Destabilisasyon sa Gitna ng Pulitika: Ang Tunay na Pulso ng Militar at Lipunan

Wala nang paligoy-ligoy pa. Diretso sa punto: may lumabas na 18 na dating marines, at agad na nagtanong ang marami sa sarili—ano ba talaga ang ibig sabihin nito? May nakakuha ba ito ng simpatiya sa mga nasa serbisyo, sa militar at PNP? Base sa aming pamumulso sa mga opisyales, malinaw ang mensahe: naka-focus ang mga aktibong sundalo sa kanilang tungkulin. Lalo na ngayong may kaguluhan sa Middle East, may mga contingency preparations silang ginagawa—handa sa anumang spillover na maaaring makaapekto sa bansa, kasama na ang paggamit ng military equipment sa evacuation.

Ngunit sa kabila ng lahat, may sentimento pa rin sa ilang miyembro ng military at retirees. May mga fanatiko pa rin kay Duterte, ngunit hindi ito ang tipong magrerebelde para kay Duterte o kay Sarah Duterte. Mahirap kasi ang sitwasyon: nakita nila ang nangyari sa iba na nag-withdraw ng support, nalagay sa alanganin, kaya mas pinipili nilang maghintay. Ang professionalism ang nangingibabaw sa karamihan, kahit pa may personal biases.

Ngayon, may dalawang rally na nangyari kamakailan. Isang grupo, mga leftist, at ang isa naman ay grupo ng simbahan at civil society. Sinubukan ng dating marines na sumabay sa mga aktibidad na ito, akala nila welcome sila, pero mali. Hindi sila tinanggap sa civil society at hindi rin sa simbahan. Maliit ang kanilang na-mobilize—mga 2,000 hanggang 3,000 lang. Sa isang people initiative, napakaliit ng bilang nila, hindi sapat para makabuo ng mas malaking crowd. Kahit noong hinuli si Duterte, maliit pa rin ang mobilisasyon sa Liwasang Bonifacio at iba pang lugar.

Ang konklusyon? Wala silang kakayahang makabuo ng malawakang people power tulad ng nangyari sa EDSA 1 o EDSA 2. Ang military, sa kanilang pagsusuri, ay hindi sasabay sa destabilisasyon. Walang kolektibong break ranks. Kung meron man, iilang “lone wolves” lang, ngunit hindi ito sistematiko.

Isa sa mga dahilan: maraming retired generals at supporters ng Duterte na ayaw kay Sarah Duterte. Ang aktibong militar, sa kabilang banda, ay nag-aalala sa kanyang pro-China stance at sa kanyang psychological fitness. Nakita nila ang panganib kung ang lider ay hindi stable sa pag-iisip. Sa pulso ng militar, mas pinipili nila ang professionalism kaysa personal loyalty.

Sa kasalukuyan, malinaw na maraming naka-taya sa posisyon ni Sarah sa 2028. Maraming politiko na may kaso ang umaasa sa kanyang panalo—kabilang sina Jingoy Estrada, Bong Revilla, at iba pa. Kapag nanalo si Sarah, maaaring magkaroon sila ng pardons o proteksyon, katulad ng nangyari noong nakaraang administrasyon. Kaya ang panalo ni Sarah ay hindi lamang tungkol sa politika—ito ay survival strategy para sa ilang indibidwal.

Ngunit sa kabila ng lahat, malinaw ang sitwasyon: kahit pa may destabilization, withdrawal of support, o mini-people power attempts, ang kolektibong plano nila ay malamang na hindi magtatagumpay. Ang military at active forces ay hindi sasabay sa mga destabilizing efforts. Ang kanilang puwersa ay nakatuon sa professional duties, hindi sa personal politics.

Gayunpaman, kailangan maging vigilant ang lahat. Susubukan ng mga nagplano ng destabilization ang lahat ng posibleng paraan—mula sa media manipulation, impeachment tactics, at posibleng assassination attempts. Lahat ng ito ay dahil sa desperasyon—alam nilang kung hindi nila makakampi ang magiging presidente sa 2028, maraming krimen o kasong legal ang hindi mapoproteksyonan sa loob ng susunod na anim na taon.

Ngunit may isang bagay na pabor sa administrasyon: ang katotohanan. Kapag lumabas ang totoong impormasyon sa impeachment trials at legal proceedings, maraming supporters ng moderate factions ang malalambot. Ang fanatiko ay mananatili sa Mindanao, sa ilang bahagi ng Davao at Visayas, pero hindi ito sapat para baguhin ang kabuuang political landscape.

Ang destabilization efforts na ito ay malinaw na test sa demokratikong institusyon. Kung walang tamang vigilance, maaaring masira ang stability ng pamahalaan. Ngunit sa kabilang banda, ang transparency at accountability ay puwersa rin para mapanatili ang democracy.

Kaya ano ang dapat gawin ng bansa? Kailangan maging alerto. Kailangang ma-preserve ang democratic institutions. Kailangan may matibay na monitoring sa mga military at civil society movements. Kailangan pag-aralan ang mga historical patterns—mula sa EDSA 1, 2, hanggang sa mga mini-protests na naganap sa Luneta at Liwasang Bonifacio.

Ang hinaharap ay puno ng uncertainties. Maraming nakataya, at maraming posibleng destabilization. Ngunit ang pulso ng military, sa kasalukuyan, ay malinaw: professionalism at rule of law ang nangingibabaw. Walang organisadong break ranks, walang mas malaking rebellion. Ang mga destabilization plots ay puwersang limitado at hindi sistematiko.

Gayunpaman, hindi puwedeng maging kampante ang sinuman. Kailangan may contingency planning. Kailangan may public awareness at preparedness. Kailangan ma-preserve ang social order at democratic institutions.

Sa huli, ang sitwasyon ay malinaw: may subversive attempts, may destabilization, pero ang military at aktibong forces ay hindi sasabay. Ang retired generals ay limitado ang influence, at ang collective action ng destabilizers ay hindi sapat para pabagsakin ang administrasyon.

Bunyog, bunyog. Halikan kasama ka. Kapag buklod, may pag-asa. Luzon, Visayas, Mindanao—isa ang pananaw sa bagong Pilipinas. Ang bunyog ay patuloy na isisigaw, bilang simbolo ng vigilance, determinasyon, at pagmamahal sa demokrasya.

Sa gitna ng tensyon at political maneuvering, malinaw ang aral: ang katotohanan, professionalism, at united vigilance ang pinakamakapangyarihang sandata. Kahit subukan ng ilan ang destabilization, kahit may mga nag-withdraw ng support, ang core institutions ay matibay.

Ang destabilization efforts, sa huli, ay test sa resilience ng bansa. Ngunit sa tamang pag-iingat at kolektibong vigilance, mapapanatili ang demokratikong prinsipyo at maiiwasan ang pag-abuso sa kapangyarihan.

At sa bawat hamon, sa bawat plot na sinusubukan, ang mensahe ay malinaw: bunyog, bunyog, bunyog. Halikan kasama ka. Kapag buklod, may pag-asa. Sa bagong Pilipinas, ang pananaw ay iisa—ang demokrasya ay dapat ipagtanggol, kahit sa harap ng destabilization, pressure, at political intrigue.