“Kapalmuksang Absente: Ang Isyu ni Bato de la Rosa sa Mata ng Taong Bayan”

Mga kababayan, sa bawat araw na lumilipas, tila nagiging mas malinaw ang hiwaga sa loob ng Senado. Kamakailan lamang, isang papeles ang kumalat sa mga social media feed—isang reklamo na ipinasa ni Shelo Magno kasama si Eric Kabahog sa Senate Ethics Committee laban kay Senator Bato de la Rosa. Ano nga ba ang laman ng papel na ito? Mga kababayan, ito ay isang reklamo dahil sa labis-labis na pag-absent ni Bato de la Rosa sa kanyang tungkulin sa Senado.

Bilang ordinaryong mamamayan, baka isipin natin: “Ano ba’ng mali kung hindi pumasok ang isang senador?” Ngunit, mga kababayan, hindi ito basta-basta. Ang isyung ito ay higit pa sa simpleng pagka-absent. Ito ay tungkol sa kabayaran ng buwis na binabayaran natin, tungkol sa katarungan at pananagutan. Mahigit tatlong buwan na raw si Bato de la Rosa na hindi nagpapakita sa Senado, ngunit ang sahod niya—halos Php300,000 kada buwan—ay tuloy pa rin. Kasama pa ang allowances, umaabot ito sa Php1.5 milyon kada buwan!

Mga kababayan, isipin natin ang ordinaryong Pilipino. Ang isang manggagawa sa pribadong kompanya, kapag hindi pumasok, wala siyang sweldo. “No work, no pay.” Ngunit sa Senado, iba ang laro. Hindi nagpapakita, pero umaabot sa milyon-milyong piso ang tinatanggap. Napakalaki ng disparity na ito—isang matinding simbolo ng kakapal ng mukha at kawalang konsensya sa gobyerno.

Hindi lang ito simpleng katamaran. Ayon sa reklamo, ang bawat kumakapal na mukha sa politika ay may sariling interes—interes ng partido, interes ng kaalyado—habang ang pangangailangan ng taumbayan ay tila hindi pinapansin. Ang mga nakaraang committee hearings ay umano’y nakatuon sa pansariling kapakinabangan at hindi sa kabutihang panlahat.

Nakakalungkot, mga kababayan, ngunit ganito ang realidad: kahit na may mga naimbestigahan at nakulong na, may mga nagpapatuloy sa ganitong uri ng pag-abuso. Hindi natatapos ang kanilang kasakiman. Ang sistemang dapat naglilingkod sa bayan ay nagiging daan para sa pansariling kapakinabangan. Marami pang susunod na haharap sa parehong anomalya, at tila walang tigil ang kakulangan ng disiplina at pananagutan sa mataas na antas ng gobyerno.

At hindi lang sahod ang problema. Ang kickback mula sa mga proyekto—ang tinatawag na “malaking pera” sa likod ng mga public funds—ay patuloy na lumalaganap. May ilan sa kanila na tunay na naglilingkod, ngunit marami rin ang naaakit ng tukso ng yaman at kapangyarihan. Ang ordinaryong Pilipino, na kumikita ng Php700 kada araw, ay walang proteksyon sa ganitong sistemang puno ng katiwalian.

Sa kabila ng lahat ng ito, mayroong mga nagpapahayag ng depensa. Halimbawa, si Imy Marcos ay nagbanggit na si Bato de la Rosa ay masipag at may intensiyon ding magtrabaho. Ngunit ang tanong, paano mo ipagtatanggol ang isang taong may kinakaharap na krimen laban sa sangkatauhan at sabay na hindi lumalakad sa kanyang tungkulin?

Mga kababayan, ang simpleng prinsipyo ng “no work, no pay” ay tila naiwang konsepto sa Senado. Kung ang ordinaryong manggagawa ay pinapatawan ng disiplina kapag hindi pumasok, bakit ang senador ay hindi? Bakit pinapayagan pa siyang tumanggap ng milyon-milyong sahod habang nagtatago sa likod ng posisyon at proteksyon?

Hindi rin ito simpleng isyu ng personal na dahilan. Ang iba’y maaaring may sakit o may personal na obligasyon, ngunit tatlong buwan na ang lumipas, at ang Senado ay tila walang kapangyarihang ipatupad ang disiplina. Ang pagkakabigay ng sahod sa walang gawa ay tila insentibo sa kakulangan ng integridad at sa patuloy na pagpapabaya.

Ang kawalan ng accountability sa mataas na posisyon ay nagbubunga ng matinding kawalan ng tiwala ng taumbayan sa gobyerno. Ang mamamayang Pilipino ay nakikibaka araw-araw—nagbabayad ng buwis, nagtrabaho ng husto—habang ang ilan sa gobyerno ay kumakain sa pinaghirapang buwis ng bayan.

Ang reklamo na ito ay simbolo ng hinaing ng mamamayan: sapat na ang kakapalan ng mukha at kawalang disiplina. Ito ay paalala sa Senado at sa buong bansa na ang katarungan ay dapat pantay-pantay, at ang pananagutan ay hindi dapat nakatago sa likod ng posisyon o pangalan.

Sa huli, ang isyung ito ay higit pa sa isang senatorial absentee. Ito ay isang salamin ng kabuuang sistema ng gobyerno at lipunan. Ang bawat Pilipino, mula sa Batang Maynila hanggang sa pinakamalayong bayan, ay may karapatan na makita ang hustisya at pantay na trato. Ang bawat sentimo ng buwis ay dapat napupunta sa tama, at ang bawat lider ay dapat naglilingkod nang may integridad.

Mga kababayan, ang reklamo ni Shelo Magno at Eric Kabahog ay hindi lamang laban kay Bato de la Rosa. Ito ay laban sa lahat ng katiwalian at kakulangan ng pananagutan sa gobyerno. Ito ay tawag sa bawat Pilipino na maging mapanuri at manindigan. Ang Senado ay dapat magsilbing halimbawa ng integridad, hindi simbolo ng kakapal ng mukha at katiwalian.

Ang mensahe ay malinaw: ang trabaho ay may kaakibat na responsibilidad, at ang gobyerno ay may obligasyon sa tao. Ang hindi pagtupad sa tungkulin ay hindi dapat gantimpalaan ng milyon-milyong sahod. Ang ordinaryong mamamayan ay hindi pwedeng palampasin ang ganitong kawalan ng katarungan.

Sa pagtatapos ng sanaysay na ito, mga kababayan, ang tanong ay nananatili: hanggang kailan natin pahihintulutan ang kakapal ng mukha sa politika? Ang Senado ay dapat magsilbing ilaw ng katarungan, hindi lilim para sa pag-abuso at kasakiman. Ang reklamo ay simula pa lamang ng mas malalim na pagsusuri at aksyon.

Sa huli, ang bawat Pilipino ay dapat maging boses ng pagbabago. Sa bawat hakbang, sa bawat boto, sa bawat panawagan sa hustisya, ang bayan ay may kapangyarihang ituwid ang maling nagawa. Ang Senado ay dapat magsilbi sa tao, hindi sa sarili.

Mga kababayan, tutok-tutok lang po tayo sa mga susunod na kaganapan. Ang panahon ng kakapal ng mukha ay dapat magtapos. Ang panahon ng integridad at pananagutan ay nararapat na magsimula. God bless po sa ating lahat, at sana’y maging gabay ang katotohanan sa lahat ng ating aksyon.