Saba: Ang Laban para sa Teritoryo ng Pilipinas na Kinasusuklaman ng Malaysia

O mga sangkay! Breaking news ngayon, at hindi puwede palampasin ng bawat Pilipino. Ang ating minamahal na Saba, na bahagi ng teritoryo ng Pilipinas, ay muling pinag-uusapan dahil sa hindi maikakaila—ayaw itong bitawan ng Malaysia. Maraming taon na ang lumipas, ngunit ang laban na ito ay nananatiling buhay, at ngayon, tila may sikretong ginagawa ang Pangulo ng Pilipinas, Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., para sa karapatan natin sa Saba.

Mga sangkay, bago tayo magpatuloy, isang paalala: kung hindi pa kayo nakaka-subscribe sa YouTube channel, i-click na ang subscribe, bell, at all, dahil tayo po ay 1.6 million subscribers na at patuloy na dumadami. Ito ay para sa mga solid sangkay na laging sumusubaybay sa katotohanan at laban ng Pilipinas.

Balikan natin ang kasaysayan. Ang Saba Philippines ay dati nang bahagi ng Sultanate of Sulu. Noong June 22, 1962, naghain ng claim ang Pilipinas sa Saba sa pamamagitan ng dating Pangulong Diosdado Macapagal. Ipinahayag sa Department of Foreign Affairs sa United Kingdom na ang Saba ay karapatan ng mga kaanak ng Sultan ng Sulu, at dapat mapabilang sa republika ng Pilipinas.

Ngunit, ang kasaysayan ay hindi naging madali. Noong 1878, ipinaupa ng Sultan ng Sulu ang Saba sa British North Borneo Company, at nang matapos ang kolonyal na panahon, ito ay ipinasa sa bagong bansang Malaysia, kasama ang Sarawak at Singapore. Hindi iyon ang katapusan ng usapin. Noong 1964, muling ipinadala ni Macapagal ang liham kay Malaysian Prime Minister Tunku Abdul Rahman, at humiling ng pagdulog sa World Court o International Court of Justice. Subalit, hindi nagtagumpay ang diplomatikong hakbang, at natapos ang termino ni Macapagal na walang resolusyon.

Lumipas ang dekada, at si Pangulong Ferdinand Marcos Sr. ang gumawa ng hakbang na mas direktang militar. Bumuo siya ng sikretong misyon, kilala bilang Operation Merdeka, upang mabawi ang Saba kung sakaling hindi magtagumpay ang diplomatikong daan. Sa plano ni Marcos, kung hindi kakayanin ng diplomasyang paraan, puwede niyang gamitin ang lakas militar upang muling masakop ang Saba. Subalit, sa panahong iyon, nasabotahe ang plano ni Ninoy Aquino, at maraming ulat ang nagsasabing may banta sa tagumpay ng misyon.

Mga sangkay, ito ay hindi biro. Ang Saba ay hindi lamang isang maliit na pulo; ito ay simbolo ng soberanya ng Pilipinas. Ang mga nakatira dito, karamihan ay Pilipino, at bahagi ng kasaysayan at kultura ng ating bansa. Ngunit sa nakalipas na dekada, tila nakalimot ang ibang lider ng bansa sa kanilang responsibilidad sa ating teritoryo, na siyang nagbigay-daan sa pananatili ng Malaysia sa pulo.

Ngayon, panahon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., muling nagkaroon ng aksyon. Maraming nagsasabi na may sikretong operasyon ang administrasyon para igiit ang karapatan ng Pilipinas sa Saba. Sa kabila ng diplomatic tension, malinaw na ipinapakita ng gobyerno na hindi natin basta-basta bitawan ang ating teritoryo.

Subalit, hindi rin maikakaila ang tensyon na lumilikha ng Malaysia. Ayon sa pinakahuling balita, ang pamahalaan ng Malaysia ay nag-protesta laban sa maritime laws ng Pilipinas, partikular ang Philippine Maritime Zone Act at Philippine Archipelagic Sea Lanes Act, na ipinatupad noong 2024. Sinasabi ng Malaysia na ang mga batas na ito ay umaabot sa bahagi ng kanilang teritoryo—lalo na sa hilaga ng Saba—at hindi nila ito tinatanggap.

Mga sangkay, pero huwag tayong maligaw. Ang Saba ay bahagi ng Pilipinas. Ang kasaysayan, mga dokumento, at legal na basehan ay malinaw na nagpapakita na ang karapatan ng Pilipinas sa Saba ay hindi basta-basta. Hindi ito katanungan ng opinyon; ito ay katotohanan at batas.

Ngunit ang Malaysia, ayon sa kanilang posisyon, ay nananatiling matatag sa claim nila, gamit ang argumento ng self-determination ng mga tao sa Saba, at ang pagkilala ng United Nations noong 1963 bilang bahagi ng Federation of Malaysia. Kaya naman nagiging komplikado ang usapin, dahil may international law at diplomacy na kailangang sundin, pero hindi puwede natin i-ignore ang historical at cultural claim ng Pilipinas.

Mga sangkay, tingnan natin ang implikasyon: kung bitawan natin ang Saba, ano na ang magiging mensahe natin sa buong mundo? Ang pahayag ni Pangulong Marcos na “hindi mawawala kahit isang teritoryo sa ating bansa” ay hindi lamang pambansang paninindigan—ito rin ay moral at simbolikong pahayag. Pinapaalala nito sa lahat na ang bawat pulgada ng lupa at tubig na bahagi ng Pilipinas ay karapat-dapat ipagtanggol.

Hindi lamang sa Saba nagtatapos ang laban. Ang parehong prinsipyo ay nakikita rin sa West Philippine Sea, kung saan ang China ay patuloy na nag-aabuso sa ating teritoryo. Ang administrasyon ni Marcos ay malinaw sa mensahe: Hindi tayo susuko, kahit sa harap ng mas malakas o mas makapangyarihang bansa.

Balikan natin ang kasaysayan: noong panahon ni Ferdinand Marcos Sr., may operasyon para mabawi ang Saba. Ngayon, may panibagong galaw sa ilalim ni Pangulong Marcos Jr., ngunit mas pinipili ang diplomatikong landas kasabay ng pagpapakita ng lakas at determinasyon. Ang mensahe ay malinaw: Hindi tayo papayag na kunin ng ibang bansa ang atin.

Ngayon, tanungin natin ang ating mga kababayan: Ano ang tingin niyo sa strategic at historical importance ng Saba? Handa ba tayong ipaglaban ito sa harap ng diplomatic tension at international scrutiny? Sa likod ng bawat pahayag at batas, nasa puso ng isyu ang integrity, sovereignty, at pride ng Pilipinas.

Mga sangkay, sa kabila ng komplikasyon, huwag tayong mawalan ng pag-asa. Ang kasaysayan ay patunay na ang Pilipinas ay palaging nanindigan para sa karapatan ng bawat pulo at bayang sakop nito. Mula sa panahon ni Macapagal, Marcos Sr., at hanggang sa kasalukuyan, malinaw ang legacy ng pagtindig at pagbabalik ng teritoryo sa sariling bayan.

At sa wakas, ang update ngayon ay malinaw: ang PBBM administration ay muling iginiit ang karapatan ng Pilipinas sa Saba, at bagaman may protesta ang Malaysia, hindi ito dapat maging dahilan para iwanan ang teritoryo sa iba. Ang laban para sa Saba ay laban ng bawat Pilipino, simbolo ng ating soberanya, at patunay ng ating pagmamahal sa bayan.

Mga sangkay, tandaan natin: Luzon, Visayas, Mindanao, at Saba—lahat ay bahagi ng Pilipinas. Hindi puwede basta-basta isuko ang ating mga teritoryo, at dapat manatili tayong alerto, informadong mamamayan, at laging handa ipagtanggol ang karapatan ng bansa.

Bunyog! Halikan na, kasama ka! Kapag buklod, may pag-asa! Ang Saba ay atin, at sa pagtutulungan ng gobyerno at mamamayan, hindi ito kailanman mawawala sa ating bansa