“Enzorecto: Kalaban ang Katiwalian at Kasinungalingan sa Panahon ng Fake News”

Sa kasalukuyan, tila isang bagong digmaan ang nagaganap sa social media sa Pilipinas—isang digmaan ng impormasyon laban sa disinformation, ng katotohanan laban sa kasinungalingan. Ang DDS, sa ilalim ng dating administrasyon ng Duterte, ay muling binuhay ang kanilang troll machinery at fake news network. Sa bawat araw, lumalabas ang mga balita na halos imposible at lampas sa katotohanan.

Isang halimbawa ang krisis sa langis. May mga lumalabas na balita na si Baste Duterte umano ay nag-charter ng eroplano para i-repatriate ang mga Pilipino, habang may barko mula Brunei na nagdadala ng langis papuntang Davao City. Ang mga ito ay sinasabing gawa-gawa lamang, ngunit kumakalat nang mabilis sa social media. Pati ang mga international leaders gaya nina Trump, Netanyahu, at ang presidente ng Iran ay sinasabing nakipag-meeting sa pamamagitan ng broker na si Baste Duterte. Ang mga fake news na ito ay nagpapakita kung paano ginamit ang global at lokal na isyu para manipulahin ang opinyon ng publiko.

Ngunit hindi lang ito limitado sa mga isyung pambansa. Mula sa personal na reputasyon ng mga senador hanggang sa mga advocacy, lahat ay nagiging biktima. Isang halimbawa si Senadora Risa Hontiveros, na sinasabing humingi umano ng tulong kay Alex Ayala para sa advocacy ng LGBTQ, ngunit tinanggihan. Ang balitang ito ay kumalat, pinalala ang imahe ni Risa, at nagdulot ng kalituhan. Sa wakas, naglabas siya ng pahayag na malinaw na pinabulaanan ang mga haka-haka: kasinungalingan ang lahat.

Ang eksena ay nagpapakita ng matinding tensyon sa pagitan ng DDS troll machinery at ng mga independent at pro-democracy na boses. Noon, ang DDS ay halos kontrolado ang social media narrative—lahat ng balita, tunay man o gawa-gawa, ay madaling kumalat. Ngunit ngayon, may pagbabago. Ang mga pro-Marcos na vloggers, pati na rin ang mga anti-Duterte at independent media, ay lumalakas at nakaka-counter sa narrative.

Hindi rin ligtas sa scrutiny ang mga kilalang vloggers na matapang sa pag-uulat ng balita. Sina Lovely Granada, Shelo Magno, at Alfred de Guzman ay naging target ng take-downs at paninira ng mga DDS-backed network. Ngunit sa kabila nito, ang exposure ng fake news at disinformation ay nagbibigay daan para mas maunawaan ng publiko ang katotohanan. Kapag naipakita at na-expose ang maling impormasyon, nagiging mas mahirap itong paniwalaan, at nawawala ang kapangyarihan ng trolls.

Isa pang elemento sa digmaang ito ay ang posibleng impluwensya ng China sa DDS troll network. Ayon kay Attorney Trixy Cruz Angeles, mayroong training at posibleng funding na nanggagaling sa China para sa mga DDS vloggers at trolls. Layunin nitong panatilihin ang influence sa social media, at sa hinaharap, puwedeng maging pabor sa kandidatura ni Sarah Duterte sa eleksyon ng 2028. Ang sitwasyong ito ay nagdudulot ng pangamba: paano maii-counter ang organized, well-funded, at global na manipulasyon ng impormasyon?

Sa kabila ng lahat ng ito, may pag-asa. Ang mga anti-Duterte vloggers at mga independent media ay lumalaban, hindi na lamang basta nagmamasid. Sina Leni Robredo at Risa Hontiveros ay nakikipag-counter sa mga isyung ipinapakalat ng DDS. Ang level playing field sa social media ay nagbibigay ng pagkakataon sa mga mamamayan na magkaroon ng balanseng impormasyon, at hindi basta-basta mapaniwala sa mga manipulative narratives.

Ang scenario na ito ay parang isang thriller: bawat balita ay may mystery, bawat pahayag ay may kasamang suspense, at bawat viral post ay may kasamang tensyon. Ang social media ngayon ay battlefield ng katotohanan at kasinungalingan. Ang bawat kababayan na aktibo sa pag-share at pag-verify ng impormasyon ay nagiging bahagi ng laban.

Makikita rin ang epekto nito sa pulitika. Ang DDS trolls ay muling aktibo, subalit hindi na sila solo sa narrative. Noon, halos sila lamang ang makapangyarihan sa social media; ngayon, mayroong counter-narrative. Ang mga anti-Duterte at independent media ay nagbibigay ng impormasyon, context, at analysis, na mahalaga upang mapalawak ang pag-unawa ng publiko.

Sa ganitong konteksto, ang bawat Pilipino ay may papel. Ang pagiging mapanuri sa impormasyon, ang pag-cross-check sa sources, at ang paggamit ng critical thinking ay mga sandata laban sa fake news. Ang bawat viral post na hindi totoo ay puwedeng masira kung ito ay ma-expose. Ang laban sa katiwalian at kasinungalingan ay hindi lamang sa gobyerno; ito rin ay laban sa digital space, laban sa social media na punong-puno ng disinformation.

Ang tanong ngayon ay: paano mapapanatili ang integridad ng impormasyon sa gitna ng malakas na troll machinery? Paano maiiwasan na ang mga balita ay hindi magamit upang manipulahin ang opinyon ng masa? Ang sagot ay nasa aktibong partisipasyon: bawat mamamayan, bawat independent media outlet, at bawat politiko na may malasakit sa katotohanan ay dapat maging vigilant.

Sa kabila ng lahat, may liwanag. Ang exposure ng DDS troll network, ang paglabas ng katotohanan, at ang pag-counter ng mga anti-Duterte vloggers ay nagpapakita na ang digital democracy ay hindi pa nawawala. Ang katotohanan ay puwedeng manalo laban sa kasinungalingan kung may determinasyon, alerto, at koordinasyon.

Sa huli, ang mensahe ay malinaw: kalaban ang katiwalian at kasinungalingan; kakampi ang katotohanan at kabutihan. Ang fake news at disinformation ay puwedeng mapigilan, basta’t may aktibong mamamayan at independent media. Ang social media ay hindi lamang para sa aliw at networking; ito ay arena ng pakikibaka, arena ng katarungan, at arena ng pag-asa.

Bunyog, bunyog, halikan ang pagkakaisa at tapang. Kapag buklod ang bayan, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isang boses, isang laban, isang bagong simula. Ang fake news machinery ng DDS ay muling na-expose, at ang counter-narrative ay patuloy na lumalakas. Ang laban ay hindi tapos sa isang viral post; ito ay laban na dapat ipagpatuloy, laban na dapat manalo.

At sa bawat Pilipino, sa bawat mamamahayag, sa bawat vloger na may malasakit sa katotohanan, ang mensahe ni Enzorecto ay malinaw: kalaban ang katiwalian at kasinungalingan, kakampi ang katotohanan, at kasama ang bawat Pilipino sa bunyog ng hustisya.