No Senator Left Behind: Ang Bilyong-Pisong Leak na Bumungad sa Lungsod at Bayan

Mga kaibigan, mahiya naman tayo sa ating mga kababayan na naanod, nalubog, at naghirap sa baha. Mahiya tayo, lalo sa mga bata, na mamamana ang utang ng katiwalian at labis na kasakiman. Tatlong buwan na ang nakalipas nang magbigay babala si dating Senator Ping Laakson. “Mahigit da bilyong piso,” ang kanyang sinabi, “ang na-insert o isinisingit ng halos lahat ng senador sa 19th Congress sa 2025 National Expenditure Program.”

Sa una, marami ang hindi naniwala. Napakalaki ng halaga. Lumalampas sa daang-daang milyong piso na karaniwan sa Priority Development Assistance Fund o PDAF, kilala rin bilang pork barrel. Ngunit ngayon, sa paglabas ng kontrobersyal na dokumento na tinawag na DPW Leaks, napatunayan ang sinasabi ni Laakson. Ang pondo ng bayan, tila buffet para sa mga mambabatas—mula kay Senator Angara hanggang kay Risa Hontiveros—walang pinalampas, walang iniwan.

Ano ang nilalaman ng dokumento? Isang listahan ng mga senador na nag-request ng proyekto sa ilalim ng DPWH. Ang bawat proyekto, bawat flood control initiative, ay tila may halong interes at kickback. Lahat daw ay may bahagi. No Senator Left Behind.

Nakakabigla ang dami at lawak ng isyung ito. Ayon sa affidavits ng ilang opisyal ng DPWH, ang sistema ng designated proponents ay nagbigay daan sa mga mambabatas upang magdikta ng proyekto bago pa man maaprubahan ang budget. Mas malaki pa raw ito kaysa sa pork barrel noon. Ang sumunod na tanong: sino ang utak sa likod ng sistemang ito? Ayon kay dating DPWH official Roberto Bernardo, si Maria Catalina Cabral ang architekt. Siya ang nakipag-ugnayan sa mga senador, nagtakda ng allocation, at nanghingi ng mga titulo ng proyektong nais nilang isama.

Subalit ang trabaho ni Cabral ay dapat eksklusibo lamang sa mga opisyal ng DPWH. Ang interbensyon ng mga pulitiko, ayon sa batas, ay inappropriate at labag sa prinsipyo ng tamang pamamahala. Gayunpaman, sa ilalim ng kanyang koordinasyon, ang National Expenditure Program ay naging listahan ng mga pabor—pabor sa makapangyarihan, pabor sa may impluwensya, pabor sa self-interest.

Isa-isa, lumabas ang pangalan: Dep. Secretary S. Angara – 105 projects, Senator Chiz Escudero – 34 projects, Senator Joel Villanueva – 30 projects, Senator Ivy Marcus – 28 projects. Maging ang mga tahimik at kilalang kritiko ay may nakalaang proyekto. Sa likod ng bawat flood control initiative, tila may lihim na kasaysayan ng katiwalian, habang ang bayan ay nalulunod at naghihirap.

Ang galit ng Pangulo ay malinaw: “Mahiya kayo sa inyong kapwa Pilipino!” Hindi biro ang babala. Hindi ito simpleng reprimand, kundi paalala sa moral at espirituwal na pananagutan. Ang hiya, ayon sa banal na kasulatan, ay konsensya ng tao upang malaman ang tama at mali. Ngunit kapag ang puso ay nabulag ng bilyon-bilyong kickback, nawawala ang hiya, maging sa harap ng naghihirap na kababayan.

Ang sistemang ito ng insertions ay tulad ng pagtatayo ng bahay sa ibabaw ng luha ng mga biktima ng baha. Sa kabila ng mga pagpupunyagi ng DPWH at iba pang ahensya, ang katiwalian ay nagiging malaking hadlang sa tamang serbisyo. Ang bawat piso na niloko mula sa pondo ng bayan ay pisong nawawala sa mamamayan na nangangailangan.

Bilang mga Kristiyano, tinatawag tayo sa buhay na may katapatan. Ang awa ng ating Panginoong Hesus ay hindi lisensya para ipagpatuloy ang kasalanan. Sa halip, ito ay pagkakataon upang itama ang pagkakamali, linisin ang puso, at itaguyod ang kabutihan. Ang tunay na lingkod-bayan ay hindi nagtatanong, “Magkano ang para sa akin?” kundi, “Paano ako makakatulong sa aking kapwa?”

Ang dokumento, gaano man ito kahalaga sa balita, ay hindi kasinghalaga ng tunay na katapatan at pananagutan sa mata ng Diyos. Sa bawat lihim na proyekto, bawat pondo na na-leak, nakikita ng Panginoon ang lahat. Ang tunay na kayamanan ay hindi pera o lupa, kundi ang malinis na pangalan at integridad na mula sa langit, na hindi kayang bilhin ng kahit anong flood control project o milyon-milyong pondo.

Hinihikayat tayo ng babala ng Pangulo at Banal na Kasulatan. Ayon kay Jeremiah 21:13-15: “Woe to him who builds his house by unrighteousness and his upper rooms by injustice; did not your father eat and drink and do justice and righteousness, then it was well with him?” Nakakaawa ang mga nagtatayo ng kayamanan sa pamamagitan ng kawalang katarungan. Ang kanilang tagumpay ay panandalian lamang, ngunit ang kabayaran sa harap ng Diyos ay matinding aral.

Sa gitna ng skandalo, may pagkakataon pa rin para sa pagbabago. Ang hiya ay daan upang magmulat ng konsyensya, magsimula muli, at managot sa tamang paraan. Ang awa at pag-ibig ng Panginoong Hesus ay nagbibigay liwanag, hindi para magpatuloy sa kasamaan, kundi upang tuwid ang landas at itaguyod ang tama.

Kaibigan, sa bawat dokumento na lumalabas, sa bawat leak at iskandalo, alalahanin natin na ang tunay na hustisya ay nasa paningin ng Diyos. Ang bawat Pilipino ay tinatawag na maging mapagmatyag, hindi mapanghusga, at higit sa lahat, mapagpakumbaba at handang maglingkod sa kapwa.

Ang mensahe ng DPW leaks, ang babala ng Pangulo, at ang aral ng Kasulatan ay iisa: Ang kasakiman at katiwalian ay magdudulot ng kahihiyan at paghihiganti sa hinaharap. Ngunit ang kabutihan, integridad, at pananagutan ay magbubunga ng respeto, tiwala, at biyaya.

Purihin ang ating Panginoong Diyos. Manalangin tayo: Ama naming Diyos, gabayan Mo ang aming gobyerno, linisin ang aming bansa mula sa kasakiman, at turuan kami na maging mapagmatyag at may integridad. Ipinagdarasal namin na muling magising ang konsensya ng bawat mambabatas, at ang kabutihan at katarungan ay mamayani sa buong bayan.