Inutil o Hindi? Isang Sensational na Pagsisiyasat sa Isyu ng FDA at Kaligtasan ng mga Gamot sa Pilipinas

Sa bawat hininga ng sambayanan, may mga boses na humihiyaw para sa hustisya, kaligtasan, at accountability. At kamakailan lamang, isa sa pinakamainit na isyung umusbong sa publiko ay ang pag-apruba ng mga gamot at produktong pharmaceutical sa Pilipinas—o mas partikular, ang umano’y pagkaka-inutil at kapabayaan ng Food and Drug Administration (FDA) sa pangangalaga ng kalusugan ng mga Pilipino.

Sa isang mainit na pagtatanong at pag-uulat, lumitaw ang matinding alegasyon: “Kapag maliit na kumpanya, hindi niyo ina-apruba; kapag malaking multinational, mabilis ang pag-approve—may mga lagay!” Ang tanong ng publiko: Bakit may double standard? Bakit may produkto na umiikot sa Quiapo at Binondo na sinasabing delikado sa kalusugan, ngunit hindi agad pinaparusahan o tinatanggal sa merkado?

Ang Kwento ng Maliit at Malaking Kumpanya

Ayon sa testimonya ng isang concerned citizen, maliliit na kumpanya ng pharmaceutical ay dumaranas ng taon-taong proseso bago maaprubahan ang kanilang produkto. Ang proseso ay tila mahirap, mabagal, at puno ng pasikot-sikot, na nagreresulta sa pagsasawa ng mga nag-aapply. Samantalang ang malalaking multinational companies, ayon sa parehong testimonya, ay nagkakaroon ng mabilisang pag-apruba, kahit pareho lang ang formulation ng produkto.

Halimbawa ang produktong mosquito killer ng Attorney Teston, na matagal na sa merkado. Ang renewal nito ay patuloy na inaaprubahan, samantalang ang kumpanyang maliit na water-based competitor ay pinabagal o hindi agad naaprubahan. Bakit? Ayon sa testimonya, dahil pumasok ang kakompetensiya, at mas pinapaboran ang malalaking kumpanya.

Ang sentral na alegasyon: “Kung maliit ka, iniipit ka; kung malaki, pinapabilis ka. Bakit may lagay?”—isang direktang pagtuligsa sa sistema na umano’y kulang sa transparency at patas na pagtrato.

Panganib sa Kalusugan: Fake at Hindi Rehistradong Produkto

Hindi lang ito tungkol sa bureaucratic inefficiency. Ayon sa parehong testimonya, may mga produktong Chinese-made at fake na kumakalat sa Binondo, Quiapo, at sari-sari store sa buong Metro Manila. May mga fake na Biogesic, Decolgen, at iba pang gamot na hindi alam ang formulation at posibleng mapanganib sa kalusugan. May mga injection na para umano sa diabetes o pampapayat na binebenta sa Shopee at Lazada nang walang reseta.

Ang nakakalungkot: habang pinapayuhan ng FDA na huwag tangkilikin ang mga hindi rehistrado o fake, pinapabayaan pa rin na lumabas sa merkado ang ilan sa mga ito. Sa isang direktang tanong, sinabi ng nagrereklamo:

“Kayo na po mismo nagsabi, at yet pinapayagan niyo. Ang dami niyo pong kapalpakan sa FDA, matagal na po itong reklamo!”

Ito’y malinaw na pagsasabing hindi sapat ang enforcement, hindi efficient ang monitoring, at may double standard sa regulatory approvals.

Drama sa Senado at Pagpapahayag ng Pagsisiyasat

Hindi maikakaila, ang isyung ito ay nagdulot ng mainit na debate sa Senado at sa publiko. Sa isang pagpupulong, inakusahan ang FDA ng kapabayaan, kawalang-focus sa maliliit na kumpanya, at tila paghihintay sa “lagay” mula sa malalaking pharmaceutical companies.

Ayon sa nagreklamo:

“Kung hindi niyo kaya trabaho niyo, magresign kayo. Akala ko ba eh magre-resign ka? Paano yan sir? Hinamog kita noon na kapag naipa-down ko yung mga hindi niyo mapa-down for so many months at years, mag-resign ka, sabi mo you will comply.”

Ito ay nagpapakita ng mala-sensational na pagtuligsa, puno ng emosyon, at may elemento ng misteryo at akusasyon—isang tunay na tabloidesque na eksena sa politika at regulasyon ng Pilipinas.

Mga Halimbawa ng Kawalang-katarungan

Water-based competitor ng mosquito killer – na pinabagal ang approval, habang ang malalaking kumpanya ay mabilis na naaprubahan.

Fake Biogesic at Decolgen – kumakalat sa sari-sari store, Quiapo, at Binondo, hindi agad natanggal sa merkado.

Injection para sa diabetes o pampapayat – binebenta sa online platforms nang walang reseta, posibleng panganib sa kalusugan.

Epekto sa Publiko

Ang direktang epekto sa mamamayan ay malinaw:

Panganib sa kalusugan dahil sa fake o hindi rehistradong gamot.

Hindi patas na access para sa maliliit na kumpanya na nais magdala ng safe at epektibong produkto sa merkado.

Pagkawala ng tiwala sa regulatory agency, at pangamba sa corruption at favoritism.

Para sa mga Pilipino, ang isyung ito ay hindi biro. Kapag hindi naaprubahan ang maliit na kumpanya, nawawalan ang mamamayan ng alternatibong ligtas at epektibong gamot. Kapag fake o hindi rehistrado ang gamot, delikado ang buhay at kalusugan.

Sensationalism at Emosyon

Ang talumpati at testimonya ay puno ng intense emotion, misteryo, at investigatory tone. Mula sa paglalantad ng mga fake drugs, akusasyon sa “lagay”, at pasaring sa regulatory agency, lumilitaw ang isang kwento ng injustice at korapsyon. Puno ito ng direktang sinisigawan, panggigipit, at pagsusubok sa katapatan ng mga opisyal.

Ito rin ay nagpapakita kung paano ang investigation at sensational reporting ay nakakaapekto sa publikong perception, na nag-uudyok sa publiko na magtanong, mag-demand ng transparency, at magprotesta para sa karapatan at kaligtasan.

Pagwawakas: Pagsisiyasat at Pananagutan

Sa huli, ang isyu ng FDA at kaligtasan ng gamot sa Pilipinas ay hindi lamang tungkol sa regulatory process, kundi tungkol sa:

Transparency – Bakit may double standard sa approval? Bakit mabilis sa malalaking kumpanya, mabagal sa maliliit?

Accountability – Sino ang mananagot sa fake o delikadong gamot na kumakalat sa merkado?

Kaligtasan ng mamamayan – Ang pangunahing layunin ng FDA ay protektahan ang kalusugan ng publiko, hindi maging hadlang o daluyan ng lagay at favoritism.

Sistema at proseso – Kailangan ng mas mabilis, mas efficient, at patas na sistema ng approval at monitoring ng gamot.

Ang sensational na ulat na ito ay paalala sa lahat ng opisyal at regulatory body: kapag nabigo sa tungkulin, hindi lamang kompanya ang naaapektuhan—ang kalusugan at buhay ng bawat Pilipino ang nakataya.

Sa pagbabalik-tanaw, malinaw na ang kwentong ito ay puno ng intrigue, akusasyon, at intense na emosyon. Isa itong modernong trahedya sa mundo ng regulasyon, kung saan ang inutil na sistema, favoritism, at kapabayaan ay maaaring magdulot ng tunay na panganib sa publiko.