Isang Lindol sa Pulitika: Ang “Pasabog” ng Impeachment, ang mga Tinig ng Artista, at ang Misteryong Bumabalot sa Pangalan ni VP Sara Duterte

Sa bawat yugto ng kasaysayan ng bansa, may mga sandaling tila humihinto ang oras—at ang buong bayan ay nakatutok sa iisang tanong: Ano ang totoo? Sa mga nagdaang linggo, muling yumanig ang larangan ng pulitika matapos umalingawngaw ang panawagan ng ilang personalidad, artista, at kilalang tinig sa lipunan na buhayin ang usapin ng pagsasampa ng kaso at impeachment laban kay Bise Presidente Sara Duterte. Para sa ilan, isa itong hulog ng langit—isang pagkakataon upang linisin ang gobyerno. Para sa iba, isa itong dagok—isang malinaw na hakbang upang pigilan ang posibleng pagtakbo niya sa pagkapangulo sa 2028.

Sa gitna ng naglalagablab na diskurso, isang pahayag ang umagaw ng pansin ng publiko. Isang artista—isang icon ng noontime, kilala sa talas ng dila at tapang ng paninindigan—ang nagsalita sa harap ng milyong manonood. Sa isang segment ng kanyang palabas, binigkas ang mga salitang tila awitin ng pag-asa: panahon na raw upang “linisin” ang gobyerno; panahon na upang tapusin ang paghahari ng mga salot na sumisira sa imahe ng bansa; panahon na upang bigyan ng kinabukasan ang susunod na henerasyon. Hindi niya pinangalanan ang tinutukoy—ngunit sa mata ng netizens, malinaw ang anino. Obvious, wika ng marami: ang patama ay para kay VP Sara Duterte.

Dito nagsimula ang misteryo. Totoo bang may iisang direksyon ang mga tinig na ito? Isang sabwatan ba ng impluwensiya at popularidad? O isa lamang itong likas na reaksiyon ng lipunan na sawang-sawa na sa balitang katiwalian at kahirapan? Sa magkabilang panig, pareho ang damdamin: galit, pag-asa, takot, at pananabik. Ang tanong: Saan hahantong ang lahat?

Hindi maikakaila na kasabay ng mga pahayag na ito ang paghahain ng mga reklamo—mabibigat na paratang na umalingawngaw sa media. Mula sa isang dating senador at mga miyembro ng civil society, inihain ang mga kasong plunder at graft kaugnay ng umano’y maling paggamit ng confidential funds. Ayon sa paliwanag ng mga nagsampa, ang reklamo raw ay nakaugat sa mas naunang mga isinumite noong Disyembre 2025, na sumasaklaw sa panahon ng panunungkulan ni VP Sara Duterte bilang Kalihim ng Department of Education at bilang alkalde ng Davao City.

Sa sentro ng mga paratang ang mga numero—malalaki, mabibigat, at nakabibigla. Php650 milyon na confidential funds na umano’y nagmula sa Office of the Vice President at sa DepEd; Php2.7 bilyon na confidential funds noong siya’y alkalde pa ng Davao City. May mga alegasyon din—na mariing itinatanggi ng mga tagasuporta—tungkol sa pagtanggap umano ng pera mula sa mga indibidwal na iniuugnay sa ilegal na droga. Sa puntong ito, mahalagang idiin: umano. Mga paratang. Mga alegasyon. Mga kasong nasa proseso pa ng batas.

Ngunit sa pulitika, ang umano ay may sariling bigat. Ang isang paratang, kapag paulit-ulit na binibigkas, ay nagiging multo na sumusunod sa pangalan ng sinuman. At sa panahon ng social media, ang multong ito ay mabilis maglakbay—mula studio hanggang smartphone, mula komento hanggang headline.

Dito pumapasok ang papel ng mga artista at influencer. Para sa ilan, ang kanilang boses ay konsensiya ng bayan—nagbibigay-lakas ng loob sa mga tahimik. Para sa iba, sila ay gasolina sa apoy—nagpapalala ng hidwaan at polarisasyon. Ang mga solidong tagasuporta ng VP ay naniniwalang malinaw ang layunin ng mga atake: sirain ang kredibilidad, pigilan ang momentum, at isara ang pinto sa 2028 bago pa man ito tuluyang bumukas. Character assassination, wika nila. Pulitikang marumi, dagdag pa.

Sa kabilang dako, may mga nagsasabing hindi ito paninira kundi pananagutan. Kung may paratang, dapat umusad ang imbestigasyon. Kung may tanong, dapat may sagot. Kung may pagdududa, dapat liwanagin. Para sa kanila, ang tunay na banta sa demokrasya ay ang katahimikan—ang pag-iwas sa pagsusuri—ang pagtabi sa kapangyarihan kahit may anino ng pag-aalinlangan.

Sa gitna ng banggaan ng mga salaysay, nananatiling palaisipan ang tunay na direksyon ng bansa. Ang ekonomiya—na patuloy umanong bumibigat sa balikat ng karaniwang Pilipino—ay ginagamit na salamin ng argumento. May nagsasabing ang paglilinis sa gobyerno ang susi sa pagbangon. May iba namang naniniwalang ang walang katapusang bangayan ang tunay na humihila pababa sa atin. Sino ang tama? O pareho bang may punto?

Ang impeachment—isang salitang may bigat ng kasaysayan—ay hindi basta sigaw sa lansangan. Isa itong proseso ng batas. At sa prosesong ito, ang ebidensiya ang magsasalita, hindi ang ingay. Ngunit hindi rin maikakaila na ang pulitika ay larangan ng persepsyon. Kung paanong ang isang awitin ay kayang magbigay-asa, ang isang paratang ay kayang magwasak ng tiwala—kahit bago pa man magwakas ang imbestigasyon.

Sa huli, ang kuwentong ito ay hindi lamang tungkol kay VP Sara Duterte. Ito ay tungkol sa kung paano tayo, bilang lipunan, humaharap sa kapangyarihan. Ito ay tungkol sa papel ng mga artista sa diskursong pampubliko. Ito ay tungkol sa linya sa pagitan ng pananagutan at paninira. At higit sa lahat, ito ay tungkol sa ating kolektibong paghahanap ng katotohanan sa gitna ng ingay.

Habang papalapit ang mga susunod na taon, habang umiinit ang usapan ng 2028, mananatiling bukas ang tanong: ang mga pasabog bang ito ay simula ng tunay na paglilinis—o simula ng mas malalim na hidwaan? Ang sagot ay hindi nakasalalay sa iisang tinig, iisang artista, o iisang headline. Nasa proseso ito. Nasa ebidensiya. Nasa ating kakayahang maghintay, magtanong, at maghusga nang may pananagutan.

Sa panahong ang bawat salita ay nagiging sandata, ang katotohanan ang tanging kalasag. At sa labanang ito—ng pulitika, pananaw, at kapangyarihan—ang bayan ang dapat manatiling panalo.