Half Trillion na Baha: Ang Flood Control Scandal na Bumabalot sa Bayan

Sa bawat pagbuhos ng ulan sa Pilipinas, tila ba may kasamang pangamba at tanong sa puso ng bawat mamamayan: “Nasaan ang pangakong proteksyon sa baha? Nasaan ang 500 billion piso na inilaan para sa flood control?” Ang tanong na ito ay nag-iiwan ng matinding agwat sa tiwala ng publiko sa gobyerno. Ayon kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr., hindi na papayagan ng kanyang administrasyon ang patuloy na pananamantala sa taong bayan. Ang mga tiwaling opisyal at personalidad na sangkot sa anomalya sa flood control projects ay hahabulin at pananagutin.

Ang proyekto, na sumasaklaw sa administrasyon ng dating Pangulong Rodrigo Duterte, ay diumano’y may budget na humigit-kumulang 500 billion piso, na dapat sana’y nagbigay ng proteksyon sa mga komunidad mula sa baha. Ngunit sa kabila ng napakalaking pondo, sa tuwing tag-ulan, ang tubig ay patuloy na pumupuno sa kalsada, nagdudulot ng pagkasira ng ari-arian, trapiko, at minsan, trahedya sa buhay ng mga tao.

Ang Department of Public Works and Highways (DPWH) ay nag-ulat ng 87 indibidwal na inirekomenda para sa kasong plunder, graft, at malversation. Kabilang sa kanila sina dating House Speaker Martin Romualdez, Bicol Party List Representative Saldico, dating Senador Bong Revilla, at Senators Jinggoy Estrada at Joel Villanueva. Ang tanong na bumabalot sa mamamayan: bakit sa kabila ng napakalaking proyekto, tila walang epekto sa pagbaha?

Noong mga nakaraang taon, ipinahayag na nakumpleto ang 13,917 flood control projects. Maganda itong pakinggan sa papel, ngunit sa karanasan ng ordinaryong mamamayan, tila walang pagbabago. Umuulan, bumabaha; umuulan, bumabaha. Ano ang nangyari sa mga pondong inilaan? Pumunta ba sa proyekto o napunta sa bulsa ng tiwali?

Ang mga datos na inilabas mula 2014 hanggang 2019 ay nakakabigla. Sa bawat taon, ang alokasyon ay patuloy na tumataas: 36 billion noong 2014, 49 billion noong 2015, 64 billion noong 2016, 80 billion noong 2017, 141 billion noong 2018, at 133 billion noong 2019. Kabuuan nito, halos half a trillion piso ang inilaan. Kung ginamit sa tama, ilang paaralan, ospital, evacuation center, at tunay na flood control systems ang puwede nang maitayo? Ngunit sa halip, ang mamamayan ay patuloy na nababaha, nagtataka, at nabibigo.

Hindi lamang mga mamamayan ang nagtatanong. Maging si Senator Panfilo Lacson, kilala sa kanyang anti-corruption crusade, ay nagtanong: “Totoo ba ang mga proyekto? At kung totoo, bakit bumabaha pa rin?” Ang kanyang puna ay batay sa mga dokumento, resibo, at historical data na nagpapakita ng malaking discrepancy sa pagitan ng pondo at aktwal na output. Ang kanyang pagkabigla ay representasyon ng damdamin ng sambayanan: galit, pangamba, at pagkadismaya.

Ang tanong ng transparency at accountability ay hindi biro. Sa bawat kaso na iniimbestigahan, lumalabas ang detalyadong lista ng mga proyekto, kontrata, at procurement. Ngunit sa kabila nito, tila may mga bahid ng katiwalian: overpriced dredging equipment, hindi natapos na drainage systems, at proyektong sinasabing “kumpleto” sa papel ngunit walang epekto sa aktwal na pagbaha. Ang dami ng datos ay nakakatakot—at ito ang dahilan kung bakit naninindigan ang pamahalaan ngayon na hahabulin at pananagutin ang mga sangkot.

Hindi maikakaila na ang scandal na ito ay nagdulot ng malalim na krisis sa tiwala ng mamamayan. Ang isang half-trillion peso na pondong dapat nagligtas sa komunidad ay tila naging simbolo ng kapabayaan at panlilinlang. Ang mga ordinaryong tao, na umaasa sa gobyerno para sa proteksyon at kaligtasan, ay nag-iwan ng tanong sa hangin: kanino ba napunta ang perang ito?

Sa harap ng lahat ng ito, malinaw ang mensahe ni Pangulong Marcos Jr.: ang sistema ay hindi pahihintulutan ang impunity. Ang mga korap na opisyal, sinong may pakana o kasabwat sa mga anomalya, ay hahabulin. “Tapusin natin ang panahong ang pera ng bayan ay nagiging kabuhayan ng iilan lamang,” wika niya. Ito ay paalala na sa isang demokrasya, ang pananagutan ay hindi biro; ang mali ay may kaukulang parusa.

Ngunit sa kabila ng galit at pagkabahala, may paalala sa ating espirituwal na pananaw. Tulad ng nakasaad sa Mateo 6:19–21, “Do not store up for yourselves treasures on earth where moth and rust destroy, and where thieves break in and steal. But store up for yourselves treasures in heaven. For where your treasure is, there your heart will be also.” Ang katotohanan ay, kahit gaano kalaki ang pandaraya at katiwalian sa lupa, may mas mataas na hustisya at plano ng Diyos. Sa mundong ito, may magnanakaw at may katiwalian; ngunit sa pananalig, may gabay at katarungan.

Ang flood control scandal ay paalala ng kahalagahan ng transparency, accountability, at vigilance ng mamamayan. Hindi sapat na may proyekto sa papel; dapat ito ay nararamdaman at napapakinabangan ng bawat komunidad. Ang bawat Pilipino ay may karapatang malaman kung saan napupunta ang pondo, at ang bawat lider ay may obligasyong maglingkod, hindi manmanan lamang.

Sa huli, ang kwento ng half-trillion piso na flood control budget ay kwento ng pangako, katiwalian, at pananagutan. Ito ay hamon sa mga lider at mamamayan: maging mapanuri, huwag matakot magtanong, at siguraduhing ang yaman ng bansa ay naglilingkod sa nakararami. Ang bawat baha, bawat tanong, at bawat imbestigasyon ay hakbang patungo sa tunay na hustisya.

At sa gitna ng galit, pagkabigo, at pangamba, may pag-asa. Ang ating pananampalataya sa Diyos at paniniwala sa kabutihan ay nagbibigay lakas sa ating paninindigan. Ang mga lider na sangkot sa anomalya ay hahabulin, at ang mamamayan ay may kapangyarihan na maging bantay ng integridad. Ang tunay na kayamanan ng bansa ay hindi lamang pera, kundi tiwala, katarungan, at proteksyon sa bawat Pilipino.

Ang flood control scandal ay hindi lamang balita; ito ay testamento ng pangangailangan ng matibay na pamamahala at matalinong pamumuno. Sa bawat pagbaha, may tanong: “Saan napunta ang pera ng bayan?” At sa bawat tanong, may sagot: katarungan ay dapat maghari, katiwalian ay dapat habulin, at ang mamamayan ay dapat protektahan. Sa ganitong paraan, ang half-trillion piso ay hindi magiging kwento ng kawalan, kundi paalala na ang bayan ay may boses, at ang tiwaling opisyal ay may pananagutan.