“Gulo sa Kataas-taasang Lakas: Ang Labanan sa Likod ng AFP at PNP”

Malinaw na malinaw, kaibigan, nagtatangis ang langit. Sa bawat sulok ng bansa, naririnig natin ang hinaing ng bayan—isang sigaw ng katarungan na tila bumabalot sa hangin. Sa gitna ng kontrobersya, ang pangalan ni General Romeo Bronner, Chief of Staff ng Armed Forces of the Philippines, at ni General Milencio Nartapes Jr, Chief ng Philippine National Police, ay muling naging sentro ng usapin.

Sa isang pambihirang pahayag, ipinahayag ng taong bayan na tila hindi tapat ang commander-in-chief. “Magnanakaw siya at siya ay tanga!” sigaw ng ilan. Ang mga mata ng publiko ay nakatutok sa AFP, sa PNP, at sa buong hanay ng sundalo. Ang mensahe ng mamamayan ay malinaw: “Kayo ay kampihan ang tao para sa laban na ito. Mag-resign, magdraw ng support sa mga tunay na pinaniniwalaan!”

Ngunit bago lumalim ang tensyon, malinaw na ang AFP at PNP ay naninindigan sa konstitusyon. Si General Bronner mismo ang nagsabi: ang militar ay solid, disiplinado, at propesyonal. Hindi sila papayag na maging kasangkapan sa destabilization plots o military hunta. Sa kanyang pagtindig, ipinakita niya ang katatagan ng institusyon sa gitna ng kaguluhan at intriga.

Sa kabilang dako, si General Pois, isang retiradong opisyal, ay nanawagan ng pagbaklas ng katapatan kay Pangulong Marcos Jr. Ngunit ang plano ni Pois ay bumagsak nang harapin niya ang AFP. Ang mga hakbang na ginawa ni Bronner at ng kanyang hanay ay malinaw na paglaglag sa mga destabilization schemes—isang paalala na ang gobyerno at ang militar ay may kanya-kanyang alituntunin at hindi basta-basta sumusunod sa pansariling agenda.

Maraming nagtatanong: bakit tila nananahimik ang mga dating alyado ni Pois, gaya ni VP Sara Duterte? Bagamat malapit siya noon sa retiradong opisyal, ang kanyang hanay sa BCDA at PNOC ay hindi naglabas ng anumang suporta sa oras ng pag-aresto. Tila bawat opisyal ay may kanya-kanyang diskarte—ang kanilang pananahimik ay hindi kawalan ng malasakit, kundi pagpapakita ng respeto sa batas at sa institusyon.

Ang kaso ni Pois—inciting to sedition—ay may mabigat na implikasyon. Hindi lamang ito simpleng legal na usapin. Nakapaloob dito ang karapatan ng AFP at PNP na protektahan ang kanilang integridad at ang pensyon ng mga retiradong opisyal. Ang paglabag sa batas ay hindi pinapansin, kahit na dati kang kaibigan ng pamahalaan. Sa mundong ito, ang loyalty ay may hangganan; ang batas ang nagtatakda ng hangganan ng katapatan.

Hindi maikakaila ang dramatikong sitwasyon: bago pa ang pag-aresto sa airport, hinarap ni General Bronner ang grupo ni Pois sa Camp Aguinaldo. Subalit imbes na makuha ang suporta ng militar, natanggap ng grupo ang paalala ng disiplina. Ang AFP ay hindi kasangkapan sa mga personal na galit o pansariling agenda. Ang tanging katapatan na hinahangad ng militar ay sa konstitusyon at sa bayan.

Sa kabilang banda, ang pahayag ng tao—ng mamamayan—ay naglalaman ng matinding galit laban sa katiwalian. “Bakit ang mga taong nagsusumbong sa korapsyon ay hinuhuli? Ang dapat ay ang mga magnanakaw ng bilyon-bilyon!” sigaw ng marami. Dito natin nakikita ang tensyon sa pagitan ng opinyon ng publiko at ng legal na proseso: may katarungan ba sa paningin ng tao, o may tamang pamamaraan na sinusunod ang batas?

Ang pananaw ng AFP at PNP ay malinaw: ang bawat aksyon ay nakabatay sa rules-based order. Ang pagrerebelde o pag-uudyok sa iba na lumabag sa batas ay nagmumula sa galit o pansariling agenda, hindi sa kabutihang panlahat. Ang bibliya, sa Roma 13:1, ay nagpapaalala na may kaayusan ang bawat autoridad, sapagkat ang mga ito ay tinalaga ng Diyos. Ang sinumang lumalabag ay humaharap sa kabayaran—at ito ang ipinakita sa kaso ni Pois.

Habang ang publiko ay nagbubulungan, patuloy ang AFP sa pagtupad ng tungkulin. Ang awa ng Diyos ay naroroon, at ang hustisya ay nagpapatupad ng katahimikan sa bayan. Ang hamon sa bawat mamamayan ay malinaw: maging instrumento ng kapayapaan at hindi kaguluhan. Maaaring ipahayag ang saloobin laban sa korapsyon, ngunit dapat sa paraang hindi sumisira sa pundasyon ng lipunan.

Sa bawat yugto ng kontrobersya, lumilitaw ang kahalagahan ng prinsipyo sa halip na personal na ambisyon. Si General Bronner, sa kanyang paninindigan, ay naging simbolo ng integridad. Samantalang si Pois, bagamat nakapagpiyansa, ay haharap sa mahabang proseso ng batas. Ang mga aksyon na ito ay nagpapakita ng katotohanan: walang nakatataas sa batas, at ang bawat isa ay may pananagutan.

Hindi maikakaila ang tensyon sa pagitan ng opinyon ng publiko, personal na galit, at legal na obligasyon. Ngunit sa huli, ang kaayusan at integridad ng militar at pulisya ay nananatiling haligi ng bansa. Ang bawat sundalo at opisyal ay may tungkulin na panindigan ang batas, hindi ang pansariling hangarin. Ang hamon para sa lahat ay malinaw: ang tunay na rebelyon ay ang pagtalikod sa kasalanan, ang tunay na katapangan ay ang pagprotekta sa kaayusan.

Sa pagtatapos, ang aral ay malinaw: ang pagbagsak ng mga destabilization plots at ang paninindigan ng AFP at PNP ay patunay na ang lipunan ay may pundasyon. Ang bawat mamamayan ay may responsibilidad sa kapayapaan. Ang awa ng Diyos, ang hustisya, at ang katotohanan ay mga ilaw sa madilim na landas ng intriga at galit. Ang hamon sa atin ay maging instrumento ng tama, hindi ng kaguluhan; maging tagapangalaga ng batas, hindi ng sariling ambisyon.

Sa panalangin, idinadalangin natin ang mga lider ng militar at gobyerno na magkaroon ng karunungan, manatiling tapat, at huwag padala sa mapanirang plano. Idinadalangin natin ang katarungan para sa bayan, na ang mga tunay na tiwali ay maparusahan at ang kapayapaan ay maghari sa bawat Pilipino. Gabayan tayo sa landas ng katotohanan, at patawarin ang ating mga pagkukulang. Sa huli, ang tunay na lakas ay hindi nasusukat sa galit o sa armas, kundi sa tapang na protektahan ang batas at ang bayan.