“IKAW ANG ASAWA, PERO IKAW ANG HINDI IMBITADO”
ISANG KASAL NA BINIGYAN NG IKALAWANG PAGKAKATAON, MULING GUMUHO SA ISANG BIRTHDAY NA MAY LIHIM1

Sa isang iglap, ang akala’y tahimik at payapang pagsasama ay muling nilamon ng pagtataksil, kasinungalingan, at sakit na hindi na kayang itago. Ito ang kwento ng isang asawang nagmahal, nagtiis, at nagbigay ng second chance, ngunit sa huli ay muling nasugatan—mas malalim, mas masakit, at mas nakakayanig.

Si Sir Rolando dela Cruz, animnapung taong gulang, kakapasok pa lamang sa senior citizen stage ng buhay. Isang edad na dapat sana’y panahon na ng pahinga, pag-eenjoy, at tahimik na pagsasama ng mag-asawang nakalampas na sa unos ng kabataan. Limang anak, may mga sariling pamilya na. Ang panganay ay 35, ang bunso ay 25. Sa puntong ito ng buhay, dapat sana’y silang dalawa na lamang—magkahawak-kamay, magkasama sa bawat okasyon.

Ngunit hindi iyon ang nangyari.

Matapos ang pitong taong paghihiwalay, isang desisyong hindi madali ang ginawa ng misis. Nagpatawad siya. Noong Abril 5, 2022, tinanggap niyang muli ang asawang iniwan niya noon dahil sa samu’t saring dahilan. Buong-buo ang tiwala. Buong-buo ang loob. Nilimot ang sakit, tinabunan ang hinala, at piniling maniwala na nagbago na ang lalaking minsang minahal at muling minahal.

Mula 2022 hanggang 2025, ayon sa kanya, maayos ang pagsasama. Walang gulo. Walang hinala. Hanggang dumating ang Setyembre—ang buwan ng kaarawan ni Sir Rolando. Isang kaarawang pinaghandaan ng asawa nang buong puso. May plano. May catering. May saya. May pamilya sana.

Ngunit biglang nagbago ang lahat.

Sinabi ni Sir Rolando na huwag na raw maghanda. Sa halip, magbigay na lamang ng dalawampung libong piso para sa handaan sa clubhouse. Walang masama—akala ng asawa. Buong loob siyang pumayag. Hindi niya alam, sa likod ng desisyong iyon, may lihim na inihahanda. Isang handaan na hindi siya kasama. Isang birthday party na hindi niya alam. Isang selebrasyong inorganisa hindi ng asawa, kundi ng babaeng kalaunan ay magiging sentro ng bangungot niya.

Mas masakit pa sa lahat—hindi siya inimbitahan. Ang legal na asawa, hindi kasama. Ang pamilya, wala. Ang nandoon? Ang “iba”.

Doon nagsimulang gumuho ang mundo niya.

Kinabukasan, lasing si Sir Rolando. Sa pagkakataong iyon, nahawakan ng asawa ang cellphone—isang bagay na hindi niya inaasahan, ngunit marahil ay itinadhana. At sa unang pagbukas pa lamang ng conversation, para siyang binagsakan ng langit at lupa. Mga salitang “mahal kita”. Mga imbitasyong mag-date. Mga mensaheng may lambing, may pagnanasa, at may pangakong muling magkikita.

Tahimik niyang inilayo ang anak. Ayaw niyang makita nito ang mga mensahe. Ayaw niyang masira ang imahe ng ama sa paningin ng anak. Pinili niyang sarilinin ang sakit. Setyembre iyon. Lumipas ang Oktubre. Nobyembre. Disyembre. Enero. Apat na buwang pagtitiis. Apat na buwang pagtatago ng sugat na araw-araw ay muling binubuksan ng alaala.

Ang babaeng ka-chat? Hindi estranghero. Presidente ng kanilang subdivision. Animnapu’t limang taong gulang. Balo. Isang babaeng kilala niya, nakakasalamuha, at hindi kailanman inakala na magiging dahilan ng kanyang pagbagsak.

Nang mabasa niya ang mga chat, nakaramdam siya ng palpitation. Para siyang mawawalan ng hininga. Parang may humila sa kanya pababa. Ngunit pinili niyang lumaban. Uminom ng tubig. Huminga nang malalim. Nagdasal. Sabi nga niya, baka gabay na ng Diyos ito—isang hudyat na sapat na.

Sa panig naman ni Sir Rolando, mariin niyang itinanggi na may relasyon sila ng babae. Ayon sa kanya, usapan lamang. Biruan. Landian sa chat, pero walang nangyari. Ngunit paano ipaliliwanag ang mga salitang “namula ba nung hinalikan kita?” Paano ipaliliwanag ang mga litrato, ang mga biro na may halong pagnanasa, ang mga salitang hindi kailanman dapat binibitawan ng isang lalaking may asawa?

Mas lalong lumalim ang sugat nang umamin siya na noong Disyembre 6, magkasama pa rin sila. Isang petsang matagal nang pinagtatalunan. Isang gabing nauwi sa banggaan ng sasakyan, murahan, at galit na hindi na maikakaila. Isang gabing tuluyang sumira sa natitirang tiwala.

Para sa misis, sapat na. Tatlong beses na siyang nagpatawad. Sa unang pagkakataon, pinili niyang manahimik. Sa ikalawa, nagbigay siya ng babala. Sa ikatlo, malinaw ang sinabi niya—wala nang susunod.

Sa harap ng lahat, sa gitna ng emosyon at pagtatalo, lumutang ang tanong: May pag-asa pa ba? Sa pananaw ng marami, hangga’t maaari, dapat pag-usapan. Dapat bigyan ng linaw. Dapat subukang ayusin. Ngunit may mga sugat na kahit anong tahi ay hindi na gumagaling. May mga salitang kahit anong paliwanag ay hindi na mabubura.

Ang kasal na binigyan ng ikalawang pagkakataon ay muling bumagsak—hindi dahil sa isang pagkakamali lamang, kundi dahil sa paulit-ulit na pagpili ng mali. Ang birthday na dapat sana’y selebrasyon ng buhay ay naging simbolo ng pagtataksil. At ang lalaking animnapung taong gulang, na dapat sana’y ehemplo ng katinuan, ay naging dahilan ng pagkawasak ng pamilyang minsang buo.

Sa huli, ang kwentong ito ay hindi lamang tungkol sa selos o chat. Ito ay kwento ng tiwala na sinira, ng patawad na inabuso, at ng asawang piniling maniwala hanggang sa wala nang natira sa kanya.

Isang paalala sa lahat: ang ikalawang pagkakataon ay biyaya. Ngunit kapag sinayang mo ito, maaaring wala nang ikatlo. At minsan, ang pinakamasakit na katotohanan ay ito—kahit ikaw ang asawa, maaari kang maiwan sa labas ng sariling kwento ng buhay mo.