BUNYOG! ANG WALANG PATUMANING COURT MARTIAL NI CORNEL MUNGGAO

Wala nang paligoy-ligoy pa! Direktang pumapaksa sa pinakabagong bombshell sa militar at pulitika ng Pilipinas—ang withdrawal ng suporta ni Army Colonel Cornel Munggao kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at ang kasunod na General Court Martial laban sa kanya.

Maraming kuro-kuro, may tiwali, may totoo. Sa puntong ito, diretsong-diretso tayo, mga kabunyog. Tama lang na maging maingat, tama lang na malaman ang buong konteksto. Ang take ko diyan, kung tatanungin ninyo, ito ay isang malinaw na halimbawa ng kabiguan ng isang opisyal na hawakan ang chain of command sa tama at legal na paraan.

Si Cornel Munggao, hindi ordinaryong sundalo. May hawak siyang training unit sa AFP, isang posisyon na sensitibo at may direktang impluwensya sa pagsasanay ng mga tauhan. Dapat ay matibay ang kanyang paninindigan sa konstitusyon at chain of command. Ngunit sa halip, napaniwala siya ng mga DDS at ng ilang retired generals na kumikilos bilang political influencers sa loob ng military.

Ano ang ginawa niya? Publicly, nag-post siya at nagdeklara na wala na siyang tiwala sa kasalukuyang Pangulo ng Republika ng Pilipinas. Isang malinaw na paglabag sa obligasyon ng isang military officer sa ilalim ng chain of command. Isipin ninyo, isang opisyal ng AFP, responsable sa pagsasanay at paghubog ng mga tauhan, ay nag-withdraw ng suporta sa Commander-in-Chief.

Maraming naghintay na sundan niya ang halimbawa. Ang mga retired generals na DDS ay matagal nang nanawagan ng withdrawal ng military support sa Pangulo. Sa kasawiang-palad, wala ni isa pang sumunod. Siya lang ang nag-deklara. Siya lang ang napasubo.

Agad-agad, matapos ang kanyang deklarasyon, si Munggao ay relieved sa pwesto, tinanggal sa unit, at kasalukuyang nasa kustodiya ng AFP. Ayon sa ulat, siya ay nasa barak, hinihintay ang proseso para sa General Court Martial (GCM). Ang AFP, sa pangunguna ni Philippine Army Chief Lieutenant General Antonio Nafarrete, ay nakumpleto na ang imbestigasyon sa kanyang kaso at inihahanda na ang pormal na paglilitis.

Nahaharap si Colonel Munggao sa kasong paglabag sa Article of War 63: disrespect sa Presidente. Sa simpleng salita, labis na paglabag sa chain of command at kawalan ng respeto sa pinuno ng bansa. Ang military court ay may kapangyarihan at responsibilidad na tiyakin na ang mga opisyal ay sumusunod sa batas at sa kanilang tungkulin bilang sundalo.

Ito ay hindi civilian court. Ito ay military court, isang leksyon sa bawat opisyal ng AFP. Kapag ang isang sundalo ay nagkakalat ng intriga o lumalabag sa chain of command, may kaakibat itong parusa. Ang court martial ay ang tamang lugar para ipakita na hindi basta-basta maaaring labagin ang tiwala at katapatan sa pamahalaan.

Ang drama sa likod ng mga pahayag ni Munggao ay hindi rin matatawaran. Ayon sa ulat, ang mga retired generals ng DDS ay nag-udyok sa kanya. Napaniwala siya na maraming susunod sa kanya, at magsisimula na ang “snowball effect” ng withdrawal of military support. Ngunit sa realidad, siya lang. Wala ni isa pang sundalo ang sumunod sa kanyang halimbawa.

Sa kanyang panig, maraming magtatanggol: “harassment ito”, “violation ng human rights”, “freedom of speech”. Totoo, may karapatan ang bawat Pilipino na magpahayag ng opinyon. Ngunit bilang military officer, may malinaw na limitasyon: ang kanyang tungkulin sa chain of command at pananagutan sa estado ay higit pa sa personal na paniniwala.

Ang court martial ay magsisilbing babala sa iba pang opisyal: huwag tularan ang ginawa ni Munggao. Ito ay isang leksyon sa kabataan ng AFP, sa mga junior officers, at sa buong hukbo. Ang respeto sa komander at sa konstitusyon ay hindi biro. Ang maling desisyon, lalo na sa harap ng pampublikong intriga, ay may direktang legal at personal na konsekwewnsya.

Sa panahon ng tensyon at pulitikal na intriga, ang withdrawal ng suporta sa Pangulo ay maaaring magdulot ng malaking kaguluhan. Kahit na ito ay gawa lamang ng isang opisyal, ang epekto ay napakalaki sa moral at tiwala ng mga kasamahan sa hukbo. Ang AFP, sa pamamagitan ng court martial, ay nagpapakita ng disiplina at integridad sa loob ng institusyon.

Mayroon ding mga komentaryo mula sa mga retired generals tulad ni Romeo Pokis, na DDS din, na nagsasabi na “wala ‘yan” at maaaring mas mahusay pang mag-retire si Munggao kaysa labanan ang court martial. Ngunit sa kabila ng lahat ng paliwanag, malinaw na ang AFP ay nagpapatupad ng batas at hindi nagbabase sa opinyon ng mga retired military personnel.

Ang mga kabunyog ay dapat makakita ng leksyon sa nangyari: sa digital at real-world na mundo, bawat salita at aksyon ay may epekto. Ang pagbibigay ng pahayag laban sa legal na pamumuno ay hindi simpleng opinyon—ito ay paglabag sa tungkulin at batas.

Ang kaso ni Colonel Cornel Munggao ay nagsisiguro na kahit ang mga DDS at retired generals ay hindi makakaimpluwensya sa aktibong military operations sa pamamagitan ng panliligalig o intriga. Ang disiplina sa loob ng AFP ay hindi biro, at ang chain of command ay sagrado.

Ang court martial proceedings ay hindi lamang laban kay Munggao. Ito rin ay laban sa maling impormasyon, intriga, at maling paniniwala sa loob ng militar. Ang AFP ay nagpapakita ng determinasyon: walang sinuman ang makakalampas sa batas at responsibilidad sa kanilang tungkulin.

Sa mga susunod na araw, inaasahan na magsisimula ang hearing sa General Court Martial. Lahat ay nakaabang, mula Luzon, Visayas, at Mindanao. Ang buong bansa ay nakatutok sa resulta. Ang mga kabunyog, kahit saan man sa Pilipinas, ay nakikibunyog sa tensyon at drama.

Bunyog, bunyog, halik na kasama ka! Ang mga susunod na linggo ay magiging test sa integridad ng AFP, sa legal na sistema, at sa katatagan ng bansa. Isa itong paalala: sa bagong Pilipinas, ang tungkulin, respeto, at batas ay higit sa personal na opinyon o paniniwala.

Ang kaso ni Cornel Munggao ay patunay na sa militar at sa politika, ang bawat hakbang ay may timbang. Ang bawat salita ay may epekto. At ang General Court Martial ay nagpapakita na ang disiplina at legalidad ay hindi basta-basta maaaring balewalain.

Bunyog, bunyog, bunyog! Sa buklod at pagkakaisa, sa katarungan at integridad, may pag-asa. Isa ang pananaw ng lahat sa bagong Pilipinas. Sa bawat desisyon, sa bawat pahayag, at sa bawat court proceeding, ang mensahe ay malinaw: ang chain of command ay sagrado, ang batas ay may kapangyarihan, at ang disiplina ay hindi biro.

Sa huli, ang kwento ni Cornel Munggao ay hindi lamang usapin ng militar. Ito ay kwento ng katotohanan laban sa intriga, legalidad laban sa impluwensya, at disiplina laban sa personal na paniniwala. Ang bunyog ng bayan ay naririnig: sa tama at hustisya, may pag-asa para sa bagong Pilipinas.