatiling walang aksyon mula sa senador?

Mga sangkay, panoorin natin ang katotohanan. Ang China ay patuloy na lumalabag sa ating Exclusive Economic Zone, hinahabol at hinaharas ang mga mangingisda, at minamaliit ang karapatan ng ating bansa. Sa kabila nito, si Cayetano ay mas concerned sa “diplomatic protocol” kaysa sa integridad at seguridad ng Pilipinas.

Ayon kay Tariela, ang karikatura ay hindi isang paglabag sa diplomatic protocol. Ginawa ito sa loob ng bansa, sa harap ng mga estudyante, bilang paraan upang maipakita ang katotohanan sa mga kabataan. Ngunit, sa halip na kilalanin ang katapangan ni Tariela, pinagalitan siya at hinilingan ng sorry.

Tanungin natin ang sarili: dapat bang ang Pilipino, na naninindigan para sa bansa, ang humingi ng sorry sa ibang bansa habang ang mga paglabag at pang-aabuso ay patuloy na nangyayari? Dapat bang ang opisyal na naninindigan sa soberanya ay ang binabatikos, habang ang naninindigang opisyal ay tinatanggihan at pinipilit na sumunod sa kagustuhan ng dayuhan?

Isang halimbawa ang ginawa ni Commodore Tariela. Imbes na sumunod sa political correctness at media pressure, nanindigan siya sa prinsipyo: ipagtanggol ang karapatan ng mga Pilipino, at huwag hayaang maliitin ang katotohanan. Samantalang si Cayetano, sa kanyang pagiging dating Foreign Affairs Secretary, ay tila nakalimot sa responsibilidad niya bilang lider na protektahan ang interes ng bansa.

Ngayon, mga sangkay, isipin natin ang kabalintunaan: habang si Tariela ay nasa frontline, nagbabantay sa West Philippine Sea, may mga senador na parang wala sa realidad, nakaupo sa opisina, at masyadong pinahahalagahan ang imahe ng ibang bansa kaysa sa integridad ng Pilipinas. Ang mga mangingisda at Philippine Coast Guard ay araw-araw na humaharap sa panganib, habang ang ilan sa ating mga politiko ay tila mas interesado sa “diplomatic courtesy” kaysa sa tunay na banta.

Sa kabila ng lahat, malinaw ang mensahe ni Tariela: ang Pilipino ay dapat laging pro-Philippines. Hindi puwedeng ipantay ang karapatan at dignidad ng bansa sa image ng ibang bansa, lalo na kung ang dayuhan mismo ay nananakit sa ating teritoryo.

Ang nakakahiya dito, mga kabunyog, ay ang inconsistency ni Cayetano. Sa panahon ni PRRD, maraming pagkakataon na nagsalita siya laban kay Obama o sa iba pang foreign leaders. Pero ngayon, sa China, tila nagiging sobra ang pagiging protective niya sa dayuhan, habang ang Pilipino, ang nagtatanggol sa bansa, ang pinupuna at hinahamon ng sorry.

Isang political analyst, si Ronald Lamas, ay tinawag ang ilan sa mga senador bilang “China-tor” dahil sa tila pabor nilang posisyon sa China. Hindi ito simpleng insulto; ito ay obserbasyon ng mga aksyon at salita na naglalagay ng dayuhan sa taas ng sariling bansa.

Bukod kay Marcoleta at Tariela, bukas rin si Tariela na imbitahan si Cayetano sa Pag-asa Island upang maranasan ang realidad. Ngunit, sa tanong: papalag kaya si Cayetano? O mamumukhang pabigla-bigla sa harap ng tunay na situasyon?

Sa huli, ang pinakamalalim na aral ng kontrobersiyang ito ay hindi lamang debate sa media, kundi moralidad, prinsipyo, at pagmamahal sa bayan. Ang mga opisyal na handang ipagtanggol ang bansa, kahit sa harap ng panganib at media scrutiny, ay dapat purihin at suportahan. Ang mga opisyal na inuuna ang imahe ng dayuhan kaysa sa katotohanan at interes ng bansa, ay dapat tanungin at siyasatin ng bawat Pilipino.

Mga kabunyog, sa gitna ng debate, media hype, at diplomatic tension, isa lamang ang malinaw: manindigan para sa Pilipinas, sa mga kababayan, at sa karapatan sa West Philippine Sea. Huwag hayaang ang dayuhan ang mangibabaw sa prinsipyo at dignidad ng sariling bansa.

Bunyog! Halikan na, kasama ka! Kapag buklod, may pag-asa! Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw sa bagong Pilipinas! Ang tunay na Pilipino, sa kabila ng hamon, ay naninindigan sa tama, sa karapatan, at sa soberanya ng bansa.